Thị trường mới nổi "rung lắc" khi vàng và USD tăng vọt giữa căng thẳng địa chính trị

Thị trường mới nổi "rung lắc" khi vàng và USD tăng vọt giữa căng thẳng địa chính trị

Chỉ số tiền tệ của nhóm nền kinh tế đang phát triển giảm khoảng 0,5%, đánh dấu phiên giảm thứ hai liên tiếp trong bối cảnh đồng USD tăng mạnh. Cùng thời điểm, chứng khoán các thị trường mới nổi có lúc giảm tới 1%, mức sâu nhất trong hơn hai tuần.

Áp lực bán lan rộng khi lo ngại xung đột liên quan tới Iran và nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu làm gia tăng tâm lý phòng thủ trên thị trường tài chính.

Căng thẳng tại Iran và khu vực Trung Đông đã gây xáo trộn hàng loạt lĩnh vực từ dầu mỏ, vận tải biển đến hàng không. Giá dầu Brent có thời điểm vọt lên mức cao nhất trong hơn một năm trước khi hạ nhiệt nhẹ.

Trong khi đó, đồng USD và giá vàng đồng loạt tăng mạnh khi nhà đầu tư tìm đến các kênh trú ẩn an toàn. Diễn biến này không chỉ gây sức ép lên tiền tệ các nền kinh tế mới nổi mà còn làm dấy lên lo ngại lạm phát quay trở lại trong bối cảnh chi phí năng lượng tăng.

Theo Bloomberg Economics, trong kịch bản xấu nhất nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa, giá dầu có thể tăng vọt lên khoảng 108 USD/thùng, kéo theo rủi ro lớn cho kinh tế toàn cầu.

Ông Brendan McKenna, chiến lược gia thị trường mới nổi tại Wells Fargo (Mỹ), cho rằng cú sốc địa chính trị lần này đang khiến các thị trường mới nổi suy yếu rõ rệt.

Theo ông, phản ứng của Iran mang tính đối đầu cao hơn so với trước, trong bối cảnh eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu quan trọng của thế giới – có nguy cơ bị phong tỏa, trong khi sự phối hợp quân sự giữa Mỹ và Israel ngày càng quyết liệt.

Ngoài yếu tố địa chính trị, việc tài sản tại nhiều thị trường mới nổi đang được định giá cao và dòng vốn nắm giữ lớn cũng khiến rủi ro điều chỉnh tăng mạnh.

“Cú sốc hiện tại có thể kích hoạt làn sóng bán tháo trên diện rộng trong những ngày đầu của xung đột”, ông McKenna nhận định.

Các quốc gia phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu như Hàn Quốc, Ấn Độ, Philippines và Thái Lan được dự báo sẽ chịu áp lực suy yếu tiền tệ mạnh hơn nếu giá dầu tiếp tục leo thang.

Theo các chiến lược gia tại Oversea-Chinese Banking Corp, chi phí năng lượng tăng sẽ làm xấu đi cán cân thương mại và gây áp lực lạm phát, buộc nhiều ngân hàng trung ương phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn.

Trên thị trường chứng khoán châu Á, diễn biến phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngành:

• Cổ phiếu năng lượng, quốc phòng, vàng: tăng mạnh nhờ kỳ vọng hưởng lợi từ giá hàng hóa leo thang.

• Cổ phiếu vận tải biển: đi lên khi rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng đẩy cước vận tải tăng.

• Cổ phiếu hàng không, du lịch: giảm sâu do lo ngại chi phí nhiên liệu và nhu cầu đi lại suy yếu.

Cổ phiếu các hãng vận tải biển như Wan Hai Lines và Evergreen Marine tăng giá, trong khi Singapore Airlines, Japan Airlines và EVA Airways đồng loạt giảm.

Các nhà phân tích cảnh báo quy mô và mức độ rủi ro của xung đột hiện tại có thể lớn hơn các đợt căng thẳng trước đây. Nhóm chuyên gia Bloomberg Economics nhận định cuộc đối đầu lần này có khả năng kéo dài và dữ dội hơn, nhất là khi những diễn biến chính trị mới làm gia tăng bất ổn khu vực.