Nhiều thị trường điều chỉnh quy định an toàn thực phẩm, nông lâm thủy sản xuất khẩu đối mặt thêm thách thức

Theo tổng hợp của Văn phòng SPS Việt Nam, trong giai đoạn từ ngày 21/11/2025 đến ngày 20/12/2025, cơ quan này đã tiếp nhận và xử lý 130 thông báo của các nước thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) liên quan đến các biện pháp SPS. Trong số đó có 64 dự thảo và 66 văn bản quy phạm pháp luật đã chính thức có hiệu lực, với phạm vi điều chỉnh rộng, liên quan đến dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, sinh vật gây hại, an toàn sinh học và kiểm soát nhập khẩu.

Đáng chú ý, thị trường Trung Quốc đề xuất thiết lập tới 807 mức dư lượng tối đa (MRLs) đối với 219 hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật tồn dư trong thực phẩm, cho thấy xu hướng siết chặt tiêu chuẩn an toàn đối với nông sản nhập khẩu.

Nhiều thị trường điều chỉnh quy định an toàn thực phẩm, nông lâm thủy sản xuất khẩu đối mặt thêm thách thức

Tại thị trường Liên minh châu Âu (EU), nhiều quy định mới và sửa đổi được đưa ra, tập trung vào kiểm dịch thực vật và phòng ngừa sinh vật gây hại. Cụ thể, EU làm rõ nội dung tối thiểu trong khai báo bổ sung của Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật đối với các sinh vật gây hại không thuộc diện kiểm dịch; bổ sung thêm các loài gây hại mới vào danh sách kiểm dịch; đồng thời áp dụng các biện pháp ngăn chặn sự xâm nhập và lây lan của sinh vật gây hại Spodoptera frugiperda. Bên cạnh đó, EU cũng đề xuất mức dư lượng tối đa đối với nhiều hoạt chất như 1,4-dimethylnaphthalene, chlormequat, metribuzin và các dẫn xuất, terbuthylazine, triclopyr trên một số sản phẩm cụ thể; ban hành Quy định (EU) 2025/2521 ngày 15/12/2025 nhằm ngăn chặn loài sâu hại Aromia bungii xâm nhập và lây lan trong lãnh thổ EU.

Hoa Kỳ tiếp tục điều chỉnh các quy định liên quan đến dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, bao gồm việc tiếp nhận các đơn kiến nghị về mức dư lượng hóa chất, thiết lập mức dung sai đối với isocycloseram, glufosinate trên nhiều loại hàng hóa, cũng như quy định mức dư lượng azoxystrobin trên hạt tiêu đen ở ngưỡng 1 ppm.

Tại châu Á – Thái Bình Dương, Nhật Bản sửa đổi Nghị định thi hành Luật Bảo vệ nguồn lợi thủy sản; Hàn Quốc công bố dự thảo sửa đổi Đạo luật đặc biệt về kiểm soát an toàn thực phẩm nhập khẩu; Đài Loan (Trung Quốc) ban hành tiêu chuẩn mới về mức dư lượng tối đa của 16 hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật trong thực phẩm và 10 hoạt chất trong sản phẩm có nguồn gốc động vật.

Một số thị trường khác cũng đưa ra các yêu cầu đáng lưu ý. Canada áp dụng các yêu cầu nhập khẩu mới đối với một số nguyên liệu thức ăn chăn nuôi từ các quốc gia có nguy cơ liên quan đến dịch tả lợn châu Phi; đồng thời hạ mức tối đa cho phép sử dụng caffeine và caffeine citrate trong đồ uống cola từ 200 ppm xuống 150 ppm, và thiết lập MRLs mới đối với hoạt chất spidoxamat. Australia công bố dự thảo phân tích nguy cơ dịch hại đối với mọt cứng đốt Khapra và báo cáo cuối cùng về đánh giá rủi ro an toàn sinh học đối với tôm nhập khẩu. New Zealand ban hành các quy định liên quan đến động vật thân mềm hai mảnh vỏ từ Việt Nam và tiêu chuẩn sức khỏe nhập khẩu đối với cây cam quýt để trồng.

Tại châu Âu và khu vực Á – Âu, Vương quốc Anh thiết lập các mức giới hạn dư lượng tối đa mới cho một số hoạt chất như clopyralid, ethiprole, mefentrifluconazole; điều chỉnh mạnh ngưỡng dung sai flubendiamide đối với trà lên 50 mg/kg; đồng thời công bố danh mục sản phẩm bị tăng cường kiểm tra tại biên giới. Liên bang Nga áp dụng một số biện pháp quản lý nhập khẩu, bao gồm hạn chế tạm thời đối với cừu, dê sống và sản phẩm chế biến từ Việt Nam; đề xuất bãi bỏ yêu cầu kiểm soát virus Pepino mosaic đối với cà chua, ớt, cà tím tươi hoặc ướp lạnh; cho phép lưu thông vật liệu bao gói gỗ trong khối Liên minh Kinh tế Á – Âu mà không cần giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật.

Ngoài ra, Malaysia sửa đổi Luật Thực phẩm năm 1983; Thái Lan ban hành quy định về dung môi chiết xuất sử dụng trong sản xuất thực phẩm; Uruguay dự thảo đề xuất cấm toàn bộ các mục đích sử dụng chlorpyrifos, trừ một số trường hợp đặc biệt phục vụ kiểm soát dịch hại.

Trước những thay đổi ngày càng nhanh và chặt chẽ của các quy định SPS tại nhiều thị trường lớn, Cục Xuất nhập khẩu khuyến nghị các cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp xuất khẩu cần theo dõi sát các thông báo của WTO, kịp thời cập nhật tiêu chuẩn kỹ thuật, điều chỉnh quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng, nhằm giảm thiểu rủi ro và duy trì khả năng cạnh tranh cho nông, lâm và thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.