EU, Mỹ đồng loạt cập nhật quy định SPS mới: Doanh nghiệp xuất khẩu nông sản cần chuẩn bị gì?

EU, Mỹ đồng loạt cập nhật quy định SPS mới

Theo tổng hợp của Văn phòng SPS Việt Nam, từ ngày 1-15/7/2026, các thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã công bố 51 thông báo về các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động, thực vật (Sanitary and Phytosanitary Measures - SPS), gồm 24 dự thảo lấy ý kiến và 27 quy định chính thức có hiệu lực.

EU, Mỹ đồng loạt cập nhật quy định SPS mới: Doanh nghiệp xuất khẩu nông sản cần chuẩn bị gì?

SPS là hệ thống quy định nhằm bảo vệ sức khỏe con người, động vật và thực vật khỏi các nguy cơ phát sinh từ dịch bệnh, sinh vật gây hại, dư lượng hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật hoặc các tác nhân gây mất an toàn thực phẩm. Đây cũng là một trong những rào cản kỹ thuật quan trọng mà doanh nghiệp xuất khẩu phải đáp ứng khi đưa hàng hóa vào các thị trường quốc tế.

Trong số các thông báo mới, Liên minh châu Âu (EU) công bố 8 quy định liên quan đến mức dư lượng tối đa (MRL) thuốc bảo vệ thực vật, kiểm dịch thực vật, phụ gia thức ăn chăn nuôi và các sản phẩm được tạo ra bằng một số kỹ thuật gen mới.

Đáng chú ý, EU dự kiến hạ mức dư lượng tối đa của hoạt chất diazinon xuống ngưỡng giới hạn định lượng đối với nhiều sản phẩm như hạnh nhân, nam việt quất, dứa, củ cải, hành tây, ớt chuông, ngô ngọt, cải thảo, su hào, nghệ và một số sản phẩm có nguồn gốc động vật. Quy định dự kiến được áp dụng sau 6 tháng kể từ ngày có hiệu lực.

EU cũng ban hành quy định miễn kiểm tra chính thức tại trạm kiểm soát biên giới đối với một số sản phẩm hỗn hợp ổn định bảo quản có rủi ro thấp như khoai tây chiên, rau quả chế biến, nước xốt, gia vị và bánh kẹo. Đồng thời, khối này công bố quy định mới đối với thực vật được tạo ra bằng một số kỹ thuật gen mới, dự kiến áp dụng từ ngày 17/7/2028.

Tại Hoa Kỳ, Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) đang xem xét đề nghị hủy đăng ký hoặc chấm dứt một số mục đích sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, trong đó có các sản phẩm chứa captan dùng trong gia đình và làm vườn, cùng oxytetracycline hydrochloride trên cây có múi. Bên cạnh đó, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đang xem xét cho phép sử dụng bức xạ ion hóa với liều tối đa 30 kGy nhằm giảm tác nhân gây bệnh trong bột mì tăng cường vi chất chưa qua xử lý.

Nhiều thị trường siết tiêu chuẩn SPS, doanh nghiệp cần chủ động thích ứng

Không chỉ EU và Mỹ, nhiều thị trường xuất khẩu quan trọng khác cũng đồng loạt cập nhật các quy định SPS. Hàn Quốc công bố dự thảo sửa đổi tiêu chuẩn thực phẩm, bổ sung và điều chỉnh mức dư lượng tối đa đối với 106 hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời cập nhật yêu cầu đối với nguyên liệu và thực phẩm chế biến từ nuôi cấy tế bào. Nước này cũng điều chỉnh danh mục cây ký chủ và côn trùng môi giới truyền vi khuẩn Xylella fastidiosa, áp dụng đối với các lô hàng có giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật được cấp từ ngày 13/7/2026.

Trong khi đó, Trung Quốc công bố dự thảo sửa đổi quy định về kiểm nghiệm, kiểm dịch đối với động vật và vật liệu di truyền động vật xuất nhập cảnh, làm rõ các yêu cầu về đánh giá rủi ro, phê duyệt kiểm dịch, đăng ký cơ sở nước ngoài và thời gian cách ly. Nhật Bản sửa đổi Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm gia súc, bổ sung bệnh viêm da nổi cục vào danh mục bệnh truyền nhiễm và tăng cường kiểm tra đối với hàng hóa nhập khẩu không đáp ứng quy định.

Ngoài ra, Canada cũng ban hành 5 thông báo SPS mới liên quan đến thức ăn chăn nuôi, lưu thông thịt đỏ giữa các tỉnh và mức dư lượng tối đa thuốc bảo vệ thực vật đối với nhiều nhóm nông sản và sản phẩm có nguồn gốc động vật.

Trước xu hướng các thị trường lớn liên tục siết chặt các tiêu chuẩn SPS, Văn phòng SPS Việt Nam khuyến nghị doanh nghiệp xuất khẩu cần chủ động theo dõi, cập nhật kịp thời các quy định mới, đặc biệt về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch thực vật và tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Việc nắm bắt sớm các thay đổi sẽ giúp doanh nghiệp điều chỉnh quy trình sản xuất, tăng cường kiểm soát chất lượng, hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu và đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu, qua đó hạn chế nguy cơ bị cảnh báo, trả hàng hoặc gián đoạn hoạt động xuất khẩu.