El Niño ở Indonesia: Nông dân mất mùa, diêm dân trúng đậm

Trong khi nhiều nông dân trồng trọt tại Indonesia đang chật vật ứng phó với nắng nóng và khô hạn kéo dài do hiện tượng El Niño, những người làm muối ở tỉnh Tây Java lại ghi nhận một mùa sản xuất thuận lợi hiếm có.

Quần đảo rộng lớn ở Đông Nam Á này đang chịu tác động ngày càng rõ của El Niño - hình thái khí hậu thường khiến thời tiết tại khu vực trở nên nóng và khô hơn, kéo theo nguy cơ hạn hán, cháy rừng và mất mùa.

Theo ghi nhận, đến tháng 7, hơn một nửa số khu vực theo mùa của Indonesia đã bước vào mùa khô kéo dài hơn dự kiến và được dự báo đạt đỉnh trong tháng 8. Cơ quan khí tượng Indonesia cảnh báo El Niño có thể kéo dài đến đầu năm 2027. Tính đến tháng trước, hơn 5.000 điểm nóng đã được phát hiện trên khắp cả nước, tăng mạnh so với những năm chịu ảnh hưởng El Niño trước đây.

Tại Indonesia, phần lớn sản lượng muối vẫn phụ thuộc vào phương thức sản xuất thủ công, dựa vào việc dẫn nước biển vào các ô ruộng ven biển nông, sau đó chờ nắng làm nước bay hơi trong mùa khô. Ở những khu vực như huyện Cirebon, tỉnh Tây Java, dọc bờ biển phía bắc đảo Java, diêm dân phải dành nhiều giờ cào lớp muối kết tinh dưới đáy ruộng rồi gom thành từng đống để thu hoạch.

Diêm dân Indonesia trúng đậm mùa muối năm 2026 bất chấp thời tiết khắc nghiệt

Với nghề làm muối, chỉ một cơn mưa nhỏ cũng có thể làm gián đoạn cả quy trình, khiến sản lượng và chất lượng muối sụt giảm.

Trong chuyến thăm một ruộng muối ở Cirebon, nơi hơn một tháng qua chỉ xuất hiện một trận mưa phùn nhẹ, ông Dadang Darmawan, 45 tuổi, trưởng một nhóm diêm dân địa phương, cho biết với người làm muối, El Niño được xem là điều may mắn vì thời tiết khô ráo giúp nghề này thuận lợi hơn.

Theo ông Darmawan, nhiều diêm dân thậm chí mong hiện tượng El Niño quay trở lại hằng năm bởi điều kiện khô hạn có thể giúp sản lượng muối tăng lên đáng kể.

Số liệu tại Cirebon cho thấy sản lượng muối trong tháng 7 đạt gần 600 tấn, trong khi cùng kỳ năm ngoái chỉ ở mức 25-30 tấn. Ông Sudiharjo, một quan chức thuộc Cơ quan An ninh Lương thực và Thủy sản huyện Cirebon, cho biết mức tăng này phản ánh rõ lợi thế của thời tiết khô đối với sản xuất muối.

Vị quan chức này nhận định, nếu tình trạng khô hạn tiếp tục kéo dài đến hết tháng 10 như dự báo, Cirebon có thể ghi nhận một vụ muối bội thu trong năm nay.

Những cánh đồng muối tại Cirebon trải rộng khoảng 1.400ha, song đây chỉ là một phần nhỏ trong 10 vùng sản xuất muối của Indonesia - quốc gia có khoảng 17.000 hòn đảo cùng đường bờ biển dài.

Dữ liệu của Bộ Hàng hải và Thủy sản Indonesia cho thấy sản lượng muối cả nước năm ngoái giảm xuống còn 1 triệu tấn do mùa khô ngắn hơn bình thường, sau đó là tác động của La Niña - hình thái khí hậu thường gắn với điều kiện ẩm ướt hơn. Trong khi đó, vào năm 2023, thời điểm El Niño gần nhất trước đó, sản lượng muối của Indonesia đạt 2,5 triệu tấn.

Ông Cucu Sutara, người đứng đầu Hiệp hội Công nghiệp Người sử dụng Muối Indonesia, nhận định sản lượng muối quốc gia chắc chắn sẽ tăng khi thời kỳ khô hạn kéo dài hơn, dù chưa đưa ra con số dự báo cụ thể. Tuy nhiên, lợi thế mà ngành muối có được trong mùa khô lại trái ngược với khó khăn của nông dân trồng trọt, khi cơ quan khí tượng quốc gia đã khuyến cáo họ điều chỉnh lịch gieo trồng và phương thức canh tác để giảm thiểu thiệt hại.

Darminto, một diêm dân 39 tuổi tại Cirebon, cho biết ông hiểu nông dân trồng trọt đang chịu tác động nặng nề từ El Niño. Dù vậy, với người làm muối như ông, mùa khô năm nay là cơ hội để tăng thu nhập và tích trữ sản phẩm, nhất là khi nắng nóng còn có thể kéo dài thêm.

Người diêm dân này kỳ vọng mùa khô sẽ kéo dài thêm để có thể tăng thu nhập và tích trữ thêm muối.