Đừng lầm tưởng cứ có Sổ đỏ là được cấp nhà tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

Sổ đỏ chỉ là "tấm vé" để nhận tiền đền bù

Đầu tiên, bạn đọc cần phân biệt rõ: Sổ đỏ là bằng chứng để Nhà nước xác nhận mảnh đất đó là của bạn hợp pháp. Khi thu hồi, Nhà nước sẽ trả lại giá trị mảnh đất đó bằng tiền hoặc đất tương đương – đây gọi là bồi thường.

Còn tái định cư lại là một câu chuyện khác hoàn toàn. Đây là chính sách hỗ trợ chỗ ở dành cho những người "trắng tay" về chỗ ở sau khi bị thu hồi đất. Nói cách khác, bồi thường là trả lại tài sản, còn tái định cư là lo cho dân cái nhà để ở.

Tại sao có Sổ đỏ vẫn không được suất tái định cư?

Hình ảnh UBND phường Nam Hoa Lư (Ninh Bình) phối hợp các lực lượng chức năng tổ chức cưỡng chế kiểm đếm bắt buộc đối với các cá nhân, hộ gia đình có đất nằm trong diện giải phóng mặt bằng để triển khai Dự án Khu đô thị Ninh Thắng I (Ảnh: https://baoninhbinh.org.vn).

Nhiều người cầm Sổ đỏ trong tay nhưng vẫn bị từ chối cấp nhà tái định cư vì vướng phải những quy định cụ thể:

*Bạn vẫn còn nhà khác: Đây là lý do phổ biến nhất. Nếu mảnh đất bị thu hồi là đất ở, nhưng bạn vẫn còn một căn nhà khác hoặc mảnh đất ở khác trong cùng địa bàn (xã, phường đó), Nhà nước sẽ chỉ đền bù bằng tiền. Luật quy định tái định cư là để giải quyết khó khăn về chỗ ở, nên nếu bạn "vẫn còn chỗ chui ra chui vào" thì bạn không thuộc diện ưu tiên này.

Diện tích bị thu hồi không đủ lớn: Có những trường hợp chỉ bị thu hồi một phần nhỏ diện tích đất, phần còn lại vẫn đủ để sửa sang lại và tiếp tục sinh sống thì cũng không được xét tái định cư.

Thu hồi không phải đất ở: Nếu mảnh đất có Sổ đỏ nhưng ghi là đất trồng cây lâu năm, đất vườn... thì dù bạn có dựng nhà trên đó, về nguyên tắc bạn vẫn không được suất tái định cư như đất thổ cư.

Trường hợp không Sổ đỏ nhưng vẫn được "lo chỗ ở"

Ngược lại, có những gia đình sống trên đất không có giấy tờ hoàn chỉnh, nhưng họ đã ở đó ổn định qua nhiều thế hệ, không có tranh chấp và thực sự không còn nơi ở nào khác.

Toàn cảnh Khu tái định cư Bình Khánh nằm trong chương trình 12.500 căn hộ phục vụ tái định cư Khu đô thị Thủ Thiêm (Ảnh: https://thesaigontimes.vn).

Với tinh thần nhân văn, Nhà nước vẫn có thể xem xét hỗ trợ chỗ ở hoặc cho mua nhà trả góp. Điều này khẳng định: Tái định cư ưu tiên cho nhu cầu ở thực tế hơn là chỉ nhìn vào mỗi tờ giấy Sổ đỏ.

Để không bị động, mỗi gia đình cần tự kiểm tra lại 3 câu hỏi: Mảnh đất mình đang ở là loại đất gì (thổ cư hay đất vườn)? Mình và các thành viên trong hộ có đứng tên nhà đất nào khác ở cùng phường/xã này không Chính sách riêng của dự án này quy định ngưỡng diện tích được tái định cư là bao nhiêu? Hiểu rõ điều này sẽ giúp bà con tỉnh táo hơn khi mua bán đất cát trong vùng quy hoạch và chủ động chuẩn bị phương án an cư cho gia đình