Trong nửa đầu năm 2024, thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc đã chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 95 tỷ USD. Sự khơi thông dòng chảy thương mại và sự gia tăng đơn hàng xuất khẩu từ các thị trường lớn đã thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu máy móc và nguyên liệu đầu vào để sản xuất hàng xuất khẩu. Trong 6 tháng đầu năm, các doanh nghiệp Việt Nam đã nhập khẩu hàng hóa trị giá 67 tỷ USD từ Trung Quốc, tăng gần 35% so với cùng kỳ năm 2023, trong khi xuất khẩu đạt 27,8 tỷ USD, tăng 5,3%.
Việt Nam hiện đang nhập siêu từ Trung Quốc gần 40 tỷ USD, tăng gần 68% so với cùng kỳ năm trước, và chỉ thấp hơn mức nhập siêu của cả năm 2023 hơn 9 tỷ USD (năm 2023, Việt Nam nhập siêu từ thị trường này 49,4 tỷ USD).
Theo Bộ Công Thương, phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc là những mặt hàng cần thiết cho sản xuất trong nước, bao gồm máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng, và nguyên liệu đầu vào để phục vụ các đơn hàng xuất khẩu đã ký. Trung Quốc tiếp tục là nhà cung cấp hàng hóa đầu vào lớn nhất cho Việt Nam, chiếm gần 37,6% tổng kim ngạch nhập khẩu của cả nước trong 6 tháng đầu năm. Quốc gia này được mệnh danh là "công xưởng thế giới," cung cấp đa dạng các sản phẩm từ máy móc, thiết bị đến nguyên liệu đầu vào cho các ngành xuất khẩu như điện thoại, máy tính, vải, và nguyên phụ liệu giày dép, dệt may.
Trong ngành dệt may, các doanh nghiệp đã chi 7,118 tỷ USD để nhập khẩu vải nguyên liệu, trong đó 70% được nhập từ Trung Quốc. Tương tự, kim ngạch nhập khẩu điện thoại và máy tính từ Trung Quốc luôn dẫn đầu.
Với sự cải thiện mạnh mẽ về thương mại trong nửa đầu năm 2024, dự báo kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc trong năm nay có thể tiến gần đến mức 200 tỷ USD. Nếu duy trì được tốc độ tăng trưởng như nửa đầu năm, kim ngạch xuất nhập khẩu sẽ đạt 190 tỷ USD; nếu phục hồi tốt hơn, con số này có thể vượt 200 tỷ USD.
Năm 2023, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc đạt 171,9 tỷ USD, trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 61,2 tỷ USD, tăng 5,6%, chiếm 17,3% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Nhập khẩu từ Trung Quốc đạt 110,6 tỷ USD, giảm 6,6%, chiếm 33,9% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam.
Các doanh nghiệp Việt Nam đã tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA) để hưởng ưu đãi thuế quan. Năm 2023, giá trị hàng hóa được cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) ưu đãi theo các hiệp định như ACFTA và RCEP đạt 19,4 tỷ USD. Những mặt hàng xuất khẩu sử dụng ưu đãi cao này bao gồm rau quả, sợi dệt, cao su và các sản phẩm từ cao su, giày dép, và hàng dệt may.
Quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc còn nhiều dư địa để phát triển, nhờ vào các thỏa thuận hợp tác song phương và các Hiệp định thương mại đa phương như ACFTA và RCEP.
P.V (t/h)
