Doanh nghiệp ngoại kiến nghị khấu trừ chi phí tái chế vào thuế, gỡ “điểm nghẽn” chính sách EPR

Trong bối cảnh nhiều “điểm nghẽn” về thủ tục hành chính đang cản trở sự phát triển của nông nghiệp và môi trường, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực này đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường lấy ý kiến doanh nghiệp, hiệp hội để hoàn thiện.

Tại hội thảo phổ biến, lấy ý kiến về dự án Luật do Báo Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 18/9, ông Nguyễn Ngọc Thạch, Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh: việc xây dựng dự án Luật nhằm sớm hoàn thiện, ổn định hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, hợp Hiến, hợp pháp, đúng tiến độ mà Quốc hội và Chính phủ giao. Đồng thời, dự án cũng hướng tới cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo lập môi trường thuận lợi và phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương, chuyên viên cao cấp Vụ Pháp chế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết dự án Luật lần này sẽ điều chỉnh 75 điều tại 11 luật, trong đó bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh ở 26 điều của 8 luật. Đặc biệt, năm 2025, cơ quan soạn thảo đặt mục tiêu giải quyết ngay 20 “điểm nghẽn” lớn, trong đó có 5 liên quan trực tiếp đến Luật Bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, theo Vụ Pháp chế, tinh thần của dự án là chỉ sửa các vướng mắc “chín muồi”, mang tính phổ quát và cấp thiết, còn những nội dung khác sẽ được nghiên cứu trong giai đoạn sửa đổi tổng thể 2026–2030.

Doanh nghiệp ngoại kiến nghị khấu trừ chi phí tái chế vào thuế, gỡ “điểm nghẽn” chính sách EPR

Doanh nghiệp ngoại kiến nghị khấu trừ chi phí EPR vào chi phí hợp lệ

Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm tại hội thảo là chính sách Mở rộng Trách nhiệm của Nhà sản xuất (EPR). Sau gần hai năm triển khai, nhiều hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài như AmCham Việt Nam, EuroCham và BritCham đồng loạt kiến nghị cho phép các chi phí thực hiện EPR được tính vào chi phí hợp lý, hợp lệ khi quyết toán thuế.

Theo đó, các khoản như chi phí tự tái chế, thuê đơn vị tái chế, ủy quyền cho bên thứ ba, đóng góp tái chế và chi phí kiểm toán cần được khấu trừ tương tự khoản đóng góp vào Quỹ Bảo vệ môi trường mà Bộ Tài chính đã đề xuất trong Dự thảo Nghị định về Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (8/7/2025).

Đại diện BritCham cho rằng cần sửa đổi Điều 54, Khoản 2 Luật Bảo vệ môi trường theo hướng cho phép doanh nghiệp đồng thời lựa chọn cả hai phương thức: (i) tự tái chế và (ii) đóng góp tài chính vào Quỹ, thay vì chỉ được chọn một phương án như hiện nay. Trường hợp doanh nghiệp chưa hoàn thành trách nhiệm tái chế, có thể nộp bổ sung phần thiếu vào Quỹ thay vì bị xử phạt, nhằm tăng tính linh hoạt và khuyến khích doanh nghiệp tái chế trực tiếp.

Các hiệp hội nước ngoài cũng đề xuất chính sách khuyến khích sử dụng bao bì nhựa tái chế và vật liệu thân thiện môi trường thông qua các ưu đãi: miễn ERP đối với bao bì tái chế, giảm thuế, hoặc ưu tiên tiếp cận các chương trình phát triển xanh của Chính phủ.

Đáng chú ý, EuroCham kiến nghị mức trần tăng tỷ lệ tái chế bắt buộc với nhựa chỉ tối đa 2–3% mỗi chu kỳ, phù hợp với năng lực thu gom và hạ tầng tái chế tại Việt Nam.

Lộ trình thực hiện EPR tại Việt Nam

Chính sách EPR chính thức áp dụng từ ngày 1/1/2024, theo Nghị định 08/2022/NĐ-CP hướng dẫn Luật Bảo vệ môi trường 2020. Lộ trình cụ thể:

Từ 01/01/2024: áp dụng với săm lốp, pin – ắc quy, dầu nhớt và các sản phẩm có bao bì.

Từ 01/01/2025: áp dụng với sản phẩm điện, điện tử.

Từ 01/01/2027: áp dụng với phương tiện giao thông (ô tô, xe máy).

Có thể thấy, các đề xuất của doanh nghiệp nước ngoài không chỉ nhằm tháo gỡ khó khăn trong thực thi EPR mà còn góp phần thúc đẩy tái chế bền vững, phù hợp với xu hướng kinh tế xanh mà Việt Nam đang theo đuổi.