 |
| Doanh nghiệp có tổng doanh thu 1 tỷ đồng trở xuống cần làm gì để được miễn thuế TNDN? |
Một doanh nghiệp dịch vụ tại TP.HCM có quy mô doanh thu ở gần ngưỡng 1 tỷ đồng mỗi năm. Chủ doanh nghiệp nghe thông tin từ năm 2026 doanh nghiệp nhỏ có thể được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp nên nghĩ đơn giản: “Cứ doanh thu bán hàng từ 1 tỷ đồng trở xuống là không phải nộp thuế”. Cách hiểu đó có thể khiến doanh nghiệp mất quyền lợi.
Điểm dễ gây nhầm lẫn nằm ở cụm từ “tổng doanh thu năm”. Theo Nghị định số 141/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp được xem xét miễn thuế thu nhập doanh nghiệp khi có tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống. Tổng doanh thu năm không chỉ gồm doanh thu bán hàng mà còn bao gồm doanh thu cung cấp dịch vụ, doanh thu tài chính và thu nhập khác trên phụ lục kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh kèm tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp của kỳ tính thuế năm trước liền kề.
Một chi tiết rất dễ bị bỏ qua là chính sách không áp dụng với công ty con hoặc công ty có quan hệ liên kết nếu doanh nghiệp trong quan hệ liên kết không đáp ứng điều kiện miễn thuế.
Nhiều doanh nghiệp siêu nhỏ đang theo dõi doanh thu bằng cách cộng tiền chuyển khoản hoặc hóa đơn đầu ra. Cách làm này chưa đủ để xác định điều kiện miễn thuế.
Một công ty có doanh thu bán hàng khoảng 950 triệu đồng nhưng phát sinh thêm lãi tiền gửi ngân hàng, khoản thu từ thanh lý tài sản hoặc doanh thu tài chính khác vẫn có thể vượt ngưỡng tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống. Chênh lệch có thể không lớn nhưng hệ quả về thuế lại không nhỏ.
Nếu doanh nghiệp xác định sai điều kiện miễn thuế, doanh nghiệp có thể phải kê khai, nộp lại số thuế phát sinh theo quy định. Tùy từng trường hợp cụ thể, nghĩa vụ về tiền chậm nộp hoặc xử phạt sẽ được xác định theo quy định pháp luật hiện hành.
Doanh nghiệp nên rà soát định kỳ trong năm 2026, thay vì chờ đến cuối năm mới kiểm tra số liệu. Việc quan trọng là lập bảng theo dõi tổng doanh thu năm theo tháng, tách riêng doanh thu bán hàng, doanh thu dịch vụ, doanh thu tài chính và thu nhập khác để kiểm soát ngưỡng doanh thu ngay trong năm.
Về nguyên tắc, doanh nghiệp không nên hiểu đây là thủ tục “xin miễn” riêng biệt nếu pháp luật không quy định hồ sơ riêng. Cơ quan thuế sẽ căn cứ dữ liệu trên hồ sơ kế toán, tờ khai quyết toán, phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và dữ liệu điện tử liên quan để xác định điều kiện áp dụng.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị sớm bộ hồ sơ nội bộ theo dõi điều kiện miễn thuế gồm sổ chi tiết doanh thu, hóa đơn điện tử đầu ra, sổ phụ ngân hàng, chứng từ doanh thu tài chính, hợp đồng kinh tế, chứng từ thanh lý tài sản nếu có và báo cáo quản trị doanh thu theo tháng.
Người đại diện theo pháp luật nên ban hành văn bản phân công nội bộ cho kế toán hoặc đơn vị dịch vụ kế toán theo dõi riêng ngưỡng tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống. Việc theo dõi nên thực hiện hàng tháng thay vì chờ đến kỳ quyết toán.
Trường hợp doanh nghiệp có nhiều khoản thu nhỏ phát sinh trong năm, kế toán cần phân loại ngay từ đầu. Khoản nào là doanh thu bán hàng, khoản nào là doanh thu dịch vụ, khoản nào là doanh thu tài chính hoặc thu nhập khác phải được thể hiện thống nhất giữa sổ kế toán, hóa đơn điện tử và dữ liệu kê khai thuế.
Nếu doanh nghiệp có công ty mẹ, công ty con hoặc phát sinh quan hệ liên kết, cần kiểm tra thêm điều kiện áp dụng miễn thuế. Đây là nhóm dễ phát sinh nhầm lẫn nhất vì nhiều doanh nghiệp nhỏ tách pháp nhân để vận hành nhưng chưa rà soát đầy đủ điều kiện quan hệ liên kết theo quy định thuế.
Nhiều doanh nghiệp chỉ bắt đầu kiểm tra số liệu khi chuẩn bị quyết toán thuế. Với chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, cách làm này có thể khiến doanh nghiệp bị động vì dữ liệu doanh thu đã phát sinh và khó xử lý nếu phát hiện muộn.
Cách an toàn hơn là xây dựng cơ chế kiểm soát tổng doanh thu năm ngay từ giữa năm 2026. Hàng tháng, doanh nghiệp nên đối chiếu doanh thu trên hóa đơn điện tử, tài khoản ngân hàng, sổ kế toán và báo cáo quản trị nội bộ để phát hiện chênh lệch sớm.
Sau khi cả nước thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12/6/2025, doanh nghiệp cũng nên kiểm tra lại thông tin cơ quan thuế quản lý, địa bàn hành chính và dữ liệu đăng ký doanh nghiệp trên hệ thống thuế điện tử để tránh sai sót khi kê khai, quyết toán.
Căn cứ chính liên quan đến chính sách này gồm Nghị định số 141/2026/NĐ-CP về chính sách thuế áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026; Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp; Thông tư số 20/2026/TT-BTC ngày 12/3/2026 của Bộ Tài chính hướng dẫn một số nội dung của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Nghị định số 320/2025/NĐ-CP.
Về xử phạt, Nghị định số 125/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn và các văn bản sửa đổi, bổ sung vẫn đang được áp dụng. Điều 16 nghị định này quy định mức phạt 20% trên số thuế khai thiếu hoặc số thuế được miễn, giảm cao hơn quy định nếu người nộp thuế xác định sai nghĩa vụ thuế.
Chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp từ kỳ tính thuế năm 2026 mở ra cơ hội giảm chi phí cho nhiều doanh nghiệp siêu nhỏ. Nhưng ngưỡng tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống không phải con số để ước lượng cảm tính. Doanh nghiệp muốn hưởng đúng chính sách cần chuẩn hóa dữ liệu ngay từ bây giờ: theo dõi doanh thu đầy đủ, kiểm soát quan hệ liên kết, rà soát hồ sơ kế toán và cập nhật nghĩa vụ thuế theo từng tháng. Khi dữ liệu được quản trị đúng, ưu đãi thuế mới thực sự trở thành dòng tiền giữ lại cho doanh nghiệp.
