Bộ Công Thương đang lấy ý kiến đối với Dự thảo lần thứ ba Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 57/2025 về cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn, cùng Nghị định số 58/2025 quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo và năng lượng mới. Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là đề xuất nới tỷ lệ bán điện dư từ điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ trong giai đoạn chuyển tiếp đến hết năm 2030.
Theo dự thảo, Bộ Công Thương xây dựng cơ chế mua bán điện riêng đối với nguồn điện mặt trời mái nhà theo hình thức tự sản xuất, tự tiêu thụ. Đối tượng áp dụng bao gồm hệ thống điện mặt trời mái nhà của hộ gia đình; các hệ thống lắp đặt tại khu vực miền núi, biên giới, hải đảo có lưới điện nhưng chưa đấu nối, liên kết với hệ thống điện quốc gia; cùng các công trình là tài sản công có lắp đặt điện mặt trời mái nhà.
 |
| Điện mặt trời mái nhà có thể được bán điện dư vượt 50% đến năm 2030 |
Nguyên tắc chung được dự thảo xác định là cho phép bán phần sản lượng điện dư lên lưới điện, song không vượt quá 50% tổng sản lượng điện phát ra. Đây được xem là quy định mang tính dài hạn nhằm bảo đảm vận hành an toàn, ổn định hệ thống điện quốc gia, đồng thời khuyến khích các chủ đầu tư ưu tiên sử dụng điện tại chỗ.
Tuy nhiên, nhằm thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà trong giai đoạn chuyển tiếp, Bộ Công Thương đề xuất một số cơ chế linh hoạt. Cụ thể, đối với các khu vực miền núi, biên giới, hải đảo chưa được cấp điện từ hệ thống điện quốc gia, dự thảo cho phép bán toàn bộ sản lượng điện dư không giới hạn. Khi các khu vực này được đấu nối với hệ thống điện quốc gia, việc mua bán điện dư sẽ thực hiện theo các quy định chung của Nghị định.
Đáng chú ý, dự thảo lần này lần đầu tiên đề xuất cho phép điện mặt trời mái nhà được bán sản lượng điện dư với tỷ lệ vượt quá 50% trong giai đoạn từ khi Nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030. Sau mốc thời gian này, cơ chế mua bán điện dư sẽ quay trở lại áp dụng mức trần không quá 50% tổng sản lượng điện phát ra, theo nguyên tắc chung.
Trước những ý kiến băn khoăn về khả năng chồng chéo giữa quy định “không quá 50%” và quy định cho phép “vượt quá 50%”, Bộ Công Thương cho biết đây là hai cơ chế áp dụng cho các giai đoạn khác nhau. Trong đó, trần 50% là nguyên tắc dài hạn, còn cơ chế cho phép vượt quá 50% chỉ mang tính tạm thời, nhằm hỗ trợ thị trường trong giai đoạn chuyển tiếp đến năm 2030.
Tỷ lệ bán điện dư cụ thể trong giai đoạn này sẽ do bên bán và bên mua thỏa thuận, trên cơ sở bảo đảm phù hợp với nhu cầu sử dụng điện, điều kiện hạ tầng và yêu cầu vận hành an toàn của hệ thống điện.
Theo Bộ Công Thương, việc đề xuất nới tỷ lệ bán điện dư từ điện mặt trời mái nhà đến năm 2030 nhằm tạo thêm động lực cho người dân, doanh nghiệp đầu tư vào nguồn năng lượng sạch, phù hợp với định hướng chuyển dịch năng lượng và mục tiêu phát triển năng lượng tái tạo của Việt Nam. Đề xuất này được xây dựng trên cơ sở ý kiến đồng thuận của Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các đơn vị liên quan.
Từ ngày 1/1/2031, hoạt động mua bán sản lượng điện dư từ điện mặt trời mái nhà sẽ được thực hiện thống nhất theo quy định chung của Nghị định, theo đó chỉ được bán tối đa không quá 50% tổng sản lượng điện phát ra.
