Điểm tên 15 nhóm hàng xuất khẩu chịu tác động bởi thuế đối ứng của Mỹ

Cục Thống kê vừa công bố danh sách 15 nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các mức thuế đối ứng mà Mỹ dự kiến áp dụng, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp ứng phó cho cộng đồng doanh nghiệp. Theo báo cáo, ngay cả trước khi chính sách thuế mới được đưa ra, hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam vào Mỹ đã phải đối mặt với mức thuế suất nhập khẩu trung bình lên đến 12%, trong đó có những mặt hàng bị đánh thuế từ 7% đến 27%. Một số dòng sản phẩm còn có nguy cơ phải chịu mức thuế lên tới 46%, dù hiện tại mức thuế cao này đang tạm thời được hoãn trong vòng 90 ngày và chỉ áp dụng riêng biệt cho từng dòng sản phẩm cụ thể. Cục Thống kê cho rằng việc Việt Nam chưa ký kết hiệp định thương mại tự do song phương với Mỹ chính là nguyên nhân chính khiến nhiều mặt hàng của Việt Nam dễ rơi vào diện bị áp thuế cao, từ đó đặt ra những thách thức lớn cho hoạt động xuất khẩu, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong bối cảnh đó, Cục khuyến nghị các doanh nghiệp cần chủ động thương lượng với các đối tác nhập khẩu nhằm tìm kiếm sự điều chỉnh linh hoạt về giá và điều kiện hợp tác, qua đó đảm bảo duy trì chuỗi cung ứng, tránh gián đoạn hoạt động kinh doanh.

Điểm tên 15 nhóm hàng xuất khẩu chịu tác động bởi thuế đối ứng của Mỹ

Danh sách 15 nhóm hàng được xác định sẽ chịu ảnh hưởng bao gồm máy tính và linh kiện, máy móc thiết bị, hàng dệt may, điện thoại di động và linh kiện, gỗ và các sản phẩm từ gỗ, giày dép, phương tiện vận tải và phụ tùng, sản phẩm từ chất dẻo, hải sản, túi xách và phụ kiện, đồ chơi và dụng cụ thể thao, sắt thép và các sản phẩm từ sắt thép, máy ảnh và linh kiện, cùng với hạt điều. Trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2024, tổng kim ngạch xuất khẩu của các nhóm hàng này sang thị trường Mỹ đã chứng kiến mức tăng trưởng đáng kể, từ 77 tỷ USD năm 2020 lên đến 119,5 tỷ USD vào năm 2024, cho thấy đây là những lĩnh vực có vai trò then chốt trong quan hệ thương mại Việt - Mỹ.

Dù vậy, cũng có tín hiệu tích cực khi Mỹ thông báo sẽ không áp dụng thuế đối ứng đối với hai nhóm hàng là điện thoại và máy tính xuất khẩu từ Việt Nam, điều này không chỉ giúp các doanh nghiệp công nghệ tránh được tác động tiêu cực trong ngắn hạn mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh nhất định trong chiến lược mở rộng thị phần tại thị trường Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh các tập đoàn đa quốc gia đang đẩy mạnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng và tìm kiếm điểm đến sản xuất thay thế Trung Quốc.

Về tác động ngắn hạn của mức thuế đối ứng 10% trong thời gian 90 ngày, Cục Thống kê nhận định rằng do phần lớn doanh nghiệp Việt Nam đã đàm phán giá bán với đối tác từ trước, nên khi có sự thay đổi về thuế, các thương hiệu và nhãn hàng phía Mỹ sẽ phải điều chỉnh lại chiến lược kinh doanh nhằm kiểm soát chi phí và duy trì tính cạnh tranh trên thị trường nội địa. Trong trung hạn, doanh nghiệp Việt Nam cần chờ kết quả từ các vòng đàm phán giữa hai chính phủ trong thời hạn 90 ngày để có cơ sở đưa ra các phương án ứng phó cụ thể hơn, nhất là khi Mỹ dự kiến sẽ công bố biểu thuế áp dụng riêng cho từng nhóm hàng như ô tô, dệt may, da giày, điện thoại và linh kiện sau khi kết thúc đàm phán. Do đó, việc theo dõi sát các động thái chính sách và kịch bản điều chỉnh thuế quan sẽ là yếu tố then chốt để doanh nghiệp xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh phù hợp.

Nhằm thể hiện thiện chí cải thiện cán cân thương mại với Mỹ, Chính phủ Việt Nam đã chủ động điều chỉnh bổ sung thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng có xuất xứ từ Mỹ như ô tô, cherry, táo và nho khô. Đồng thời, Việt Nam cũng đang tích cực thúc đẩy nhập khẩu các sản phẩm công nghệ cao và quốc phòng từ Mỹ như trực thăng, máy bay, năng lượng và thiết bị điện – đây là những lĩnh vực có tiềm năng lớn trong quan hệ hợp tác song phương. Cùng với đó, các cơ chế hợp tác đã có như Hiệp định khung về thương mại và đầu tư Việt - Mỹ (TIFA) và Hiệp định thương mại song phương Việt - Mỹ (BTA) đang được hai bên đẩy mạnh triển khai, nhằm xây dựng nền tảng hợp tác bền vững và tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại song phương phát triển ổn định, công bằng và lâu dài.