ĐBQH kiến nghị quy định về đấu thầu mua sắm thuốc, vật tư y tế

Tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách khi thảo luận dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi), báo cáo một số vấn đề lớn còn ý kiến khác nhau về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Hữu Toàn cho biết, Điều 23 dự thảo Luật quy định áp dụng chỉ định thầu đối với “Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, phi tư vấn, thuốc, hóa chất, phương tiện, trang thiết bị y tế, xây lắp phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh, cấp cứu người bệnh cần triển khai ngay để tránh gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe người dân”. Điều 28 dự thảo Luật về hình thức “đàm phán giá” được quy định áp dụng riêng đối với “các gói thầu mua biệt dược gốc, sinh phẩm tham chiếu; thuốc, dược liệu chỉ có từ 1 - 2 nhà sản xuất và trường hợp đặc thù khác”. Chương V (từ điều 54 đến điều 57) dự thảo Luật quy định về “mua sắm tập trung, mua thuốc”… Cụ thể, Điều 56 quy định bao quát các trường hợp mua hóa chất, trang thiết bị y tế, trong đó quy định rõ về thời hạn đấu thầu hóa chất đi kèm sử dụng máy đặt, máy mượn để xét nghiệm tại các bệnh viện hiện nay là 5 năm kể từ ngày Luật này có hiệu lực (tại điểm a, khoản 1 Điều 56). Quy định việc lựa chọn nhà thầu theo số lượng dịch vụ y tế để bảo đảm tính hiệu quả, công khai, minh bạch (điểm b, khoản 1 Điều 56).

Đánh giá cao việc dự thảo Luật đã bổ sung quy định về đấu thầu mua sắm hóa chất đi kèm với sử dụng máy đặt, máy mượn để xét nghiệm tại các bệnh viện, ĐBQH Dương Khắc Mai (Đắk Nông) cho rằng, việc bổ sung quy định này sẽ giúp tháo gỡ những vướng mắc thực tế hiện nay khi các cơ sở y tế không đủ nguồn lực để có thể đấu thầu hóa chất cùng máy xét nghiệm. Tuy nhiên, hình thức đấu thầu này có nhược điểm là rất khó kiểm soát giá dịch vụ khi xét nghiệm. Vì vậy, đại biểu tán thành với quy định của dự thảo Luật theo hướng cho phép thực hiện hình thức đấu thầu này trong thời hạn 5 năm kể từ khi Luật có hiệu lực thi hành để các cơ sở y tế có thời gian xử lý các vấn đề tồn tại hiện nay. Sau thời hạn này, các cơ sở y tế phải chuyển sang các hình thức đấu thầu khác theo quy định để bảo đảm tính minh bạch.

Dự thảo Luật hiện đang quy định áp dụng đối với thuốc biệt dược hoặc thuốc chỉ có một hoặc hai nhà sản xuất. Nêu vấn đề này, ĐBQH Lê Văn Khảm (Bình Dương) cũng đề nghị, cần nghiên cứu bổ sung nội dung đàm phán giá đối với cả thiết bị và vật tư y tế. Bởi, thiết bị y tế thường là các máy móc có yêu cầu rất cao về kỹ thuật, như trong lĩnh vực ung thư có máy xạ trị, máy nội soi can thiệp tim mạch dưới hướng dẫn của siêu âm và thường nó chỉ có một hoặc hai hãng sản xuất bán tại Việt Nam. Máy xét nghiệm sinh hóa hay xét nghiệm miễn dịch, mỗi lĩnh vực cũng có số lượng máy móc hạn chế... Bên cạnh đó, trong điều trị bệnh cũng có những sản phẩm độc quyền, thường là sản phẩm có tính phát minh. Vì vậy, cần có cơ chế đàm phán giá để mua sắm được thiết bị, vật tư y tế với giá tốt nhất. Điều này sẽ có lợi cho cả bệnh nhân và Quỹ Bảo hiểm y tế, vì chi phí mua sắm thiết bị, vật tư y tế chính là yếu tố hình thành nên giá dịch vụ và chi phí khám, chữa bệnh.

Dự thảo Luật hiện đang quy định đấu thầu tập trung được áp dụng khi hàng hóa, dịch vụ cần mua sắm với số lượng lớn. Nêu vấn đề này, ĐBQH Nguyễn Anh Trí (TP. Hà Nội) cũng đề nghị, cần áp dụng đấu thầu tập trung đối với mua sắm thuốc, vật tư y tế với số lượng nhỏ, rất nhỏ, rất ít, rất hiếm. Đại biểu lập luận, quy định như vậy mới đấu thầu được và mới có nhà cung cấp, phục vụ cho bệnh nhân ở tất cả các bệnh viện; qua đó, mới giảm tải được cho các bệnh viện, bởi các bệnh viện tuyến dưới có phác đồ điều trị nhưng vì không có thuốc nên phải lên tuyến trên điều trị. Đại biểu cũng cho rằng, việc áp dụng đấu thầu tập trung đối với mua sắm thuốc, vật tư y tế sẽ giúp hạn chế những tiêu cực trong mua sắm loại hàng hóa đặc biệt này, bệnh nhân cũng không phải mua thuốc trôi nổi trên thị trường. Mặt khác, nếu quy định áp dụng đấu thầu tập trung đối việc mua sắm thuốc, thiết bị, vật tư y tế với số lượng lớn là rất "cồng kềnh". Do đó, đại biểu Nguyễn Anh Trí đề nghị nên quy định để các cơ sở y tế, bệnh viện tự đấu thầu là chính, hạn chế đấu thầu tập trung nhằm tạo sự chủ động cho các cơ sở y tế, không phải chờ đợi, đặc biệt là không gây lãng phí.

T.H