Trong bối cảnh Nga đẩy mạnh hợp tác với châu Á, Việt Nam tiếp tục được xem là đối tác quan trọng tại khu vực ASEAN. Tại các hoạt động chuẩn bị cho Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF), lãnh đạo Quỹ Roscongress khẳng định quan hệ kinh tế song phương vẫn duy trì đà phát triển, với Việt Nam giữ vị trí đặc biệt trong chính sách đối ngoại của Nga.
 |
| Các đại biểu tham dự Diễn đàn 2025 (Ảnh: Quỹ Roscongress). |
SPIEF – một trong những diễn đàn kinh tế lớn nhất của Nga – ngày càng trở thành nền tảng kết nối doanh nghiệp hai nước. Năm 2025, sự kiện thu hút hơn 24.000 đại biểu từ 144 quốc gia và vùng lãnh thổ, với hơn 1.060 thỏa thuận được ký kết, tổng giá trị ước đạt khoảng 6.300 tỷ rúp. Việt Nam là một trong những quốc gia tham gia tích cực, với nhiều hoạt động đối thoại doanh nghiệp song phương.
Theo Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko, thương mại Việt – Nga năm 2025 tăng trưởng khoảng 6%, với cả xuất khẩu và nhập khẩu đều ghi nhận xu hướng đi lên. Các lĩnh vực tăng trưởng nhanh gồm du lịch, tài chính và sản xuất công nghiệp, đồng thời mở ra triển vọng hợp tác trong công nghệ số, logistics và đổi mới sáng tạo.
Ở góc độ doanh nghiệp, lợi thế lớn nhất nằm ở Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á – Âu (EAEU), trong đó có Nga. Hiệp định này giúp khoảng 90% dòng thuế được cắt giảm hoặc đưa về 0% theo lộ trình, tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt cho hàng Việt.
Hiện nay, các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Nga gồm dệt may, da giày, nông sản (cà phê, hạt điều, rau quả), thủy sản và điện thoại, linh kiện. Đây đều là những mặt hàng có mức giá cạnh tranh và phù hợp nhu cầu tiêu dùng tại Nga, đặc biệt trong bối cảnh thị trường này đang dịch chuyển nguồn cung sang châu Á.
Tuy nhiên, cơ hội không đi kèm sự thuận lợi tuyệt đối. Doanh nghiệp Việt vẫn đang đối mặt với ba nút thắt lớn.
Thứ nhất là thanh toán. Việc hạn chế hệ thống thanh toán quốc tế khiến giao dịch gặp khó, buộc doanh nghiệp phải tìm giải pháp thay thế như thanh toán qua ngân hàng trung gian hoặc sử dụng đồng nội tệ.
Thứ hai là logistics. Tuyến vận chuyển kéo dài, chi phí cao và phụ thuộc nhiều vào các hành lang trung chuyển qua nước thứ ba làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa.
Thứ ba là khác biệt về tiêu chuẩn và thủ tục. Dù không khắt khe như một số thị trường phát triển, Nga vẫn có những yêu cầu riêng về kiểm dịch, chất lượng và giấy tờ, đòi hỏi doanh nghiệp phải tìm hiểu cặn kẽ và có khả năng thích ứng nhanh, chuẩn .
Ngoài ra, biến động tỷ giá và các yếu tố địa chính trị cũng là rủi ro cần tính đến trong các kế hoạch dài hạn.
| Quỹ Roscongress được thành lập theo quyết định của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, đóng vai trò là đơn vị tổ chức các sự kiện quốc tế lớn về hội nghị, triển lãm, kinh doanh và hoạt động công cộng, trong đó có SPIEF. |
Trong bối cảnh đó, các nền tảng như Roscongress International và các diễn đàn như SPIEF được kỳ vọng đóng vai trò cầu nối, giúp doanh nghiệp hai nước tìm kiếm đối tác, tháo gỡ vướng mắc và triển khai dự án cụ thể. SPIEF 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 3–6/6 sẽ tiếp tục dành trọng tâm cho các đối thoại doanh nghiệp quốc tế, trong đó có hợp tác giữa Nga và ASEAN.
Phó Thủ tướng Liên bang Nga Dmitry Chernyshenko cho biết: "Năm 2025, các lĩnh vực ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao nhất là du lịch, dịch vụ tài chính và sản xuất công nghiệp. Nhu cầu phát triển quan hệ kinh tế đối ngoại từ cả phía doanh nghiệp lẫn chính phủ ngày càng gia tăng. Tính đến cuối năm 2025, thương mại song phương giữa Nga và Việt Nam đã tăng trưởng 6%, trong đó cả xuất khẩu của Nga sang Việt Nam lẫn nhập khẩu từ Việt Nam vào Nga đều có xu hướng tăng".
Ông Dmitry Chernyshenko cũng nêu bật các triển vọng hợp tác trong lĩnh vực giáo dục, khoa học và đổi mới sáng tạo, công nghệ số, tài chính và logistics vận tải; đồng thời mời các đối tác Việt Nam tham dự Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg lần thứ 29 (SPIEF 2026) diễn ra từ ngày 3 đến 6/6, cũng như Diễn đàn Kinh tế Phương Đông dự kiến tổ chức từ ngày 1 đến 4/9.
Thực tế này cho thấy, cơ hội mở rộng thị trường sang Nga đang rõ ràng hơn, đặc biệt khi các ưu đãi thuế quan đã sẵn sàng. Tuy nhiên, để chuyển hóa cơ hội thành đơn hàng và dòng tiền, doanh nghiệp Việt cần chủ động giải bài toán thanh toán, logistics và tiêu chuẩn – những yếu tố mang tính quyết định trong giai đoạn hiện nay.
