Kết nối doanh nghiệp Việt-Hàn trong chuỗi phụ tùng ô tô, mở rộng dư địa lắp ráp

Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú.

Hợp tác Việt Nam-Hàn Quốc trong ngành ô tô không còn chỉ là thu hút đầu tư đơn lẻ, mà đang hướng mạnh hơn sang kết nối chuỗi cung ứng, thúc đẩy nghiên cứu - phát triển, chuyển giao công nghệ và nâng chất doanh nghiệp nội địa, và khâu phụ tùng ô tô được xem là “xương sống” để nâng tỷ lệ nội địa hóa và tăng vị thế sản xuất của Việt Nam.

Theo Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú, tính lũy kế đến hết tháng 2/2026, Hàn Quốc là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 95,2 tỷ USD, chiếm khoảng 18% tổng vốn đầu tư; riêng 2 tháng đầu năm 2026 đạt gần 2 tỷ USD, tương đương 32,7% tổng vốn đầu tư đăng ký. Dòng vốn này tiếp tục tập trung mạnh vào công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghiệp hỗ trợ - nền tảng trực tiếp của ngành ô tô và phụ tùng.

Tuy nhiên, điều làm câu chuyện này đáng đọc hơn nằm ở thực tế thị trường. Trong nhóm thương hiệu ô tô Hàn Quốc, Hyundai và Kia là hai cái tên đã tạo được độ phủ rõ nét tại Việt Nam, không chỉ vì hiện diện lâu năm mà còn vì sở hữu danh mục sản phẩm rộng, bám sát nhu cầu người dùng từ xe đô thị, sedan cho tới SUV gia đình. Kia hiện được THACO AUTO phân phối với hệ thống bán hàng trên toàn quốc, trong khi Hyundai được lắp ráp, phân phối thông qua liên doanh Hyundai Thành Công Việt Nam tại Ninh Bình.

Sức hút của các thương hiệu Hàn Quốc tại Việt Nam được phản ánh khá rõ qua cả doanh số lẫn mức độ nhận diện sản phẩm. Dữ liệu bán hàng của VAMA cho thấy nhiều mẫu Kia như Sonet, Seltos, K3 hay Carnival liên tục hiện diện trong các nhóm xe bán tốt theo tháng; riêng THACO AUTO cho biết Kia New Carnival đã bán hơn 3.000 xe chỉ sau gần 3 tháng ra mắt tại Việt Nam và duy trì doanh số trên 1.000 xe/tháng ở phân khúc SUV 7 chỗ cỡ lớn. Ở phía Hyundai, số liệu thị trường do báo chí tổng hợp từ TC Group cho thấy thương hiệu này vẫn nằm trong nhóm hãng xe có doanh số lớn tại Việt Nam trong năm 2025, với Tucson và Creta là hai mẫu xe nổi bật.

Ông Koo Bon-kyung - Tổng Giám đốc Cơ quan Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Hàn Quốc khu vực Đông Nam Á và châu Đại Dương.

Việc Hyundai, Kia được người tiêu dùng ưa thích không chỉ đến từ giá bán hay thiết kế, mà còn gắn với một thay đổi quan trọng hơn: phần lớn sản phẩm đã được lắp ráp ngay tại Việt Nam thông qua hợp tác giữa doanh nghiệp trong nước và đối tác Hàn Quốc. Đây là điểm cho thấy lợi ích của liên kết Việt-Hàn không dừng ở nhập khẩu thương hiệu, mà đã chuyển thành năng lực sản xuất thực tế trên đất Việt.

Ở phía doanh nghiệp Việt Nam, THACO AUTO là ví dụ tiêu biểu. Theo thông tin chính thức, THACO KIA là nhà máy sản xuất - lắp ráp xe du lịch đầu tiên tại Việt Nam được chuyển giao công nghệ hiện đại từ Tập đoàn Kia (Hàn Quốc), vận hành trên dây chuyền tự động hóa và quản trị số hóa, có khả năng sản xuất đầy đủ các phân khúc xe du lịch Kia đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật toàn cầu, đồng thời xuất khẩu sang các nước ASEAN. Đáng chú ý, từ năm 2012, THACO KIA còn được Kia Corporation lựa chọn làm đơn vị đào tạo công nghệ sản xuất cho nhiều cơ sở lắp ráp CKD tại Ecuador, Pakistan, Myanmar và Ấn Độ. Đây là dấu mốc cho thấy năng lực lắp ráp của doanh nghiệp Việt đã vượt khỏi vai trò “làm thuê”, từng bước tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái kỹ thuật của hãng xe Hàn Quốc.

Không chỉ dừng ở sản xuất, THACO AUTO còn được Kia toàn cầu ghi nhận ở khâu bán hàng và dịch vụ. Năm 2024, THACO AUTO được Kia vinh danh là đơn vị có chỉ số hài lòng khách hàng mua xe cao nhất trong số 33 quốc gia tham gia khảo sát KSCS, đồng thời là năm thứ ba liên tiếp nhận vinh danh này. Với nhà máy THACO Kia đã được nâng công suất lên 70.000 xe/năm, chất lượng sản phẩm được doanh nghiệp khẳng định ở mức tương đương xe Kia sản xuất tại Hàn Quốc, câu chuyện hợp tác Việt-Hàn trong trường hợp này đang tạo ra giá trị kép: vừa mở rộng thị trường nội địa, vừa nâng chuẩn công nghiệp cho doanh nghiệp Việt.

Tuy nhiên, điều làm câu chuyện này đáng đọc hơn nằm ở thực tế thị trường. Trong nhóm thương hiệu ô tô Hàn Quốc, Hyundai và Kia là hai cái tên đã tạo được độ phủ rõ nét tại Việt Nam, không chỉ vì hiện diện lâu năm mà còn vì sở hữu danh mục sản phẩm rộng, bám sát nhu cầu người dùng từ xe đô thị, sedan cho tới SUV gia đình. Kia hiện được THACO AUTO phân phối với hệ thống bán hàng trên toàn quốc, trong khi Hyundai được lắp ráp, phân phối thông qua liên doanh Hyundai Thành Công Việt Nam tại Ninh Bình.

Ở mảng Hyundai, Hyundai Thành Công Việt Nam cũng là mắt xích quan trọng của quá trình nội địa hóa và phát triển lắp ráp trong nước. Doanh nghiệp này đặt trụ sở tại Khu công nghiệp Gián Khẩu, Ninh Bình; nhà máy Hyundai Thành Công đầu tiên được xây dựng từ năm 2007 và chính thức đi vào hoạt động từ năm 2011. Đến năm 2022, Thành Công và Hyundai Motor tiếp tục khánh thành nhà máy Hyundai Thành Công số 2, qua đó mở rộng năng lực sản xuất, củng cố vai trò của Việt Nam trong mạng lưới lắp ráp Hyundai tại khu vực. Dù thông tin chi tiết về công suất không được hiển thị đầy đủ trên trang mở công khai, việc liên tiếp đầu tư nhà máy cho thấy hợp tác Việt-Hàn trong ngành ô tô đã bước sang giai đoạn bài bản và dài hạn hơn.

Theo ông Vũ Bá Phú, ngành phụ tùng ô tô Việt Nam vẫn đang phát triển với tỷ lệ nội địa hóa còn thấp; năng lực công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng và khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp trong nước còn hạn chế. Đây là điểm nghẽn lớn nếu Việt Nam muốn đi xa hơn trong ngành ô tô, nhất là khi xu hướng toàn cầu đang chuyển rất nhanh sang xanh hóa, điện hóa và thông minh hóa.

Trong bối cảnh đó, việc giới thiệu Dự án Bản đồ chuỗi giá trị trong lĩnh vực phụ tùng ô tô tại tọa đàm được xem là bước đi có ý nghĩa thực chất. Sáng kiến hợp tác giữa KOTRA, Cục Xúc tiến thương mại và Cục Công nghiệp nhằm hệ thống hóa thông tin doanh nghiệp theo từng công đoạn trong chuỗi cung ứng, qua đó làm rõ doanh nghiệp đang đứng ở đâu, thiếu gì và cần được hỗ trợ ra sao. Nếu làm tốt, đây có thể là công cụ quan trọng để phát hiện các “khoảng trống” trong hệ sinh thái linh kiện, từ đó thúc đẩy kết nối đúng đối tác, đúng công nghệ và đúng nhu cầu.

Ông Koo Bon-kyung, Tổng Giám đốc KOTRA khu vực Đông Nam Á và châu Đại Dương, đánh giá thị trường ô tô Việt Nam đang tăng trưởng ấn tượng và Việt Nam nổi lên như một trung tâm sản xuất ô tô mới của Đông Nam Á. Nhận định này càng đáng chú ý khi đặt cạnh thực tế Hyundai, Kia cùng một số hãng toàn cầu đang mở rộng hiện diện sản xuất tại Việt Nam, trong khi doanh nghiệp nội như VinFast cũng thúc đẩy cạnh tranh ở quy mô lớn hơn.

Nhìn rộng hơn, hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc trong ô tô đang cho thấy một công thức khá rõ: thương hiệu Hàn Quốc mang tới công nghệ, hệ tiêu chuẩn và mạng lưới toàn cầu; doanh nghiệp Việt đóng vai trò tổ chức sản xuất, mở rộng thị trường, đầu tư nhà máy, đào tạo nhân lực và từng bước tích lũy năng lực công nghiệp. Thành tựu của THACO với Kia hay Thành Công với Hyundai cho thấy doanh nghiệp Việt không còn đứng ngoài chuỗi giá trị, mà đã bắt đầu tạo được vị trí đáng kể trong lĩnh vực lắp ráp và công nghiệp hỗ trợ.

Hyundai, Kia đã có chỗ đứng vững trong lựa chọn của người tiêu dùng Việt, doanh nghiệp Việt đã chứng minh được năng lực lắp ráp và tiếp nhận công nghệ, dư địa lớn nhất lúc này nằm ở việc nâng tỷ lệ nội địa hóa, kéo thêm nhà cung cấp Việt vào chuỗi và biến hợp tác Việt-Hàn từ câu chuyện thị trường thành câu chuyện năng lực công nghiệp quốc gia.