Từ dịch vụ tài chính đến năng lượng và nông nghiệp, công nghệ kỹ thuật số đang được tận dụng để mang lại khả năng tiếp cận nhiều hơn và mở ra “tương lai của mọi thứ” trên lục địa.
Các doanh nghiệp châu Phi đang vật lộn với thực tế mới này. Về cơ bản, chuyển đổi kỹ thuật số thay đổi cơ bản mọi thứ đối với các doanh nghiệp từ các quy trình nội bộ của họ đến cách họ tương tác với khách hàng.
Về cơ bản, chuyển đổi kỹ thuật số được hỗ trợ bởi các giải pháp doanh nghiệp chẳng hạn như nền tảng dữ liệu khách hàng (CDP) - tổng hợp dữ liệu khách hàng từ nhiều nguồn để xây dựng một cái nhìn toàn diện, duy nhất và các công cụ quản lý quan hệ khách hàng (CRM) giúp quản lý các mối quan hệ với hiện tại và khách hàng tiềm năng trong tương lai.
Tuy nhiên, hầu hết các giải pháp doanh nghiệp toàn cầu hiện nay trên thị trường không đáp ứng được nhu cầu riêng của các doanh nghiệp châu Phi. Chuyển giao công nghệ bán buôn từ nước ngoài sẽ không hiệu quả; cho phép chuyển đổi kỹ thuật số của châu Phi yêu cầu các giải pháp doanh nghiệp nội địa đáp ứng các điều kiện riêng biệt của lục địa này. Với 1,2 tỷ người, hơn 800 triệu kết nối di động (477 triệu duy nhất) và 26% người dùng internet di động, bất kỳ giải pháp có ý nghĩa nào đều phải bắt đầu với các tích hợp mạng di động có sẵn. Hãy cân nhắc những yếu tố sau:
- SMS đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp cận phần lớn người tiêu dùng châu Phi sở hữu một chiếc điện thoại cơ bản thay vì một chiếc điện thoại thông minh. Điều này có nghĩa là các hệ thống doanh nghiệp ở mức tối thiểu phải có khả năng gửi tin nhắn SMS để giao tiếp với người tiêu dùng châu Phi hàng ngày.
- Ở châu Phi, số điện thoại di động là số liên lạc duy nhất của mọi người cho các dịch vụ kỹ thuật số vì nhiều người dùng không có địa chỉ email mặc định cho các hệ thống doanh nghiệp ở các thị trường khác. Do đó, các giải pháp doanh nghiệp cho châu Phi cần phải coi trọng việc sử dụng số điện thoại di động làm số liên lạc duy nhất nếu cần.
- USSD - một giao thức di động thực tế đã lỗi thời ở các nơi khác trên thế giới là một kênh kỹ thuật số thay thế đã được nhiều nhà cung cấp dịch vụ tài chính và tiện ích của châu Phi áp dụng. Điều này có nghĩa là các công cụ doanh nghiệp phải tính đến kênh USSD.
- Khoảng 98% thuê bao ở châu Phi sử dụng gói điện thoại di động trả trước. Việc sử dụng trả trước có thể cung cấp thông tin chi tiết về khả năng chi tiêu của người tiêu dùng so với các gói trả sau phản ánh nhu cầu sử dụng.
Một giải pháp doanh nghiệp cây nhà lá vườn ở châu Phi cũng phải đáp ứng nhiều yêu cầu pháp lý và quy định trên khắp lục địa. Lấy data để phân tích chẳng hạn: Châu Phi thiếu một khuôn khổ quản lý dữ liệu thống nhất tương tự như Quy định chung về bảo vệ dữ liệu (GDPR) của châu Âu. Với khối lượng dữ liệu được tạo và xử lý, các doanh nghiệp của châu lục này yêu cầu một giải pháp quản trị dữ liệu được bản địa hóa với cái nhìn tổng quan tốt về toàn cảnh ở tất cả các quốc gia.
Bất chấp những thuận lợi lớn đối với các giải pháp doanh nghiệp trong nước thì vẫn còn rất nhiều thách thức đối với các nhà đổi mới đang nỗ lực phát triển chúng bao gồm sự thiếu hụt nhân tài có kinh nghiệm, thiếu hụt cơ sở hạ tầng, hiểu biết và nguồn dữ liệu kém để tạo ra các giải pháp này. Mặc dù số lượng tài năng về công nghệ ở châu Phi được báo cáo là ở mức cao nhất mọi thời đại với gần 700.000 lập trình viên chuyên nghiệp nhưng con số này kém hơn so với 2,75 triệu của Ấn Độ (tính đến năm 2017). Các rào cản khác bao gồm tài trợ tương đối thấp cho các công ty khởi nghiệp ở châu Phi với việc họ đã huy động được 158 triệu đô la vào năm 2020 - con số chưa bằng một nửa số tiền mà các công ty khởi nghiệp fintech huy động được. Thêm vào đó, toàn cầu hóa thúc đẩy sự cạnh tranh khốc liệt từ các nhà cung cấp doanh nghiệp quốc tế với nguồn lực dồi dào, những người đang xâm nhập vào thị trường địa phương bất chấp những dịch vụ không phù hợp của họ.
Bất kể những thách thức này là gì, các doanh nhân, nhà đầu tư và chính phủ châu Phi phải hợp tác để đấu tranh và đổi mới các giải pháp doanh nghiệp cây nhà lá vườn để tận dụng tiềm năng đáng kể mà châu Phi sẽ mang lại. Tại Công ty Terragon có trụ sở tại Nigeria, Elo Umeh (nhà sáng lập và CEO của công ty) đã nhìn thấy cơ hội tạo ra một hệ sinh thái độc đáo phù hợp với châu Phi được tạo thành từ dữ liệu người tiêu dùng khó lấy từ các nguồn như viễn thông và các nền tảng toàn cầu như WhatsApp. Elo và cộng sự đã tạo ra một nền tảng tiếp thị theo yêu cầu để giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như các doanh nghiệp lớn, bao gồm ngân hàng, hàng tiêu dùng và các công ty khác tiếp cận và thu hút khách hàng châu Phi trên quy mô lớn.
Theo kinh nghiệm của Elo và cộng sự, các công ty muốn phát triển các giải pháp cây nhà lá vườn phải:
Tạo một kế hoạch để thu hẹp khoảng cách nhân tài
Tại Terragon, Elo và cộng sự đã mua lại một trung tâm R&D ở Ấn Độ vào năm 2018 để giúp họ thu hút và tìm kiếm tài năng của các nhà phát triển khan hiếm cũng như nâng cao trình độ tài năng tại địa phương của công ty này. Elo và cộng sự cũng đã phát triển một chương trình đào tạo quản lý thông qua đó họ đào tạo nhân tài và cung cấp đào tạo tại chỗ.
Nâng cao kiến thức của bạn về địa hình địa phương hoặc hợp tác với các công ty địa phương
Terragon thực hiện phương pháp “khởi động ngay” dựa vào nhóm của Elo với kiến thức sâu sắc và theo ngữ cảnh về địa hình địa phương bởi vì châu Phi là một thị trường vô cùng đa dạng. Công ty này hiện có mặt ở bốn quốc gia châu Phi - Nigeria, Ghana, Kenya và Nam Phi. Do có kiến thức sâu rộng về các thị trường trên mà Elo và cộng sự biết sản phẩm nào phục vụ tốt nhất cho các thị trường cụ thể. Ví dụ: Nam Phi là thị trường trưởng thành về công nghệ hơn Kenya, do đó, giải pháp Giao diện lập trình ứng dụng chuyển đổi trên Facebook (CAPI) của Terragon phù hợp hơn với Nam Phi vì họ theo dõi các sự kiện trên trang web và blog nhiều hơn các thị trường khác. Mặt khác, Kenya là quốc gia lớn về WhatsApp, vì vậy giải pháp WhatsApp của Terragon phù hợp hơn với thị trường đó.
Đảm bảo hoạt động kinh doanh của bạn có thể được cấp vốn
Hệ sinh thái khởi nghiệp ở châu Phi đã huy động được khoảng 1,43 tỷ đô la vào năm 2020, trong đó fintech nhận được khoản đầu tư cao nhất (khoảng 25%). Tuy nhiên, nếu không có sự đa dạng hóa đầu tư đầy đủ trên các lĩnh vực khác như công nghệ tiếp thị, công nghệ giáo dục, v.v., thì khả năng châu Phi phát huy hết tiềm năng và xây dựng một hệ sinh thái mạnh mẽ với đầy đủ các lĩnh vực chức năng có thể bị hạn chế. Để đảm bảo rằng giải pháp doanh nghiệp cây nhà lá vườn của bạn có thể sử dụng được, hãy đảm bảo rằng bạn đáp ứng các tiêu chuẩn ngành ở từng giai đoạn phát triển kinh doanh, đầu tư vào những tài năng cần thiết và tạo đủ lực kéo để đạt được lợi thế cạnh tranh.
Chuyển đổi kỹ thuật số của châu Phi mang lại cơ hội thú vị nhưng để thành công đòi hỏi các giải pháp doanh nghiệp phản ánh bối cảnh và sắc thái nhu cầu của thị trường châu lục. Ba bước này sẽ giúp các doanh nghiệp châu Phi vươn lên để đương đầu với thách thức mang tính xu hướng toàn cầu này.
Đức Nguyễn
