Chứng khoán Việt: Nhà đầu tư ngoại bán ròng, giá trị nắm giữ vẫn tăng

Bán ròng 10 tỷ USD, giá trị còn nắm giữ 44,2 tỷ USD

Sau hơn 03 thập kỷ thu hút đầu tư nước ngoài, khu vực FDI đã trở thành một cấu phần quan trọng của nền kinh tế, nhưng sự hiện diện trên thị trường chứng khoán vẫn chưa tương xứng với quy mô hoạt động.

Mở rộng lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI vì vậy vừa giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn dài hạn, vừa bổ sung nguồn hàng và lựa chọn đầu tư cho thị trường.

Tại hội thảo “Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam”, do CTCP Chứng khoán SSI (SSI) phối hợp cùng Daiwa Securities Group, tổ chức ngày 28/7/2026, ông Thomas Nguyen, Giám đốc Khối thị trường toàn cầu của SSI, cho biết trong vài năm gần đây, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng tổng cộng khoảng 10 tỷ USD trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Riêng năm 2025, giá trị bán ròng vào khoảng 6 tỷ USD và từ đầu năm 2026 đến thời điểm diễn ra sự kiện là khoảng 3 tỷ USD.

Tuy nhiên, giá trị cổ phiếu do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ, tính bằng USD, vẫn tăng từ 42,9 tỷ USD vào cuối năm 2024 lên 44,2 tỷ USD vào cuối tháng 6/2026.

Ông Thomas Nguyen, Giám đốc Khối thị trường toàn cầu của SSI. Ảnh: SI.

“Đúng là nhà đầu tư nước ngoài đã bán ra, nhưng giá trị nắm giữ của họ thực tế lại đang tăng”, ông nói.

Lý giải cho diễn biến trên, ông Thomas Nguyen cho rằng có 02 nguyên nhân chính. Thứ nhất, dù thị trường năm nay có thời điểm đi ngang hoặc giảm nhẹ, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn tăng khoảng 60% trong hai năm qua. Khối ngoại có thể bán ra một phần danh mục, nhưng giá trị lượng cổ phiếu còn lại vẫn tăng nhờ mặt bằng giá cao hơn.

Thứ hai, các doanh nghiệp niêm yết mới và sự gia tăng quy mô vốn hóa đã mở rộng tập hợp tài sản có thể đầu tư. Vì vậy, ngay cả khi khối ngoại bán ròng trên thị trường thứ cấp, tổng giá trị sở hữu của nhóm nhà đầu tư này vẫn có thể tăng khi quy mô toàn thị trường tiếp tục mở rộng.

“Nhà đầu tư nước ngoài vẫn đang ở đây”, ông Thomas Nguyễn nhấn mạnh.

Nguồn: SSI, Daiwa Securities Group.

Từ những gì SSI quan sát được qua mạng lưới khách hàng tổ chức, ông cho rằng các nhà đầu tư nước ngoài đang chuẩn bị quay trở lại khi Việt Nam tiến gần hơn tới thời điểm thay đổi vị thế trên bản đồ các thị trường quốc tế.

“Chỉ cần chờ khoảng hai tháng nữa, bức tranh sẽ khác so với những gì chúng ta đang nhìn thấy hiện tại”, ông dự báo.

Cơ cấu dòng tiền sẽ thay đổi “luật chơi”

Theo ông Thomas Nguyen, trong bối cảnh khối ngoại bán ròng, cơ cấu dòng tiền trên thị trường chứng khoán Việt Nam đang thay đổi theo hướng chuyên nghiệp hơn, dòng vốn tổ chức gia tăng và thị trường kỳ vọng thêm các thương vụ IPO chất lượng từ doanh nghiệp FDI.

Trong lịch sử, thị trường chứng khoán Việt Nam chủ yếu được dẫn dắt bởi nhà đầu tư cá nhân, với việc duy trì thanh khoản, sức mua và khả năng hấp thụ nguồn cung trên thị trường, dù khối ngoại bán ròng mạnh, thị trường vẫn duy trì được sức chống chịu tương đối tốt.

Tuy nhiên, Việt Nam đang hướng tới một cơ cấu thị trường cân bằng và chuyên nghiệp hơn, với sự tham gia ngày càng lớn của nhà đầu tư tổ chức.

Tại SSI, giao dịch của khách hàng tổ chức hiện chiếm khoảng 30% tổng giao dịch, cao hơn mức khoảng 15% của toàn thị trường. Chỉ riêng trong năm 2026, SSI đã mở mới 185 tài khoản khách hàng tổ chức, tăng 65% so với cùng kỳ năm trước. Phần lớn tài khoản mới đến từ Mỹ và châu Âu.

Không chỉ số lượng nhà đầu tư tổ chức tăng lên, bản chất dòng tiền cũng đang thay đổi. Hiện khoảng 50% dòng giao dịch của khách hàng tổ chức tại SSI là giao dịch định lượng (quant trading). Tại Mỹ, loại hình giao dịch này chiếm hơn 50% hoạt động trên thị trường.

Theo ông, giai đoạn đầu của thị trường chứng khoán Việt Nam là hình thành thị trường, giai đoạn thứ hai là xây dựng thanh khoản, còn giai đoạn tiếp theo là nâng cao khả năng đầu tư, đặc biệt đối với dòng vốn tổ chức quốc tế.

Nguồn: SSI, Daiwa Securities Group.

Cùng với đó là xu hướng vốn ngày càng tập trung vào các doanh nghiệp lớn. Theo số liệu được ông Thomas đưa ra, kể từ cuối năm 2024, tỷ trọng của nhóm Vingroup trong vốn hóa VN-Index đã tăng từ 3% lên 19%; 5 cổ phiếu lớn nhất tăng tỷ trọng từ 26% lên 39%, trong khi VN30 tăng từ 69% lên 73%.

Chờ thương vụ IPO đầu tiên của doanh nghiệp FDI

Theo ông Thomas Nguyen, thị trường IPO Việt Nam đang phục hồi, nhưng đây chưa phải là một cuộc phục hồi đầy đủ về chất lượng. Nhiều thương vụ gần đây chủ yếu là công ty con của doanh nghiệp đã niêm yết, giúp tăng quy mô thị trường nhưng chưa mang đến nhiều cơ hội đầu tư mới.

“Một số đợt chào bán không được đăng ký mua hết. Đây chưa phải biểu hiện của một thị trường IPO đủ chiều sâu, niềm tin và sức hấp dẫn đối với dòng vốn tổ chức”, ông nhấn mạnh.

Nguồn: SSI, Daiwa Securities Group.

Điểm yếu hiện nay là cơ cấu thị trường niêm yết vẫn tập trung lớn vào ngân hàng, bất động sản và một số doanh nghiệp vốn hóa lớn. Do đó, làn sóng IPO tiếp theo không chỉ cần tăng số lượng doanh nghiệp mà phải mở rộng được “vũ trụ đầu tư”. Trong đó, khu vực FDI được xem là một trong những khoảng trống lớn nhất.

“Chúng ta vẫn đang chờ đợi thương vụ IPO lớn đầu tiên của một doanh nghiệp FDI. Đó sẽ là một cột mốc quan trọng”, ông Thomas Nguyen nói.

Khu vực FDI hiện đóng góp khoảng 80% kim ngạch xuất khẩu nhưng gần như chưa hiện diện trên sàn chứng khoán. Một thương vụ thành công không chỉ bổ sung hàng hóa chất lượng cho thị trường mà còn nâng chuẩn quản trị, đa dạng hóa cơ hội đầu tư và khẳng định khả năng đáp ứng các doanh nghiệp có tiêu chuẩn quốc tế của thị trường vốn Việt Nam.