"Đã đến lúc chính sách cần được điều chỉnh", lãnh đạo Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cho biết trong bài phát biểu quan trọng vốn được mong đợi từ lâu, tại hội nghị thường niên của Fed ở Jackson Hole, Wyoming. "Hướng đi đã rõ ràng. Thời điểm cũng như tốc độ cắt giảm lãi suất sẽ phụ thuộc vào dữ liệu đầu vào, triển vọng phát triển và sự cân bằng của các rủi ro".
Trong bối cảnh toàn thị trường đang chờ đợi định hướng về chính sách tiền tệ, ông Powell đã tập trung nhiều vào việc xem xét lại nguyên nhân gây ra tình trạng lạm phát, dẫn đến chính sách diều hâu của Fed với 13 lần tăng lãi suất mạnh mẽ từ tháng 3 năm 2022 đến tháng 7 năm 2023.
Tuy nhiên, ông đã lưu ý đến tiến triển về lạm phát và cho biết Fed hiện có thể tập trung vào một khía cạnh khác của nhiệm vụ kép của mình. Cụ thể là đảm bảo nền kinh tế duy trì việc làm đầy đủ.
Ông Powell cho biết: "Lạm phát đã giảm đáng kể. Thị trường lao động thì không còn quá nóng nữa và các điều kiện hiện nay đã nới lỏng hơn so với trước đại dịch. Các hạn chế về nguồn cung đã trở lại bình thường. Và sự cân bằng rủi ro đối với hai nhiệm vụ của chúng tôi đã thay đổi". Đồng thời, ông cam kết rằng "chúng tôi sẽ làm mọi thứ có thể" để đảm bảo thị trường lao động khỏe mạnh và tiếp tục tiến triển về lạm phát.
Phản ứng với tin tức này, thị trường cổ phiếu đã có sự tăng trưởng khi ông Powell bắt đầu phát biểu. Ở chiều hướng ngược lại, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đã quay đầu giảm mạnh.
Ghi nhận tiến triển hướng tới các mục tiêu
Tại thời điểm của bài phát biểu, tỷ lệ lạm phát đang liên tục quay trở lại mục tiêu 2% của Fed, mặc dù vẫn chưa đạt được mốc này. Thước đo ưa thích được Fed sử dụng để đo lường lạm phát mới đây đang ở mức 2,5%, giảm đáng kể từ mức 3,2% vào năm ngoái, và đã thấp hơn nhiều so với mức đỉnh là trên 7% vào tháng 6 năm 2022.
Đồng thời, tỷ lệ thất nghiệp dù tăng chậm nhưng duy trì mức tăng đều đặn, gần đây nhất ghi nhận ở mức 4,3%. Được biết, tỷ lệ này đang tiệm cận tới vùng kích hoạt cảnh suy báo của một chỉ báo kinh tế đã được kiểm chứng theo thời gian. Tuy nhiên, ông Powell cho rằng tỷ lệ thất nghiệp tăng là do ngày càng có nhiều người tham gia vào lực lượng lao động trong khi tốc độ tuyển dụng lại chậm hơn. Ông đồng thời phủ nhận tình trạng suy thoái chung của thị trường lao động và sự gia tăng sa thải nhân viên ở các công ty.
Ông cho biết: "Mục tiêu của chúng tôi là khôi phục sự ổn định giá cả trong khi vẫn duy trì một thị trường lao động khỏe mạnh, tránh tình trạng thất nghiệp tăng mạnh vốn đặc trưng cho các đợt giảm phát trước đó, khi kỳ vọng lạm phát không được neo giữ tốt. Mặc dù nhiệm vụ vẫn chưa hoàn thành, nhưng chúng tôi đã đạt được nhiều tiến triển hướng tới kết quả đó".
Thị trường đang kỳ vọng Fed sẽ bắt đầu cắt giảm lãi suất vào tháng 9, mặc dù ông Powell không đề cập đến thời điểm mà ông cho rằng việc nới lỏng chính sách sẽ bắt đầu. Biên bản cuộc họp của Ủy ban Thị trường mở (FOMC) tháng 7, được công bố vào hôm thứ tư, lưu ý rằng "phần lớn" các quan chức tin rằng việc cắt giảm vào tháng 9 sẽ phù hợp miễn là không có dữ liệu đột biến.
Ngoài việc đánh giá tình hình hiện tại, ông Powell đã dành khá nhiều thời gian trong bài phát biểu để đánh giá về nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng của lạm phát, chỉ số đã đạt mức cao nhất trong hơn 40 năm, cũng như phản ứng chính sách của Fed và lý do tại sao áp lực giá cả đã giảm bớt mà không có suy thoái.
Cụ thể, khi lạm phát bắt đầu tăng vào đầu năm 2021, ông và các quan chức của Fed, cũng như nhiều nhà kinh tế Phố Wall, đã bác bỏ và gọi nó là "tạm thời" gây ra bởi các yếu tố liên quan đến Covid. Tuy nhiên, khi lạm phát lan rộng một cách rõ ràng từ hàng hóa sang dịch vụ, Fed đã xoay trục và bắt đầu tăng lãi suất. Cuối cùng, cơ quan này đã tăng thêm 5,25 điểm phần trăm đối với lãi suất qua đêm chuẩn, vốn đã ở quanh mức 0 sau các đợt cắt giảm khẩn cấp trong những ngày đầu của đại dịch.
Ông Powell cho biết, lạm phát tăng là "một hiện tượng toàn cầu", là kết quả của "nhu cầu hàng hóa tăng nhanh, chuỗi cung ứng căng thẳng, thị trường lao động thắt chặt và giá hàng hóa tăng mạnh".
Thêm vào đó, ông thể hiện sự tự tin vào Fed và kỳ vọng vững chắc rằng lạm phát cuối cùng sẽ giảm. Điều này có được là nhờ nền kinh tế đã tránh được suy thoái mạnh trong chu kỳ tăng lãi suất.
Lân Nguyễn (theo CNBC)
