Chủ động kịch bản an toàn hạ tầng thủy lợi và điều tiết nguồn nước năm 2026

Công tác quản lý, điều tiết các công trình thủy lợi không đơn thuần là hoạt động kỹ thuật định kỳ mà là mắt xích cốt lõi trong hạ tầng an sinh và an ninh nguồn nước của TP. Hồ Chí Minh. Quyết định mới ban hành của UBND Thành phố đã xác lập phương án vận hành cụ thể cho từng hệ thống hồ chứa dựa trên các đánh giá chịu tải kỹ thuật thực tế.

Để bảo đảm an toàn công trình thủy lợi và nguồn nước phục vụ sản xuất, TP. Hồ Chí Minh vừa chính thức ban hành Quyết định phê duyệt Phương án tích nước đối với các hồ chứa nước trên địa bàn Thành phố năm 2026 (Ảnh minh họa).

Chủ động cắt lũ và phân loại phương án tích nước

Điểm cốt lõi trong phương án năm 2026 là việc linh hoạt điều chỉnh mực nước tích trữ tùy theo đặc tính công trình và vị trí địa lý.

Đối với nhóm 6 hồ chứa gồm: Sông Ray, Đá Đen, Sông Hỏa, Châu Pha, Suối Các và đập Minh Đạm, Thành phố quyết định áp dụng phương án tích nước ở mức thấp hơn đường phòng phá hoại theo quy trình vận hành. Việc chủ động duy trì dung tích trống này giúp các hồ sẵn sàng đón các đợt mưa lớn bất ngờ, làm giảm áp lực xả lũ và hạn chế tối đa nguy cơ ngập lụt cho các vùng dân cư, khu công nghiệp ở hạ du.

Đối với 24 hồ chứa nước khác trên địa bàn, công tác tổ chức tích nước được thực hiện chuẩn hóa theo đúng quy trình vận hành đã được phê duyệt trước đó.

Riêng trường hợp hồ Đất Dốc, cơ quan quản lý yêu cầu áp dụng quy trình tích nước thử tải theo từng bậc nước. Quá trình này bắt buộc phải có sự giám sát kỹ thuật chuyên sâu nhằm đánh giá chính xác khả năng chịu lực của thân đập và các công trình phụ trợ, bảo đảm an toàn tuyệt đối trước khi đưa vào vận hành ở mực nước dâng bình thường.

Siết chặt trách nhiệm giám sát và ứng phó sự cố

Để phương án vận hành đạt hiệu quả thực tế, UBND Thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường - Cơ quan thường trực của Hội đồng tư vấn, đánh giá an toàn đập, hồ chứa nước - đóng vai trò đầu mối kiểm tra, đôn đốc và giám sát toàn diện.

Sở có nhiệm vụ bám sát các bản tin dự báo khí tượng thủy văn để chỉ đạo các đơn vị quản lý hồ điều chỉnh lưu lượng tích - xả phù hợp theo diễn biến thời tiết thực tế. Đồng thời, kiểm tra việc chấp hành quy định an toàn đập, rà soát và tham mưu trình UBND Thành phố phê duyệt chủ trương sửa chữa, nâng cấp, hiện đại hóa các hạng mục xuống cấp.

Đối với các đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành hồ chứa, Thành phố yêu cầu phải thường xuyên quan trắc, kiểm tra hiện trạng công trình và khẩn trương sửa chữa hư hỏng; thực hiện vận hành thử các cửa van, thiết bị cơ khí trước khi bước vào các đợt mưa lũ cao điểm. Các đơn vị này phải chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, vật tư "4 tại chỗ" và bắt buộc phải phát thông báo cảnh báo sớm đến chính quyền và người dân vùng hạ du trước khi thực hiện vận hành xả tràn.

Ở cấp cơ sở, UBND các xã, phường, đặc khu có trách nhiệm phối hợp rà soát nhu cầu dùng nước, kiểm tra hành lang thoát lũ, giải tỏa các điểm cản trở dòng chảy; tăng cường kiểm tra phạm vi bảo vệ hồ chứa và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại công trình thủy lợi.

Sự chủ động phân loại phương án tích nước và siết chặt kỷ cương vận hành không chỉ bảo vệ an toàn hạ tầng kỹ thuật của Thành phố trước thiên tai, mà còn tạo nền tảng vững chắc bảo đảm nguồn nước cho các hoạt động kinh tế - xã hội trong suốt năm 2026.