Chính thức áp dụng chế tài xử lý 10 hành vi trốn thuế từ hôm nay

Hệ thống thông minh của Cơ quan Thuế có thể dễ dàng quét dữ liệu, phân tích các chỉ số tài chính để phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro, từ đó kịp thời ngăn chặn các hành vi gian lận ngay từ giai đoạn đầu (Ảnh minh họa).

Theo quy định mới, các cá nhân, hộ kinh doanh và tổ chức sẽ lập tức bị áp dụng chế tài về tội trốn thuế nếu rơi vào các trường hợp: Không nộp hồ sơ đăng ký hoặc khai thuế, hoặc nộp chậm quá 90 ngày làm thiếu hụt số tiền phải nộp; Cố tình bỏ ngoài sổ sách kế toán các khoản thu nhập, doanh thu phát sinh; Không lập hóa đơn khi bán hàng hoặc chủ động ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn thực tế thanh toán để giảm thuế.

Bên cạnh đó, các thủ thuật sử dụng hóa đơn chứng từ không hợp pháp nhằm hạch toán khống chi phí đầu vào, tăng số thuế được khấu trừ, hoàn thuế cũng bị siết chặt.

Luật mới cũng quét sạch các hành vi khai sai bản chất giao dịch thực tế, khai sai bản chất hàng hóa xuất nhập khẩu mà không tự nguyện khắc phục, thông đồng với người gửi hàng để né thuế, hoặc tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng của hàng hóa thuộc diện miễn thuế mà không báo cáo. Đáng chú ý, những đơn vị vẫn lén lút duy trì sản xuất kinh doanh trong thời gian thông báo tạm ngừng hoạt động cũng sẽ bị quy vào hành vi trốn thuế.

Đánh giá về tầm quan trọng của quy định mới, chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh nhận định, việc luật hóa chi tiết 10 hành vi trốn thuế tạo ra khuôn khổ pháp lý vô cùng rõ ràng và minh bạch. Khi các hành vi đã được định danh cụ thể bằng văn bản luật, cả hai bên đều có chung một thước đo căn cứ để thực hiện và giám sát, bảo đảm tính công bằng, đồng bộ và tăng cường sức răn đe của pháp luật.

Ông Thịnh phân tích thêm, trong kỷ nguyên kinh tế số, việc chuẩn hóa này sẽ giúp hệ thống thông minh của Cơ quan Thuế dễ dàng quét dữ liệu, phân tích chỉ số để phát hiện sớm các rủi ro. Để thích ứng an toàn, người nộp thuế, đặc biệt là khối hộ kinh doanh cá thể, cần chủ động cập nhật nghiệp vụ hóa đơn điện tử, tuyệt đối không tự thực hiện dựa trên các kinh nghiệm cũ để tránh rủi ro pháp lý.

Khi phát hiện các dấu hiệu vi phạm, cơ quan quản lý thuế được trao thẩm quyền áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ khẩn cấp. Thủ trưởng Cơ quan Thuế có quyền yêu cầu các bên liên quan cung cấp dữ liệu, đồng thời được phép truy cập trực tiếp vào phần mềm kế toán, dữ liệu hóa đơn điện tử và máy tính tiền của đối tượng nằm trong diện nghi vấn.

Song song đó, rưởng đoàn kiểm tra có quyền ra quyết định tạm giữ tài liệu để phục vụ thanh tra, lập biên bản niêm phong và chịu trách nhiệm bảo quản nguyên vẹn nguồn chứng cứ này theo đúng quy trình pháp luật.