Mỗi năm, Đài Loan (Trung Quốc) chỉ sản xuất một lượng cà phê khiêm tốn, song những hạt cà phê đặc sản tại đây đang ghi dấu trên bản đồ cà phê cao cấp thế giới nhờ chất lượng nổi bật và mức giá bán thuộc nhóm cao nhất.
 |
| Một sản phẩm cà phê đặc sản Đài Loan (Trung Quốc) |
Trên vùng núi A Lý Sơn hùng vĩ, ở độ cao hơn 1.200 m so với mực nước biển, các nông hộ tập trung sản xuất những mẻ cà phê đặc sản quy mô nhỏ, hướng tới nhóm khách hàng sẵn sàng chi trả cao cho trải nghiệm hương vị khác biệt.
Tại Cup of Excellence năm ngoái, sàn đấu giá thường niên dành cho cà phê chất lượng cao, cà phê Đài Loan đạt giá bán trung bình 52 đô la Mỹ/pound, mức cao nhất thế giới và gần gấp ba lần giá trung bình của cà phê El Salvador - quốc gia xếp thứ hai.
Không có lợi thế về sản lượng, người trồng cà phê tại đảo Đài Loan chọn hướng đi riêng: ưu tiên chất lượng, tính độc đáo và giá trị gia tăng thay vì chạy theo quy mô.
Một trong những trang trại tiêu biểu tại A Lý Sơn là Zou Zhou Yuan (Trâu Trúc Viên), mô hình canh tác gia đình được biết đến trong cộng đồng cà phê đặc sản.
Theo ông Fang Cheng-lun, nhà sáng lập trang trại, nền nhiệt mát mẻ của vùng núi là yếu tố quan trọng tạo nên bản sắc hương vị cho cà phê nơi đây. Điều kiện này khiến quả cà phê phát triển chậm hơn, qua đó có thêm thời gian tích lũy các hợp chất tạo hương, đường và độ đậm đặc.
Chính quá trình chín chậm góp phần giúp cà phê trồng tại Đài Loan tạo dấu ấn riêng khi đặt cạnh các vùng sản xuất truyền thống như Brazil, Colombia hay Ethiopia.
Tuy nhiên, chất lượng cao luôn đi kèm chi phí lớn. Nông dân phải hái thủ công và lựa chọn kỹ từng quả chín trước khi đưa vào chế biến, khiến công đoạn này đòi hỏi nhiều lao động và làm tăng đáng kể giá thành sản xuất. Theo ông Fang, chi phí thuê một lao động hái cà phê tại khu vực đảo Đài Loan có thể tương đương với hơn 40 lao động ở Ethiopia hoặc hơn chục lao động tại Trung Mỹ. Bên cạnh đó, diện tích đất hạn chế cũng khiến việc mở rộng vùng trồng cà phê trên quy mô lớn tại đây không dễ thực hiện.
Sản lượng cà phê hằng năm của toàn đảo Đài Loan chỉ khoảng 1.000 tấn, trong khi lượng nhập khẩu lên tới khoảng 50.000 tấn để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa.
Trong bối cảnh khó cạnh tranh bằng sản lượng, các nông hộ và nhà chế biến chú trọng hơn vào kỹ thuật sau thu hoạch, quy trình chế biến và phát triển những dòng cà phê có hương vị riêng biệt, giá trị cao. Chiến lược này đang nhận được sự hưởng ứng tích cực từ người tiêu dùng địa phương, nhất là trong làn sóng quan tâm ngày càng lớn đối với cà phê đặc sản.
Tại San Formosan, quán cà phê chuyên giới thiệu cà phê đặc sản Đài Loan, chủ quán Sylvia Lin mong muốn đưa sản phẩm được trồng tại đây đến gần hơn với công chúng. Bà cho biết mục tiêu của San Formosan là giới thiệu những sắc thái hương vị độc đáo từ các vùng trồng cà phê khác nhau của vùng đảo.
Với nhiều khách hàng, mức giá cao hơn vẫn được xem là xứng đáng nếu đổi lại là trải nghiệm hương vị mang tính bản địa. Khách hàng Stephanie Lee cho rằng dù mức giá có nhỉnh hơn, cà phê địa phương vẫn đáng để trải nghiệm bởi đó là hương vị chỉ có thể cảm nhận rõ nhất tại Đài Loan.
Nhu cầu tiêu thụ cà phê tăng nhanh tại Đài Loan cũng là động lực thúc đẩy ngành hàng này phát triển. Thị trường tại đây hiện tiêu thụ hơn 4 tỷ tách cà phê mỗi năm, tương đương khoảng 200 tách/người, thuộc nhóm có mức tiêu thụ cao tại châu Á. Quy mô thị trường được ước tính đạt hơn 3 tỷ đô la Mỹ, phản ánh sức hấp dẫn ngày càng lớn của ngành đồ uống này.
Cùng với nhu cầu tiêu dùng tăng, cạnh tranh trên thị trường cũng ngày càng gay gắt khi các thương hiệu quốc tế đẩy mạnh hiện diện tại đây. Chẳng hạn, chuỗi cà phê Nhật Bản Komeda gia nhập thị trường này từ năm 2018 và hiện vận hành 36 cửa hàng.
Ông Benny Ho, nhà sáng lập chuỗi cà phê địa phương Cama Cafe, cho rằng sự cạnh tranh mạnh mẽ hơn rốt cuộc sẽ mang lại lợi ích cho toàn ngành. Theo ông, trong ba đến năm năm tới, thị trường cà phê toàn đảo Đài Loan sẽ còn cạnh tranh hơn và đây là xu hướng khó tránh khỏi. Ông cũng nhận định việc nhiều thương hiệu cà phê quốc tế gia nhập thị trường thời gian gần đây là tín hiệu tích cực, bởi cạnh tranh toàn cầu sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp địa phương liên tục cải thiện chất lượng sản phẩm, dịch vụ và năng lực vận hành.
Không chỉ dừng ở thị trường nội địa, các nông hộ và nhà rang xay tại Đài Loan cũng đang tìm cách mở rộng xuất khẩu sang Nhật Bản, Singapore, Đặc khu Hồng Kông và Hàn Quốc, trong bối cảnh nhu cầu đối với cà phê đặc sản tại châu Á tiếp tục tăng trưởng.
