Bộ Y tế đang nỗ lực sửa đổi Luật An toàn thực phẩm nhằm giảm thiểu nguy cơ ngộ độc thực phẩm, đặc biệt là đối với các hộ kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ. Việc này nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý ngày càng nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm, trong bối cảnh các vụ ngộ độc thực phẩm liên tiếp xảy ra, đe dọa sức khỏe cộng đồng.
Sau hơn một thập kỷ thực hiện, Luật An toàn thực phẩm ban hành năm 2010 đã bộc lộ nhiều hạn chế, với nhiều quy định không còn phù hợp. Bộ Y tế nhận thấy rằng, các điều kiện sản xuất kinh doanh hiện nay chưa thực sự chặt chẽ đối với những nhà sản xuất nhỏ lẻ, dẫn đến việc thực phẩm không đạt chuẩn có thể dễ dàng tiếp cận người tiêu dùng.
Số lượng thực phẩm do các hộ kinh doanh nhỏ sản xuất rất lớn, nhưng lại thiếu sự quản lý hiệu quả, dẫn đến rủi ro cao về ngộ độc và các bệnh lây truyền qua thực phẩm. Trong nửa đầu năm 2024, Việt Nam đã ghi nhận 36 vụ ngộ độc thực phẩm, ảnh hưởng đến hơn 2.100 người và gây ra 6 cái chết – một con số đáng báo động. Các vụ bùng phát này xảy ra tại nhiều tỉnh như Khánh Hòa, Đồng Nai, Vĩnh Phúc, không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân mà còn gây gián đoạn kinh doanh.
Nguyên nhân chính của các vụ ngộ độc là vi khuẩn có hại và độc tố tự nhiên, trong đó các món ăn từ thịt lợn và thịt gà là nguồn gây ô nhiễm phổ biến. Ngoài ra, các quy định hiện hành còn thiếu tiêu chuẩn kỹ thuật cho các sản phẩm truyền thống địa phương và chất lượng nước sạch, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu an toàn vệ sinh thực phẩm. Bộ Y tế cũng chỉ ra sự thiếu nhất quán trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, từ các nhà hàng lớn đến các bếp ăn tập thể không có giấy phép kinh doanh.
Việc sửa đổi luật không chỉ là một bước đi cần thiết mà còn cấp bách, nhằm tăng cường an toàn cho người tiêu dùng và nâng cao uy tín của thực phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế. Bộ Y tế đang kêu gọi sự tham gia đóng góp ý kiến từ các bên liên quan để hoàn thiện bộ luật, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe, đảm bảo sức khỏe và an toàn cho mọi nhà.
Các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, mặc dù đóng góp đáng kể trong ngành thực phẩm, lại thường thiếu sự giám sát chặt chẽ về an toàn thực phẩm. Điều này dẫn đến tình trạng sản phẩm không đảm bảo an toàn có thể dễ dàng tiếp cận người tiêu dùng, tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.
Chuyên gia an toàn thực phẩm, TS. Nguyễn Hữu Dũng, nhấn mạnh rằng, việc sửa đổi luật là cần thiết trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và nhu cầu an toàn thực phẩm ngày càng tăng. Ông cho rằng, luật mới cần tập trung vào việc thiết lập các tiêu chuẩn rõ ràng cho sản xuất và kinh doanh thực phẩm tại các hộ gia đình, bao gồm đào tạo, chứng nhận, và giám sát thường xuyên.
TS. Dũng cũng đề cập đến nhu cầu cải thiện hệ thống giám sát, đặc biệt là đối với các sản phẩm từ các hộ sản xuất nhỏ lẻ. Ông cho rằng luật sửa đổi cần quy định cụ thể trách nhiệm và quyền hạn của các cơ quan chức năng trong việc kiểm tra và xử lý vi phạm.
Bộ Y tế đã đề xuất một loạt cải tiến trong luật sửa đổi, bao gồm thiết lập tiêu chuẩn an toàn thực phẩm cho các sản phẩm có nguồn gốc thực vật, cải thiện quy trình thu hồi giấy chứng nhận hợp quy khi sản phẩm không đạt chuẩn, định nghĩa lại các thuật ngữ pháp lý để giảm thiểu nhầm lẫn, và tăng cường nguồn lực cho các cơ quan chức năng để họ có thể thực hiện hiệu quả các mục tiêu về an toàn thực phẩm.
P.V (t/h)
