Theo đó, BHXH TP. Hồ Chí Minh khẳng định, mọi hành vi chậm đóng, trốn đóng BHYT đều xâm hại quyền lợi chính đáng của người lao động; mọi hành vi lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT đều ảnh hưởng đến quyền lợi chung của hàng triệu người tham gia. Vì vậy, việc phát hiện, xử lý nghiêm các vi phạm không chỉ là yêu cầu thực thi pháp luật mà còn là giải pháp bảo vệ nguồn lực an sinh xã hội của cộng đồng.
Trước đó, ngày 30/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, có hiệu lực từ ngày 15/5/2026. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm tăng cường kỷ cương, nâng cao trách nhiệm tuân thủ pháp luật trong lĩnh vực y tế, trong đó có bảo hiểm y tế - chính sách an sinh xã hội trực tiếp gắn với quyền được chăm sóc sức khỏe của người dân.
 |
BHXH TP. Hồ Chí Minh đẩy mạnh công tác truyền thông, phổ biến các quy định của Nghị định số 90/2026/NĐ-CP. |
Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP, các hành vi vi phạm trong lĩnh vực bảo hiểm y tế sẽ bị xử phạt nghiêm theo tính chất, mức độ vi phạm. Mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực bảo hiểm y tế là 75 triệu đồng đối với cá nhân và 150 triệu đồng đối với tổ chức; Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định rõ nhiều nhóm hành vi vi phạm thuộc thẩm quyền xử lý của cơ quan BHXH. Trong đó, đáng chú ý là các hành vi chậm đóng, đóng không đầy đủ hoặc trốn đóng BHYT; vi phạm quy định về đưa người không thuộc trách nhiệm quản lý của tổ chức vào danh sách tham gia bảo hiểm y tế; vi phạm quy định về sử dụng thẻ bảo hiểm y tế trong khám bệnh, chữa bệnh; vi phạm quy định về lập hồ sơ bệnh án, kê đơn thuốc khống hoặc kê tăng số lượng hoặc thêm loại thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật, chi phí giường bệnh và các chi phí khác mà thực tế người bệnh không sử dụng hoặc không có người bệnh để chiếm đoạt tiền bảo hiểm y tế chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự; cũng như các hành vi lập hồ sơ bệnh án, kê đơn thuốc, chỉ định dịch vụ kỹ thuật khống nhằm chiếm đoạt hoặc gây thiệt hại cho quỹ BHYT.
Không chỉ dừng lại ở hình thức xử phạt tiền, Nghị định còn quy định nhiều biện pháp khắc phục hậu quả nhằm bảo vệ quyền lợi của người tham gia và bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật. Các tổ chức, cá nhân vi phạm có thể bị buộc đóng đủ số tiền trốn đóng vào quỹ BHYT; hoàn trả số tiền gây thiệt hại cho người tham gia; hoàn trả hoặc nộp lại toàn bộ khoản lợi bất hợp pháp; đồng thời phải buộc nộp khoản tiền lãi của số tiền trốn đóng theo mức 0,03%/ngày tính trên số tiền chậm đóng hoặc đóng thiếu, tương ứng với thời gian trốn đóng theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế.
Việc ban hành Nghị định 90/2026/NĐ-CP không chỉ nhằm hoàn thiện cơ chế xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế mà còn đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh nhiều luật chuyên ngành đã được sửa đổi, bổ sung. Nghị định thay thế Nghị định số 117/2020/NĐ-CP và các văn bản liên quan, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, thống nhất, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tăng tính răn đe đối với các hành vi vi phạm và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người dân.
Theo thông tin từ BHXH TP. Hồ Chí Minh, hiện Thành phố đến nay có hơn 12,1 triệu người tham gia BHYT, đạt tỷ lệ bao phủ 95,23% dân số. Năm 2026, BHXH Thành phố Hồ Chí Minh ký hợp đồng khám chữa bệnh BHYT với 457 cơ sở y tế trên địa bàn, bảo đảm mạng lưới phục vụ ngày càng rộng khắp, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.
Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tồn tại tình trạng chậm đóng, đóng thiếu hoặc trốn đóng BHYT. Tổng số tiền chậm đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn hiện hơn 6.482 tỷ đồng, chiếm 4,03% kế hoạch thu được giao. Những vi phạm này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi khám chữa bệnh của người lao động mà còn tác động đến tính bền vững của quỹ an sinh xã hội.
Vì thế, trong thời gian tới, BHXH TP. Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, phổ biến các quy định của Nghị định số 90/2026/NĐ-CP; tăng cường phối hợp thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Qua đó góp phần bảo vệ quyền lợi người tham gia, bảo đảm sử dụng hiệu quả quỹ BHYT, củng cố niềm tin của nhân dân vào chính sách BHYT và lan tỏa sâu rộng giá trị nhân văn của hệ thống an sinh xã hội./.
