Bà Lý Kim Chi kiến nghị luật hóa vai trò kinh tế tư nhân, hỗ trợ hộ kinh doanh trong Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt

Bà Lý Kim Chi – Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh (HUBA), Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh (FFA) cho rằng, dự thảo đã mở ra nền tảng quan trọng cho mô hình quản trị đô thị hiện đại với nhiều cơ chế đột phá như phân quyền mạnh hơn về quy hoạch, đầu tư, tài chính; tạo hành lang pháp lý cho kinh tế số, kinh tế đêm, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox).

Đặc biệt, quy định miễn hoặc loại trừ trách nhiệm pháp lý đối với cán bộ, công chức nếu gây thiệt hại không do vụ lợi được kỳ vọng góp phần tháo gỡ tâm lý “sợ sai, sợ trách nhiệm”, tạo động lực cho đội ngũ thực thi công vụ.

Bà Lý Kim Chi – Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh (HUBA), Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh (FFA).

Tuy nhiên, theo bà Chi, khu vực kinh tế tư nhân được xác định tại Nghị quyết 68 là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế vẫn chưa được thể hiện tương xứng trong dự thảo luật.

Bà cho biết, ở các bản dự thảo trước từng có quy định riêng về phát triển doanh nghiệp tư nhân nhưng đến bản ngày 25/5/2026, nội dung này được lồng ghép vào điều khoản về thu hút đầu tư, ưu đãi và hỗ trợ doanh nghiệp.

Từ thực tế đó, bà kiến nghị Luật Đô thị đặc biệt cần dành riêng một điều về phát triển kinh tế tư nhân.

Theo đề xuất, TP. Hồ Chí Minh cần được trao thẩm quyền ban hành các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân theo các tiêu chí đa chiều như ngành nghề kinh doanh, đóng góp ngân sách, khả năng tạo việc làm, tham gia chuỗi cung ứng nội địa, đổi mới công nghệ và trách nhiệm xã hội.

Đồng thời, thành phố cũng cần có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp địa phương đầu tư sang các địa phương khác nhằm thúc đẩy liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển kinh tế.

Một kiến nghị đáng chú ý khác là việc ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ và hàng hóa của doanh nghiệp tư nhân địa phương trong hoạt động mua sắm của cơ quan hành chính và tổ chức nhà nước.

Bà Chi cũng đặc biệt nhấn mạnh đến nhóm doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh – lực lượng đang tạo sinh kế cho hàng triệu người dân đô thị và là nguồn hình thành doanh nghiệp tương lai.

Theo bà, trong khi dự thảo dành nhiều chính sách cho trung tâm tài chính quốc tế, nhà đầu tư chiến lược hay khu thương mại tự do thì nhóm hộ kinh doanh nhỏ như tiệm ăn gia đình, cửa hàng nhỏ, tiệm sửa xe, người buôn bán tại chợ lại gần như chưa có cơ chế riêng.

“Doanh nghiệp lớn không tự nhiên mà có, phần lớn đều bắt đầu từ những cơ sở nhỏ được nuôi dưỡng theo thời gian”, bà Chi nêu quan điểm.

Cần bổ sung cơ chế hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp nhằm thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết 68.

Từ đó, bà đề xuất bổ sung một điều khoản riêng về hộ kinh doanh trong chương phát triển kinh tế với ba nhóm chính sách trọng tâm.

Thứ nhất, trao quyền cho HĐND TP. Hồ Chí Minh xây dựng cơ chế hỗ trợ hộ kinh doanh theo sản phẩm, ngành nghề, địa bàn hoạt động, mức đóng góp ngân sách và đóng góp cộng đồng.

Thứ hai, cho phép UBND TP. Hồ Chí Minh triển khai chính sách hỗ trợ hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ tiếp cận chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đào tạo quản trị, kế toán và pháp lý.

Thứ ba, bổ sung cơ chế hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp nhằm thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết 68.

Đối với ngành lương thực thực phẩm, bà Chi kiến nghị bổ sung lĩnh vực này vào danh mục ngành ưu tiên phát triển của đô thị đặc biệt, nhất là các mảng chế biến thực phẩm sạch, thực phẩm hữu cơ, chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn và công nghiệp thực phẩm ứng dụng công nghệ cao.

Đồng thời, bà đề xuất xây dựng cơ chế ưu đãi đối với các dự án đầu tư chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn tích hợp từ sản xuất, chế biến, logistics đến phân phối và bán lẻ.

Một nội dung khác được bà Chi quan tâm là cơ chế liên kết vùng. Theo đó, Luật cần cho phép TP. Hồ Chí Minh sử dụng ngân sách tham gia đầu tư các công trình, dự án nằm ngoài địa giới hành chính nhưng phục vụ trực tiếp cho đô thị đặc biệt, đồng thời xây dựng cơ chế phân bổ chi phí, lợi ích và trách nhiệm đóng góp giữa các địa phương trong các dự án liên vùng.

Bà Lý Kim Chi nhấn mạnh, một đô thị đặc biệt không chỉ được đo bằng quy mô đầu tư hay chiều cao các tòa nhà, mà quan trọng hơn là chất lượng sống của người dân và năng lực phát triển thực chất của doanh nghiệp. Vì thế, Luật Đô thị đặc biệt cần hướng đến một mô hình phát triển hài hòa, bao trùm và nhân văn, nơi cả doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp nhỏ và người dân đều có cơ hội tham gia, đóng góp và thụ hưởng thành quả phát triển của TP. Hồ Chí Minh.