ASEAN nâng cấp FTA với Trung Quốc trong hai lĩnh vực kinh tế

ASEAN nâng cấp FTA với Trung Quốc trong hai lĩnh vực kinh tế. (Ảnh: Jonathan Yeap/Lianhe Zaobao).

Các quốc gia thành viên ASEAN và Trung Quốc đã hoàn tất đàm phán để nâng cấp khu vực thương mại tự do (FTA) liên quan đến kinh tế số và kinh tế xanh, một bước đi mà cả hai bên kỳ vọng rằng sẽ thúc đẩy thương mại và hỗ trợ chuỗi cung ứng quốc tế.

Thủ tướng Singapore Lawrence Wong, cùng với các lãnh đạo ASEAN và Trung Quốc, đã công bố điều này tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Trung Quốc vào thứ Năm (10/10), sau cuộc họp kéo dài một giờ giữa khối khu vực và nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Dẫn đầu phái đoàn Trung Quốc là Thủ tướng Lý Cường.

Việc nâng cấp bao gồm các quy định mới và nâng cao về thủ tục hải quan, các rào cản phi thuế quan như tiêu chuẩn và quy định kỹ thuật liên quan đến thực phẩm, nông sản và các sản phẩm công nghiệp, kinh tế số và kinh tế xanh, và kết nối chuỗi cung ứng, cùng nhiều lĩnh vực khác.

Hai bên hiện đang hướng tới việc hoàn tất toàn bộ đàm phán vào năm sau, theo Bộ Thương mại và Công nghiệp Singapore (MTI) cho biết trong một thông cáo báo chí.

Đây là lần nâng cấp thứ hai kể từ khi Khu vực Thương mại Tự do ASEAN-Trung Quốc (ACFTA) được thành lập vào năm 2010.

Được đàm phán bởi MTI, các cuộc đàm phán nâng cấp ACFTA 3.0 đã được khởi động vào năm 2022, với mục tiêu đảm bảo thỏa thuận này vẫn phù hợp và sẵn sàng cho tương lai, và có khả năng ứng phó với các thách thức toàn cầu.

Trong bài phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Wong cho biết, việc nâng cấp FTA là một "bước đi quan trọng", đặc biệt trong thời điểm chủ nghĩa bảo hộ đang gia tăng trên thế giới.

"Điều này sẽ gửi đi một thông điệp rõ ràng và quan trọng đến mọi người về tầm quan trọng của thương mại tự do và hợp tác thị trường đôi bên cùng có lợi", ông nói.

Ông Wong cũng cho biết, các quốc gia nên “tận dụng đà này” để tiến tới tự do hóa dần thỏa thuận vận tải hàng không ASEAN-Trung Quốc.

Thủ tướng Wong cũng nhấn mạnh rằng, Trung Quốc có thể đóng góp vào quá trình chuyển đổi sang các nguồn nhiên liệu sạch và ít carbon của ASEAN, đồng thời giúp tăng cường khả năng phục hồi năng lượng trong khu vực.

Đặc biệt, chuyên môn của Trung Quốc trong năng lượng sạch có thể thúc đẩy kế hoạch của ASEAN về lưới điện khu vực, ông nói thêm.

Singapore, Thái Lan, Malaysia và Lào hiện đang tham gia một dự án tích hợp điện năng, đánh dấu sự hợp tác đầu tiên giữa bốn quốc gia ASEAN về thương mại điện xuyên biên giới đa phương.

Từ năm 2022, Singapore đã nhập khẩu lên tới 200 megawatt điện tái tạo từ Lào, thông qua Thái Lan và Malaysia bằng cách sử dụng các dòng kết nối hiện có.

Phó Thủ tướng và Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Singapore Gan Kim Yong cho biết trong một tuyên bố: “Việc giới thiệu các chương mới về kết nối chuỗi cung ứng, kinh tế số và kinh tế xanh - lần đầu tiên đối với các Hiệp định ASEAN - đặt doanh nghiệp và người dân của chúng ta vào vị thế có thể tận dụng các lĩnh vực mới nổi, đảm bảo khả năng cạnh tranh và sức chống chịu trước các thách thức trong tương lai”.

Kinh tế ASEAN: Từ khởi đầu chậm chạp đến kết thúc đầy triển vọng

Triển vọng kinh tế ASEAN+3 năm 2024 bị lu mờ bởi hạ dự báo tăng trưởng của Trung Quốc và Việt Nam

15 đề án y tế thúc đẩy TP.HCM trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe của khu vực ASEAN

Những bước tiến đầu tiên

Đây là FTA đầu tiên của ASEAN với một đối tác đối thoại bên ngoài, và cũng là FTA đầu tiên của Trung Quốc. Theo đó, Trung Quốc đã là đối tác thương mại lớn nhất của ASEAN kể từ năm 2009. Hiệp hội này cũng là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc, sau khi vượt qua Liên minh châu Âu vào năm 2020.

ACFTA bao gồm khu vực thương mại tự do với hơn 2 tỷ người và tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vượt hơn 20 nghìn tỷ USD.

Kể từ khi thành lập vào năm 2010, thương mại hàng hóa của ASEAN với Trung Quốc đã tăng hơn gấp ba lần, từ 235,5 tỷ USD lên 696,7 tỷ USD vào năm 2023. Năm ngoái, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Trung Quốc vào ASEAN đạt 17,3 tỷ USD, đưa Trung Quốc trở thành nguồn FDI lớn thứ ba của ASEAN.

Hiệp định thương mại tự do ASEAN-Trung Quốc đã trải qua một lần nâng cấp trước đó, được khởi động vào năm 2014, ký kết vào năm 2015 và có hiệu lực vào năm 2018. Lần nâng cấp đầu tiên đã chứng kiến những cải tiến về quy tắc xuất xứ, thủ tục hải quan và tạo thuận lợi thương mại, tiếp cận thị trường dịch vụ, cũng như tăng cường hợp tác kinh tế và kỹ thuật.

Với khu vực thương mại tự do này, 94,6% xuất khẩu từ Singapore sang Trung Quốc được miễn thuế.