An toàn là "giấy thông hành" bền vững cho thương hiệu du lịch xứ Lạng

Du lịch Lạng Sơn đang trải qua giai đoạn bứt phá mạnh mẽ. Sự đa dạng của địa hình tự nhiên với sông, suối, thác nước, hang động và các bản du lịch cộng đồng đang giúp xứ Lạng trở thành điểm đến thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Tuy nhiên, áp lực từ đà tăng trưởng nóng cũng đặt ra bài toán gay gắt về công tác quản lý an toàn điểm đến.

Một trong những điểm du lịch ở Lạng Sơn mang đậm tính lịch sử chính là thành cổ Lạng Sơn, một trong những công trình kiến trúc cổ kính còn sót lại (Ảnh: ticotravel.com.vn).

Bứt phá lượng khách nhưng đối mặt áp lực du lịch tự phát

Theo báo cáo mới nhất của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) tỉnh Lạng Sơn, trong 9 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã đón 4,612 triệu lượt khách, tăng 23% so với cùng kỳ và đạt 98,1% kế hoạch cả năm. Trong đó, khách nội địa đạt hơn 4,343 triệu lượt (vượt 4,6% kế hoạch năm); khách quốc tế đạt 269 nghìn lượt. Tổng thu từ du lịch ước đạt 4.275 tỷ đồng, tăng 19,9% so với cùng kỳ năm 2025.

Toàn tỉnh hiện sở hữu 55 điểm du lịch cấp tỉnh được công nhận, 317 cơ sở lưu trú, 18 doanh nghiệp lữ hành quốc tế. Tuy nhiên, qua rà soát thực tế, ngành chức năng phát hiện khoảng 06 địa điểm thu hút rất đông du khách đến tham quan, trải nghiệm nhưng lại chưa có nhà đầu tư hoặc đơn vị quản lý, vận hành chính thức.

Các địa điểm tự phát này chủ yếu nằm ở khu vực sông, suối, thác nước, núi cao, thiếu hụt hạ tầng, thiếu lực lượng cứu hộ và phương án an toàn, tiềm ẩn nguy cơ cực kỳ cao về tai nạn đuối nước, trượt ngã, sạt lở, gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý nhà nước tại cơ sở.

Xử phạt vi phạm, chuyển dịch phương thức kiểm tra thực tế hiện trường

Nhận diện rõ những rủi ro từ sự gia tăng nhanh chóng của các sản phẩm du lịch mạo hiểm và hoạt động vui chơi dưới nước, Sở VH,TT&DL Lạng Sơn đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành đồng bộ các văn bản chỉ đạo, đồng thời phối hợp với các lực lượng liên quan liên tục mở các đợt thanh tra, kiểm tra.

Lạng Sơn không chỉ có ải Chi Lăng hào hùng hay đỉnh Mẫu Sơn quanh năm mây phủ. Nơi đây còn ẩn giấu một vẻ đẹp dịu dàng nhưng không kém phần hùng vĩ, được ví như “suối tóc của nàng tiên” bỏ quên giữa đại ngàn. Đó chính là Thác Tiên Nữ.

Từ năm 2023 đến nay, ngành Du lịch tỉnh đã tổ chức 20 lớp tập huấn kỹ năng nghiệp vụ, sơ cấp cứu cho các cơ sở kinh doanh và trực tiếp tiến hành kiểm tra 10 điểm du lịch. Riêng trong năm 2026, thông qua phản ánh và kiểm tra đột xuất đối với 08 cơ sở lưu trú trên địa bàn các phường Đông Kinh, Kỳ Lừa, Tam Thanh, Lương Văn Tri (TP. Lạng Sơn cũ), lực lượng chức năng đã phát hiện và ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 02 cơ sở (gồm Công ty TNHH Thương mại Đại Việt Lạng Sơn - Khách sạn Hoàng Sơn Hải và Công ty Cổ phần Phú Quý - Khách sạn Phú Quý) với tổng số tiền 57 triệu đồng.

Đặc biệt, trước những sự cố đáng tiếc như vụ tai nạn đuối nước xảy ra tại cơ sở kinh doanh, Sở VH,TT&DL đã lập tức làm việc với các đơn vị liên quan (như Công ty Cổ phần Kiến trúc và Phát triển Du lịch tại xã Mẫu Sơn, Công ty TNHH Minh Hợp), yêu cầu ký cam kết bắt buộc về bảo đảm an toàn cho du khách.

Sở VH,TT&DL Lạng Sơn thẳng thắn chỉ ra những tồn tại: Một số khu, điểm du lịch còn thiếu nhân lực giám sát khách; thiết bị cứu hộ, biển cảnh báo nguy hiểm chưa đầy đủ; công tác kiểm tra ở một vài nơi còn nặng về hình thức, kiểm tra hồ sơ giấy tờ mà chưa đánh giá sâu khả năng ứng phó sự cố thực tế.

Phân loại rủi ro, kiên quyết dừng hoạt động dịch vụ chui

Để giải quyết triệt để các tồn tại, các cơ quan hữu quan tỉnh Lạng Sơn xác định công tác kiểm tra, giám sát an toàn du lịch là nhiệm vụ thường xuyên, phòng ngừa từ sớm, từ xa. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ áp dụng mô hình quản lý theo mức độ rủi ro: Đối với điểm có nguy cơ cao (thác, hang động, núi cao): Kiểm tra trực tiếp tại hiện trường, đánh giá thực tế khả năng vận hành, lực lượng trực và trang thiết bị cứu hộ chứ không chỉ kiểm tra hồ sơ trên giấy.

Đối với các hoạt động du lịch dưới nước: Kiểm soát chặt chẽ người điều khiển phương tiện (thuyền, bè, kayak, SUP), quy định bắt buộc về áo phao và điều kiện thời tiết.

Đối với các địa điểm du lịch tự phát: Yêu cầu chính quyền cấp xã/phường lập danh sách theo dõi, cắm biển cảnh báo, biển cấm và có biện pháp ngăn chặn kịp thời.

Ngành Du lịch Lạng Sơn đưa ra thông điệp kiên quyết: Không cho phép các tổ chức, cá nhân tiếp tục khai thác, kinh doanh dịch vụ du lịch – đặc biệt là các loại hình vui chơi giải trí trên mặt nước, tham quan thác nước, sản phẩm mạo hiểm – khi chưa được cấp phép và chưa bảo đảm đầy đủ các điều kiện an toàn theo quy định.

Việc siết chặt quản lý an toàn không chỉ nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của du khách mà còn là bước đi quan trọng để Lạng Sơn khẳng định uy tín, xây dựng môi trường du lịch văn minh, hấp dẫn và bền vững trong mắt cộng đồng doanh nghiệp cũng như du khách quốc tế.