Các chuyên gia kinh tế đánh giá, bức tranh xuất khẩu (XK) rất lạc quan khi 11 tháng năm 2022 có thêm 2 mặt hàng đạt trị giá XK trên 10 tỉ USD là phương tiện vận tải và phụ tùng và nhóm hàng thủy sản.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu (NK) các mặt hàng nguyên liệu để sản xuất hoàn thành các đơn hàng XK cũng tăng cao (chiếm 93,6%). 11 tháng năm 2022, cán cân thương mại hàng hóa ước tính xuất siêu 10,6 tỉ USD trong khi cùng kỳ năm trước mức xuất siêu chỉ đạt 0,6 tỉ USD.
Đáng chú ý, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng (Trường ĐH Kinh tế quốc dân) dự báo, mặc dù tốc độ XNK có chậm chút ít so với tốc độ ổn định cả năm, nhưng năm 2022 kim ngạch XNK sẽ đạt kỷ lục mới với khoảng 780 tỉ USD.
Theo Tổng cục Thống kê, đến hết tháng 11/2022, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) đã đạt 673,82 tỉ USD, vượt con số 668,54 tỉ USD của cả năm 2021.
Theo Bộ NN&PTNT, chỉ riêng mặt hàng gạo, thị trường Trung Quốc đã chuyển từ NK nhỏ giọt trong giai đoạn đầu năm sang NK với khối lượng lớn vào cuối năm nay.
Bên cạnh đó, một số quốc gia EU có xu hướng NK gạo nhiều hơn nhằm thay thế cho nguồn cung lúa mì bị sụt giảm vì xung đột Nga - Ukraina. Điều này hỗ trợ giá gạo trong nước tăng cao (đạt 480 USD/tấn), cao hơn hàng của Thái Lan từ 13 đến 28 USD/tấn và cao hơn gạo Ấn Độ 60-65 USD/tấn, đóng góp quan trọng vào mức tăng trưởng XK năm 2022. 
Cùng với các mặt hàng nông, lâm, thủy sản, thì mặt hàng chế biến chế tạo đều đạt tỉ lệ tăng trưởng từ 6-39,9% đã đưa XK hàng hóa là “điểm sáng” kinh tế của năm 2022.
Trước đó nhiều dự báo cũng cho rằng, nếu duy trì đà tăng trưởng cao trong quý IV/2022, nhiều khả năng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả năm 2022 sẽ đạt trên 750 tỷ USD. Cán cân thương mại có thể duy trì xuất siêu và xuất nhập khẩu sẽ vượt mục tiêu Quốc hội và Chính phủ đặt ra là tăng 7 - 8%.
Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, từ nay đến cuối năm tiếp tục phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức: lạm phát gia tăng ở nhiều khu vực thị trường, nguy cơ suy thoái kinh tế có nhiều bất định, nhất là tại EU, Mỹ và Trung Quốc là những thị trường xuất khẩu lớn, quan trọng với Việt Nam.
Xung đột giữa Nga – Ukraine ngày càng leo thang và khó đoán định dẫn đến khủng hoảng năng lượng, lương thực kéo dài, đe đọa đến tính bền vững của thu nhập khả dụng của người tiêu dùng ở các nước phát triển, tạo áp lực và nguy cơ mức tiêu dùng hàng nhập khẩu từ Việt Nam khó duy trì như những tháng đầu năm.
PV (t/h)
