Xuất khẩu hồ tiêu: Việt Nam chủ động nâng chuẩn để giữ vững thị phần

537 nghìn tấn hồ tiêu toàn cầu, Việt Nam chiếm 36,3% thị phần

Thông tin tại Hội nghị Thường niên Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) năm 2025, bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA) cho biết sản lượng hồ tiêu toàn cầu năm 2025 ước đạt khoảng 537 nghìn tấn, giảm 2,9% so với năm 2024 và giảm 6,9% so với năm 2023. Đây là năm thứ hai liên tiếp sản xuất hồ tiêu thế giới suy giảm, phản ánh tác động kéo dài của giai đoạn giá thấp trước đó, chi phí đầu vào tăng cao và điều kiện thời tiết bất lợi tại nhiều vùng trồng trọng điểm.

Xuất khẩu hồ tiêu: Việt Nam chủ động nâng chuẩn để giữ vững thị phần

Thực tế cho thấy, sản xuất hồ tiêu sụt giảm rõ rệt tại Ấn Độ, Indonesia và Sri Lanka, trong khi một số quốc gia bắt đầu ghi nhận tín hiệu phục hồi, đáng chú ý là Brazil, Việt Nam và Malaysia. Cơ cấu nguồn cung toàn cầu tiếp tục nghiêng mạnh về Việt Nam, với 36,3% thị phần, bỏ xa các đối thủ lớn như Ấn Độ (15,8%) và Brazil (15,1%).

Trong bối cảnh nguồn cung thu hẹp nhưng nhu cầu không giảm tương ứng, giá hồ tiêu toàn cầu được duy trì ở mức cao trong suốt năm 2025. Tuy nhiên, thương mại thế giới bắt đầu điều chỉnh nhẹ khi xuất khẩu hồ tiêu toàn cầu ước đạt khoảng 430 nghìn tấn, giảm 2,7% so với năm 2024, cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn ổn định hơn về khối lượng.

Bức tranh cung - cầu toàn cầu năm 2025 cũng ghi nhận sự vươn lên rõ nét của Brazil. Sản lượng hồ tiêu nước này đạt khoảng 81.000 tấn, tăng 28,6% so với năm 2024, nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi sau vụ mất mùa năm 2023. Xuất khẩu tăng mạnh lên 83.000 tấn, tương đương 517,8 triệu USD, tăng 35% về lượng và 80% về giá trị.

Việt Nam tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Brazil, chiếm 26,1%, bên cạnh khu vực Trung Đông - Bắc Phi. Trong khi đó, xuất khẩu sang Hoa Kỳ và Pakistan giảm, phản ánh sự dịch chuyển dòng chảy thương mại trong bối cảnh giá hồ tiêu duy trì ở mức cao.

Ở chiều ngược lại, Indonesia đối mặt với một năm đầy khó khăn. Sản lượng hồ tiêu năm 2025 chỉ đạt khoảng 53.000 tấn, giảm 10,1%, do mưa kéo dài, diện tích và năng suất suy giảm, thu hoạch chậm. Tồn kho giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm, ước chỉ khoảng 13.000 tấn, khiến xuất khẩu cả năm dự kiến giảm mạnh 33,2%, xuống còn khoảng 35.000 tấn.

Trong khi đó, Ấn Độ ghi nhận mức sụt giảm sản xuất mạnh nhất trong nhóm các quốc gia chủ chốt. Sản lượng năm 2025 chỉ còn khoảng 85.000 tấn, do thời tiết bất lợi, dịch bệnh trên dây tiêu, chi phí sản xuất tăng và diện tích thu hẹp. Xuất khẩu tiếp tục suy yếu, khiến vai trò của Ấn Độ trong thị trường hồ tiêu toàn cầu tiếp tục co hẹp, dù vẫn duy trì phân khúc chất lượng cao với giá bình quân gần 8.000 USD/tấn.

Nâng chuẩn để giữ thị phần trong giai đoạn sàng lọc

Với sản lượng năm 2025 ước đạt khoảng 195.000 tấn, tăng so với năm 2024, Việt Nam tiếp tục giữ vị trí nhà sản xuất và xuất khẩu hồ tiêu lớn nhất thế giới. Nguồn cung trong nước tương đối ổn định nhờ năng suất cải thiện, vườn tiêu trẻ phát triển và đầu tư gia tăng khi giá duy trì ở mức cao.

Nhận định về triển vọng vụ tới, bà Hoàng Thị Liên cho biết dù Việt Nam vẫn giữ vai trò trụ cột nguồn cung toàn cầu, nhưng rủi ro thời tiết và dịch bệnh đang khiến triển vọng sản xuất năm 2026 đối mặt nhiều thách thức. Theo đó, khô hạn đầu năm, mưa lớn trong mùa mưa có thể khiến năng suất nhiều vùng chỉ ở mức trung bình, sản lượng năm 2026 dự kiến giảm khoảng 10% so với năm 2025.

Bà Liên nhấn mạnh, dù cơ hội thị trường vẫn còn rộng mở, ngành hồ tiêu Việt Nam đang chịu áp lực ngày càng lớn từ các tiêu chuẩn sản xuất bền vững, đặc biệt tại EU và Hoa Kỳ. Những yêu cầu liên quan đến dư lượng hóa chất, phát thải và truy xuất nguồn gốc đang buộc ngành phải chuyển sang các mô hình canh tác tái sinh, phát triển chuỗi giá trị hồ tiêu carbon thấp.

Ở góc độ doanh nghiệp xuất khẩu, bà Lê Vũ Thùy Dung, Phó Giám đốc Thương mại Simexco Đắk Lắk, cho rằng tăng trưởng kim ngạch chưa phản ánh đầy đủ các rủi ro kỹ thuật mà ngành hồ tiêu đang đối mặt, nhất là tại các thị trường cao cấp.

Theo bà Dung, EU, Hoa Kỳ, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) liên tục siết chặt giới hạn tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRLs), với danh mục hoạt chất ngày càng mở rộng. Đáng lo ngại nhất là cảnh báo nhiễm sudan, có thể khiến hàng hóa bị tiêu hủy ngay tại cảng đích. Riêng EU trong năm 2025 đã phát đi 66 cảnh báo đối với hồ tiêu và gia vị, trong đó Việt Nam nhận 6 cảnh báo.

Trong bối cảnh đó, liên kết chặt chẽ, kiểm soát đa tầng và quản trị trực tiếp vùng nguyên liệu được xác định là giải pháp then chốt. Theo bà Lê Vũ Thùy Dung, giá trị mới của hồ tiêu Việt Nam không chỉ nằm ở sản lượng hay hương vị, mà ở niềm tin, tính minh bạch và khả năng tuân thủ tiêu chuẩn.

Theo VPSA, năm 2025 Việt Nam xuất khẩu 247.482 tấn hồ tiêu, kim ngạch hơn 1,66 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Dù lượng giảm nhẹ 1,2%, nhưng giá trị tăng 26%. Trong giai đoạn sàng lọc và tái định vị chuỗi cung ứng toàn cầu, sự đồng lòng của “5 nhà” gồm nhà nước, nhà nông, nhà khoa học, doanh nghiệp và hợp tác xã được xem là nền tảng để ngành hồ tiêu Việt Nam giữ vững thị phần và chủ động dẫn dắt chuỗi giá trị toàn cầu.