Vùng trồng nông sản: Ba yêu cầu sau Lễ hội sầu riêng Đắk Lắk 2026

Tuy nhiên, ngay tại lễ hội này, đã có những câu hỏi đặt ra để các cấp quản lý cần phối hợp các doanh nghiệp tiêu thụ và đông đảo người nông dân thực hiện các giải pháp đầu tư vùng trồng một cách bền vững và an toàn.

Đắk Lak long trọng tổ chức Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk 2026. Ảnh tư liệu.

Thị trường lớn mạnh, vùng trồng lan tỏa

Thực tế ghi nhận tại Đắk Lắk, là những năm gần đây, xu hướng đầu tư, phát triển vùng trồng nông sản, nông nghiệp chuyên canh được chú ý với nhiều tín hiệu tăng trưởng tích cực. Sầu riêng được xác định là loại quả chiến lược có giá trị cao của địa phương, bên cạnh thế mạnh cà phê đã có từ lâu.

Thống kê của các cơ quan chức năng cho thấy, từ năm 2022, Đắk Lắk là địa phương bắt đầu thực hiện xuất khẩu chính ngạch quả tươi sầu riêng, với 23 mã số vùng trồng, 28 cơ sở đóng gói được công nhận đủ năng lực tham gia; và tỉnh này đã xuất được hơn 100 tấn ngay trong chuyến xuất khẩu đầu tiên sang thị trường tiêu thụ lớn là Trung Quốc.

Năm 2024, Đắk Lắk đẩy mạnh năng lực xuất khẩu, với 68 vùng trồng được cấp mã và 23 cơ sở đóng gói đủ điều kiện xuất khẩu chính ngạch. Bộ Nông nghiệp vào thời điểm đó cũng đã ký kết nghị định thư về xe sầu riêng xuất khẩu, với cả trái tươi lẫn sầu riêng bóc múi cấp đông, mở ra cơ hội lớn về tiêu thụ loại trái cây này vào nhiều thị trường khó tính và thời gian kéo dài.

Chú ý phát triển vùng trồng sầu riêng chất lượng và bền vững là định hướng của tỉnh Đắk Lắk. Ảnh tư liệu.

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng Đắk Lắk đạt con số 1,1 tỷ đô la Mỹ, lần đầu tiên định dạng rõ ràng yêu cầu chiến lược đầu tư bền vững cho một ngành hàng nông sản giá trị cao, cần được đánh giá nghiêm túc và thiết lập nhiều yêu cầu phát triển mạnh mẽ. Đây là tiền đề để năm 2026, Đắk Lắk xác định phát triển 41 ngàn hecta sầu riêng, với sản lượng dự kiến khoảng 500 ngàn tấn; xây dựng được 280 vùng trồng và 41 cơ sở đóng gói xuất khẩu đạt chuẩn xuất khẩu chính ngạch.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk, những con số thành tích tăng trưởng tích cực về ngành hàng sầu riêng cho thấy lựa chọn, định hướng phát triển vùng trồng loại trái cây đặc hữu này là đúng đắn, thật sự mang lại nhiều lợi ích kinh tế xã hội, nhất là từ góc cạnh cải thiện đời sống sinh kế người nông dân địa phương. Các cơ quan ban ngành, và nhất là các doanh nghiệp tiêu thụ đã rất cố gắng, có nhiều hoạt động thiết thực để xây dựng, xâm nhập những thị trường tiêu thụ mới, càng giúp vùng trồng lan tỏa và đặt ra nhiều yêu cầu đổi mới, cập nhật trong kiến thức canh tác chuyên môn. Đắk Lắk đã tự nhiên trở thành vùng trồng sầu riêng lớn nhất cả nước và tiến đến đầu tư chuyên canh, diện tích lớn một cách hợp lý.

Với tinh thần đó, Lễ hội sầu riêng Đắk Lắk 2026 được đánh giá là cơ hội kết nối và lan tỏa mạnh mẽ, với quy mô, chất lượng hướng đến tầm vóc khu vực và thị trường quốc tế; được đông đảo doanh nghiệp kinh doanh, nhà đầu tư quan tâm tìm đến, với rất nhiều kế hoạch đặt ra phía sau.

Trải nghiệm chất lượng sầu riêng xuất khẩu chính ngạch tại vùng trồng Đắk Lắk. Ảnh tư liệu.

Ba yêu cầu triển khai tích cực

Theo ngành quản lý chức năng, để phát triển toàn diện, đa dạng năng lực đầu tư vào vùng trồng sầu riêng, từ hoạt động quảng bá, tiếp cận thị trường ở Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk 2026, có ba yêu cầu cần được triển khai tích cực.

Thứ nhất, việc quy hoạch, định dạng vùng trồng sầu riêng phải được tổ chức khoa học và đồng bộ hơn, đặc biệt phải kết nối và đưa người nông dân vào vị trí chủ thể triển khai. Mục tiêu hướng đến, là phải đạt 100% kết nối thông tin canh tác vào hệ thống truy xuất dữ liệu ngành và phục vụ tiêu thụ. Người nông dân phải được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức tiếp cận các yêu cầu tổ chức đầu tư nông nghiệp xanh, ứng dụng công nghệ số vào quản lý sản phẩm và thực hành chuỗi giá trị thông tin minh bạch. Có như vậy, mỗi trái sầu riêng sẽ gắn với một chuỗi thông tin chính xác và phục vụ yêu cầu người tiêu dùng, đảm bảo các tiêu chuẩn xuất khẩu an toàn, bền vững.

Thứ hai, quan hệ đầu tư của các doanh nghiệp kinh doanh và người nông dân vùng trồng phải được thiết lập nghiêm túc, chặt chẽ, với các hợp đồng kinh tế đầy đủ trách nhiệm pháp lý, chuyên môn. Những quan hệ thương lái bất minh trong quá khứ sẽ dần bị loại bỏ. Các doanh nghiệp sẽ đồng hành vùng trồng với những chiến lược đầu tư chiều sâu, hướng canh tác ổn định, an toàn và đảm bảo các yêu cầu về chất lượng, sản lượng. Kèm theo đó, là cơ hội đa dạng hóa các sản phẩm vùng trồng, kết hợp đa dạng nhiều mảng đầu tư chiều sâu, như phát triển du lịch canh nông, trải nghiệm nông nghiệp xanh tại chỗ, hình thành các điểm đến nông nghiệp hấp dẫn… tạo sinh kế cho người dân.

Đắk Lắk vận động hợp tác phát triển vùng trồng sầu riêng chuyên canh. Ảnh tư liệu.

Cuối cùng, kết quả phát triển vùng trồng chuyên canh, thực hiện canh tác, tổ chức tiêu thụ hiệu quả, chính là phải hoàn thiện năng lực đầu tư chế biến sâu về nông sản đặc hữu. Trái sầu riêng tươi xuất khẩu hiện là thế mạnh của Đắk Lắk, nhưng tầm nhìn xa hơn, là tỉnh phải thu hút được nhiều nguồn lực đầu tư vào công nghiệp chế biến, đa dạng linh hoạt các sản phẩm thực phẩm từ trái sầu riêng, như bánh kẹo, hương liệu, thực phẩm đóng gói… Yêu cầu pha chế nhiều hướng sản phẩm tiêu dùng nội địa như thức uống, bột khô, và nhất là sầu riêng bóc múi cấp đông dùng trong chế biến thực phẩm, đều đang rất cần có được sự đầu tư thỏa đáng, để không ngừng mở rộng các giá trị hàng hóa từ nguồn gốc nông sản nông nghiệp. Đây cũng không phải vấn đề của riêng ngành hàng sầu riêng, mà là câu hỏi lớn, vấn đề rất cần được giải đáp thỏa đáng cho các vùng nông nghiệp ưu tiên như Đắk Lắk, Tây Nguyên…

Theo hướng thông tin này, có thể thấy, Lễ hội sầu riêng Đắk Lắk 2026 đang mở ra một cánh cửa phát triển lớn cho địa phương, định dạng lại nhiều chiến lược đầu tư và phát triển kinh tế. Kèm theo, tất yếu những vấn đề văn hóa xã hội bản địa, đời sống giao tiếp của người dân, cũng qua các hoạt động lễ hội để được định dạng, triển khai hợp lý hơn, đặt ra nhiều yêu cầu đầu tư và phát triển cho vùng cửa ngõ cao nguyên, kết nối từ núi về biển.