Bộ Tài nguyên và Môi trường đã giao cho Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam tham gia vào quá trình soạn thảo dự kiến điều ước quốc tế và đã có những đóng góp ban đầu cho quá trình này. Nội dung bao gồm các đề xuất lên Hội nghị Môi trường Liên hợp quốc (UNEA) tập trung vào hai vấn đề: chuyển sang nền kinh tế vòng tròn và tìm kiếm các giải pháp toàn cầu cho những rào cản mà các quốc gia không thể giải quyết một mình.
Việt Nam hiện đứng thứ tư trên thế giới về lượng rác thải nhựa, trong đó chỉ có 10 đến 15% hiện được thu gom để tái chế. Khoảng 730.000 tấn rác thải nhựa đổ ra biển mỗi năm. Theo một báo cáo gần đây của Ngân hàng Thế giới, “Việt Nam đã đặt ra các mục tiêu quản lý chất thải nhựa quốc gia đầy tham vọng nhằm chống lại các hậu quả kinh tế và môi trường của chất thải này trên toàn quốc”.
Ông Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Cục trưởng Cục Kiểm soát Tài nguyên và Bảo vệ Môi trường Biển và Hải đảo thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường, cho biết, khung cơ cấu của một thỏa thuận toàn cầu về rác thải nhựa đại dương và vi nhựa sẽ hướng tới mục tiêu giảm toàn diện rác thải nhựa. bằng cách áp dụng các biện pháp chính sách và kỹ thuật ở từng giai đoạn trong vòng đời của chất dẻo; thiết kế, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nhựa bền vững theo chuỗi giá trị ngành nhựa; và quản lý bền vững theo mô hình 3R (giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế).
Xây dựng một cơ chế hợp tác toàn cầu hiệu quả cũng là một trong những mục tiêu quan trọng của “Sáng kiến Không có nhựa trong tự nhiên” của Quỹ Thiên nhiên Thế giới (WWF), với mục tiêu hỗ trợ các quốc gia và khu vực “thiết lập một thỏa thuận toàn cầu có tính ràng buộc pháp lý để các quốc gia cùng nhau chấm dứt tình trạng ô nhiễm nhựa ”.
Trong khi chờ đợi một hiệp định toàn cầu, nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam đã ban hành các chính sách và phân bổ nguồn lực để giải quyết các vấn đề về rác thải nhựa và vi nhựa đại dương.
Theo ông Sơn, Việt Nam cho rằng thách thức rác thải nhựa đại dương là những vấn đề toàn cầu, đòi hỏi phải có cách tiếp cận và giải pháp toàn cầu, nhưng phải được giải quyết phù hợp với các ưu tiên của khu vực ASEAN và Việt Nam. Việt Nam sẵn sàng tham gia các cuộc thảo luận để cùng xây dựng một thỏa thuận về rác thải nhựa đại dương trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, đại dương xanh, một hành tinh xanh, hòa bình, ổn định và thịnh vượng.
Các nội dung chính được thảo luận và cân nhắc bao gồm các chính sách và hành động từ đất liền ra biển, cách tiếp cận vòng đời nhựa, chuyển đổi nền kinh tế tuyến tính của nhựa sang nền kinh tế vòng, quản lý nhựa hiệu quả và tiết kiệm tài nguyên, đánh giá hành động của từng cá nhân, tổ chức, quốc gia và khu vực hướng tới quy mô toàn cầu. Một số giải pháp đã được đưa ra, chẳng hạn như quan hệ đối tác công tư, mở rộng trách nhiệm của người sản xuất, người gây ô nhiễm phải bị phạt và cơ chế hoàn trả tiền ký quỹ.
Mai Anh
