Chủ nhật 31/08/2025 21:04
Hotline: 024.355.63.010
Góc nhìn Chuyên gia

Việt Nam cần nhanh chóng có giải pháp để ứng phó với chính sách thuế tối thiểu toàn cầu

24/02/2023 17:37
Dự kiến đầu năm 2024, một số quốc gia sẽ áp dụng thuế suất tối thiểu toàn cầu, điều này sẽ tác động đến hoạt động đầu tư, đặc biệt là đầu tư nước ngoài ở nhiều quốc gia. Với Việt Nam, chính sách thuế này sẽ tác động như thế nào?
Ảnh minh họa
TS. Phan Đức Hiếu, Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội

Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) mới đây đã công bố chi tiết bản hướng dẫn cuối cùng đối với Chính phủ các nước về cách thức đưa thuế doanh nghiệp tối thiểu toàn cầu vào các văn bản luật, tiến gần hơn tới việc thực hiện cải cách này vào năm sau. OECD dự kiến cải cách sẽ giúp tạo ra thêm 220 tỷ USD thu nhập thuế trên toàn cầu.

Thuế tối thiểu toàn cầu nằm trong Chương trình hành động chống xói mòn thu ngân sách, trốn thuế toàn cầu (BEPS) có sự tham gia của 141 quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam. Theo đó, các công ty lớn có doanh thu hợp nhất toàn cầu hàng năm từ 750 triệu EUR (19.500 tỷ đồng) trong ít nhất 2 năm của giai đoạn 4 năm liền kề trước năm soát xét sẽ bị áp dụng mức thuế suất tối thiểu 15%. Nếu đang chịu mức thuế thấp hơn 15% ở quốc gia mà họ đầu tư, các doanh nghiệp này sẽ phải nộp phần “thiếu hụt” còn lại với mức thuế 15% cho quốc gia nơi họ có trụ sở chính.

Để ứng phó với điều này, ngày 4/8/2022, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 55/QĐ-TTg thành lập Tổ công tác đặc biệt của Thủ tướng Chính phủ về nghiên cứu và đề xuất các giải pháp liên quan đến thuế suất tối thiểu toàn cầu của OECD. Hiện nay, Tổ công tác đang được kiện toàn nhân sự để nhanh chóng xây dựng khung pháp lý nội luật về thuế thu nhập doanh nghiệp liên quan đến việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, để đảm bảo các chính sách ưu đãi đối với nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam được thực thi hiệu quả.

Tuy vậy, TS. Phan Đức Hiếu, Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội kỳ vọng những hành động để ứng phó với thuế tối thiểu toàn cầu cần phải được cơ quan quản lý thúc đẩy nhanh hơn nữa, bởi chúng ta chỉ còn một năm để tìm giải pháp. Nếu Việt Nam chậm triển khai ứng phó với chính sách này thì sẽ gặp bất lợi lớn trong việc thu hút và giữ chân nhà đầu tư nước ngoài.

Theo ông Hiếu, hiện nay ưu đãi thuế của Việt Nam cho hoạt động đầu tư gồm phổ biến là: Ưu đãi thời gian miễn, giảm thuế đối với đầu tư mới, đầu tư mở rộng: Miễn 4 năm, giảm 9 năm; miễn 2 năm, giảm 4 năm. Một số tính toán cho thấy, trong khi thuế suất phổ thông là 20% thì thuế thực tế với các doanh nghiệp FDI trong kỳ ưu đãi trung bình là 12,3%, trong đó một số tập đoàn lớn chỉ ở mức vài %.

Khi thuế suất tối thiểu toàn cầu được áp dụng thì có thể một số tập đoàn lớn sẽ phải nộp thêm một phần thuế bổ sung ở nước khác nơi họ có trụ sở chính. Như vậy, lợi ích trước đây là phần ưu đãi thuế họ được hưởng thì nay sẽ không còn nữa hoặc giảm đáng kể. Hiệu lực chính sách ưu đãi đầu tư sẽ bị giảm hiệu lực trong nhiều trường hợp.

“Chính sách thuế này khi được áp dụng sẽ tác động trước hết đến doanh nghiệp FDI đầu tư lớn; tác động động đến thu hút mới các dự án đầu tư. Tuy nhiên, điểm đáng lưu ý là tác động cả đến dự án FDI đã, đang hoạt động tại nước ta đang trong thời kỳ hưởng chính sách ưu đãi; và có thể ảnh hưởng đến quyết định mở rộng đầu tư của nhà đầu tư đang hoạt động. Tuy chịu ảnh hưởng chủ yếu là những nhà đầu tư lớn, có quy mô doanh thu hợp nhất trên 750 triệu EUR toàn cầu. Nhưng ở chừng mực nào đó, rất có thể có những nhà đầu tư FDI nhỏ nhưng họ nằm trong chuỗi sản xuất kinh doanh, là một phần trong hoạt động kinh doanh của một tập đoàn đa quốc gia thì họ có thể bị chịu thuế suất thuế tối thiểu, sẽ bị liên đới” – ông Phan Đức Hiếu thông tin và cho biết, ngoài tác động tiêu cực, thì chính sách thuế này có cơ hội tăng thu ngân sách và hạn chế trốn tránh thuế, hạn chế tình trạng các quốc gia cạnh tranh thu hút đầu tư theo cách “đưa nhau xuống đáy”.

Ảnh minh họa
Nếu Việt Nam chậm triển khai ứng phó với chính sách này thì sẽ gặp bất lợi lớn trong việc thu hút và giữ chân nhà đầu tư nước ngoài/ Nguồn ảnh PLO

Để hạn chế tác động của thuế tối thiểu toàn cầu, ông Phan Đức Hiếu cho rằng Việt Nam cần nhanh chóng đánh giá để xác định mức độ bị tác động – bao gồm cả cơ hội và tác động tiêu cực; cần nhanh chóng rà soát toàn bộ quy định hiện hành về chính sách ưu đãi và từ đó cần xác định chính xác phạm vi và mức độ bị tác động theo ngành, lĩnh vực, đối tượng, tác động tích cực – tiêu cực, cơ hội, thách thức. Chỉ khi chúng ta xác định đầy đủ bức tranh tác động thì mới có thể có giải pháp phù hợp.

“Chính phủ không thể làm một mình, mà cần có đối thoại, hợp tác, tham vấn với cộng đồng doanh nghiệp và chính sách của một số quốc gia khác”, ông Hiếu cho biết.

Thanh Hà

Bài liên quan
Tin bài khác
Chủ tịch Alpha Books Nguyễn Cảnh Bình: Vũ khí sống còn của doanh nhân Việt trong thời đại AI

Chủ tịch Alpha Books Nguyễn Cảnh Bình: Vũ khí sống còn của doanh nhân Việt trong thời đại AI

Chủ tịch Alpha Books Nguyễn Cảnh Bình chia sẻ ba bài học sống còn giúp doanh nhân Việt trường tồn trong kỷ nguyên số: sáng tạo, kết nối và trí tuệ tập thể.
TS. Luật sư Nguyễn Văn Viễn: Sở hữu trí tuệ lĩnh vực được phép độc quyền

TS. Luật sư Nguyễn Văn Viễn: Sở hữu trí tuệ lĩnh vực được phép độc quyền

TS. Luật sư Nguyễn Văn Viễn khẳng định Sở hữu trí tuệ là lĩnh vực duy nhất được phép độc quyền, một cơ chế để khuyến khích sáng tạo, phát triển kinh tế và xã hội.
TS. Nguyễn Sỹ Linh: Thị trường carbon là cơ hội vàng cho Việt Nam

TS. Nguyễn Sỹ Linh: Thị trường carbon là cơ hội vàng cho Việt Nam

Ngày 25/8/2025, tại Tọa đàm "Kinh nghiệm quốc tế về phát triển thị trường carbon và khuyến nghị cho Việt Nam", TS. Nguyễn Sỹ Linh - Trưởng ban Biến đổi khí hậu, Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường (ISPAE) đã đưa ra những phân tích sâu sắc, mở ra một tầm nhìn chiến lược cho Việt Nam trong việc phát triển thị trường carbon.
Ông Chu Tuấn Anh - Giám đốc Aptech: Khi lòng yêu nước kết hợp cùng công nghệ sẽ tạo ra nhiều kỳ tích

Ông Chu Tuấn Anh - Giám đốc Aptech: Khi lòng yêu nước kết hợp cùng công nghệ sẽ tạo ra nhiều kỳ tích

AI không phải điều đáng sợ, mà là công cụ để tăng hiệu suất, nâng cao năng lực cá nhân, theo ông Chu Tuấn Anh - Giám đốc Hệ thống đào tạo Lập trình viên Quốc tế Aptech.
Trí tuệ Do Thái: Bài học thành công từ Quốc gia khởi nghiệp

Trí tuệ Do Thái: Bài học thành công từ Quốc gia khởi nghiệp

Trong bối cảnh Việt Nam tăng tốc đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thúc đẩy kinh tế tư nhân - Israel, quốc gia khởi nghiệp giàu tiềm lực với hệ sinh thái linh hoạt, sáng tạo và tư duy đột phá, đang trở thành hình mẫu chiến lược mà Việt Nam có thể học hỏi để phát triển bền vững.
Trung tâm AI, đừng làm cách cũ để giải quyết bài toán mới

Trung tâm AI, đừng làm cách cũ để giải quyết bài toán mới

Trong cuộc đua AI tái định hình quyền lực công nghệ toàn cầu, Việt Nam đang hướng tới thành lập Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển AI (Trung tâm AI), cùng với Trung tâm Dữ liệu Quốc gia, đây được kỳ vọng là đòn bẩy mạnh mẽ đưa Việt Nam trở thành nhóm dẫn đầu công nghệ khu vực.
GS.VS Nguyễn Văn Đệ: Sửa đổi Luật Đất đai phải hướng tới sự công bằng,  minh bạch

GS.VS Nguyễn Văn Đệ: Sửa đổi Luật Đất đai phải hướng tới sự công bằng, minh bạch

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang chủ trì xây dựng Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai. Trên cơ sở nghiên cứu Dự thảo Luật và thực tiễn khó khăn, vướng mắc trong quá trình áp dụng quy định pháp luật đất đai để thực hiện Dự án đầu tư các bệnh viện tư nhân, GS.VS Nguyễn Văn Đệ - Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam đưa ra những góp ý cần sửa đổi đối với Luật Đất đai hiện hành và Dự thảo Luật nhằm hoàn thiện khung pháp lý quản lý đất đai, khắc phục những bất cập thực tiễn.
Xác nhận thu nhập để mua nhà ở xã hội: Còn bất cập về cơ chế

Xác nhận thu nhập để mua nhà ở xã hội: Còn bất cập về cơ chế

TS. Vũ Đình Ánh - nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thị trường – Giá cả cho rằng, xác nhận thu nhập để người dân mua nhà ở xã hội còn bất cập .
TS. Trần Xuân Lượng: Sửa đổi Luật Đất đai phải hướng tới sự công bằng, khách quan và minh bạch

TS. Trần Xuân Lượng: Sửa đổi Luật Đất đai phải hướng tới sự công bằng, khách quan và minh bạch

Luật Đất đai là một trong những luật quan trọng nhất, tác động sâu rộng đến kinh tế - xã hội và đời sống người dân. Tuy nhiên, việc liên tục sửa đổi luật trong thời gian ngắn đã gây ra nhiều bất cập, thách thức cho cả nhà quản lý, doanh nghiệp và người dân.
GS.TS Trần Thọ Đạt: Biến kinh tế phi chính thức thành động lực phát triển

GS.TS Trần Thọ Đạt: Biến kinh tế phi chính thức thành động lực phát triển

GS.TS Trần Thọ Đạt đề xuất chiến lược toàn diện để "chính thức hóa" khu vực kinh tế phi chính thức. Biến khu vực này thành một động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng.
Tăng trưởng xanh cho kinh tế tư nhân: Cần gỡ rào cản về thể chế

Tăng trưởng xanh cho kinh tế tư nhân: Cần gỡ rào cản về thể chế

Chia sẻ với Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập, PGS.TS Bùi Thị An – Đại biểu Quốc hội khóa XIII, Viện trưởng Viện Tài nguyên Môi trường và Phát triển Cộng đồng cho rằng, để thúc đẩy tăng trưởng xanh cho kinh tế tư nhân, cần gỡ rào cản về thể chế.
PGS.TS Lê Xuân Bá: Phá bỏ rào cản, kiến tạo niềm tin cho doanh nghiệp

PGS.TS Lê Xuân Bá: Phá bỏ rào cản, kiến tạo niềm tin cho doanh nghiệp

Theo PGS.TS Lê Xuân Bá - Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế Trung ương: Các rào cản từ tư duy, thể chế đang kìm hãm kinh tế tư nhân. Theo đó, cần xây dựng niềm tin để khơi dậy tiềm năng kinh tế.
Chuyên gia Phạm Chi Lan: Nên khai phá động lực Việt kiều cho kinh tế tư nhân

Chuyên gia Phạm Chi Lan: Nên khai phá động lực Việt kiều cho kinh tế tư nhân

Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, mặc dù có những đóng góp đáng kể, vai trò của Việt kiều vẫn chưa được nghiên cứu và đánh giá đầy đủ, toàn diện. Điều này dẫn đến những rào cản nhất định trong khai thác hiệu quả nguồn lực quý giá này.
TS. Võ Trí Thành: Cải cách nhanh sẽ tạo cơ hội đột phá cho kinh tế tư nhân

TS. Võ Trí Thành: Cải cách nhanh sẽ tạo cơ hội đột phá cho kinh tế tư nhân

Theo TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, nên trao quyền cho người đứng đầu nhằm tháo gỡ thách thức thể chế, tạo cơ hội để kinh tế tư nhân bứt phá trong bối cảnh mới.
GS. TS Ngô Thắng Lợi: Tháo gỡ điểm nghẽn, kinh tế tư nhân bứt phá thành động lực quốc gia

GS. TS Ngô Thắng Lợi: Tháo gỡ điểm nghẽn, kinh tế tư nhân bứt phá thành động lực quốc gia

GS.TS Ngô Thắng Lợi - Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, quá trình phát triển của kinh tế tư nhân (KTTN) Việt Nam đã được phác họa một cách rõ ràng, từ những thành tựu nổi bật, hạn chế còn tồn tại đến những giải pháp đột phá.