Việt Nam bắt tay Vương quốc Anh tăng tốc xây dựng trung tâm tài chính quốc tế

Việt Nam đang đẩy nhanh quá trình xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng, với mục tiêu tạo thêm động lực tăng trưởng, nâng sức cạnh tranh cho hệ thống tài chính và mở rộng khả năng kết nối với thị trường toàn cầu. Trong lộ trình này, hợp tác với Vương quốc Anh được xem là một hướng đi đáng chú ý, bởi đây là quốc gia có thế mạnh lâu năm về pháp lý, quản trị, công nghệ tài chính và vận hành thị trường hiện đại.

Tại Hội nghị cấp cao Vương quốc Anh - Việt Nam về Trung tâm Tài chính Quốc tế 2026, phía Anh bày tỏ sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trung tâm tài chính mang tầm khu vực và quốc tế. Đây cũng là bước đi tiếp nối sau khi quan hệ hai nước được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 10/2025.

London mang đến kinh nghiệm thể chế và chiều sâu thị trường

Vương quốc Anh hiện được đánh giá là một trong những trung tâm tài chính hàng đầu thế giới. London không chỉ có độ sâu thị trường lớn mà còn sở hữu lợi thế nổi bật về ngân hàng quốc tế, giao dịch ngoại hối, huy động vốn và cung cấp dịch vụ tài chính xuyên biên giới.

Đại sứ Anh tại Việt Nam Iain Frew nhấn mạnh, Vương quốc Anh tự hào đồng hành cùng Việt Nam trong hành trình hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trung tâm tài chính hiện đại, đặc biệt sau khi quan hệ hai nước được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 10/2025 .

Các số liệu được công bố cho thấy Vương quốc Anh chiếm 17% tổng xuất khẩu dịch vụ tài chính toàn cầu, đồng thời là quốc gia xuất khẩu ròng lớn nhất thế giới trong lĩnh vực này. Riêng London hiện có hơn 170 ngân hàng nước ngoài hoạt động và xử lý 38% tổng giao dịch ngoại hối toàn cầu, cao gấp đôi so với Hoa Kỳ.

Ở mảng huy động vốn, trong năm 2023, các doanh nghiệp đã huy động hơn 1 nghìn tỷ bảng Anh từ trái phiếu và 17 tỷ bảng Anh từ phát hành cổ phiếu tại thị trường Anh. Thặng dư thương mại trong lĩnh vực dịch vụ tài chính và chuyên môn liên quan đạt 100,7 tỷ bảng Anh, tiếp tục cho thấy sức nặng của nước Anh trong hệ sinh thái tài chính quốc tế.

Một điểm đáng chú ý khác là thông qua Sở Giao dịch Chứng khoán London, hơn 488 trái phiếu bền vững đã huy động được 218 tỷ bảng Anh. Đây là lợi thế mà Việt Nam có thể tham khảo trong bối cảnh đang quan tâm ngày càng lớn tới tài chính xanh, tài chính bền vững và phát triển thị trường vốn theo hướng hiện đại.

Với Việt Nam, giá trị của hợp tác không chỉ nằm ở khả năng thu hút dòng vốn, mà còn ở việc tiếp cận kinh nghiệm quốc tế về xây dựng khung pháp lý, hoàn thiện cơ chế quản trị, phát triển fintech, bảo vệ nhà đầu tư và xử lý tranh chấp. Đây đều là những cấu phần quan trọng nếu muốn hình thành một trung tâm tài chính quốc tế có năng lực cạnh tranh thực chất.

Thị trường phái sinh hàng hóa được xem là mắt xích quan trọng

Một điểm nhấn đáng chú ý trong hợp tác song phương là việc phía Anh bàn giao báo cáo “Phát triển thị trường phái sinh hàng hóa Việt Nam” tại Hội nghị cấp cao Vương quốc Anh - Việt Nam về Trung tâm Tài chính Quốc tế 2026 diễn ra ngày 23/3.

Báo cáo này được trao cho Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân và được đánh giá là một cấu phần nền tảng trong hệ sinh thái Trung tâm Tài chính Quốc tế của Việt Nam. Theo đánh giá của lãnh đạo Bộ Công Thương, tài liệu này cung cấp nhiều phân tích đáng chú ý và đưa ra các khuyến nghị thiết thực để hỗ trợ phát triển thị trường phái sinh hàng hóa theo hướng hiện đại, minh bạch và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đón nhận bàn giao báo cáo “Phát triển thị trường phái sinh hàng hóa Việt Nam”.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn trong giai đoạn tới, việc phát triển thị trường tài chính và hàng hóa theo chiều sâu được xem là yêu cầu cấp thiết. Vì vậy, sự hỗ trợ từ Chính phủ Anh thông qua chương trình Growth Gateway có ý nghĩa khá rõ, nhất là khi Việt Nam đang cần thêm kinh nghiệm và giải pháp cụ thể để hoàn thiện nền tảng thị trường.

Tại hội nghị, ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng trình bày tổng quan về thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam. Theo đó, thị trường này ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng cơ hội đầu tư, nâng tính minh bạch và tăng mức độ liên kết với thị trường quốc tế. Không chỉ vậy, đây còn là công cụ giúp doanh nghiệp và người sản xuất chủ động hơn trong phòng ngừa rủi ro biến động giá.

Từ việc rà soát khung pháp lý hiện hành và thực tiễn vận hành, báo cáo đã đề xuất nhiều định hướng trọng tâm như tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, nâng năng lực quản trị rủi ro và mở rộng hội nhập quốc tế. Đây được xem là những nền tảng cần thiết để thị trường phái sinh hàng hóa phát triển bền vững và đóng góp hiệu quả hơn cho hệ sinh thái tài chính quốc gia.

Hợp tác đi vào thực chất qua doanh nghiệp và hạ tầng thị trường

Hợp tác giữa Việt Nam và Vương quốc Anh không dừng ở trao đổi chính sách. Trong khuôn khổ hội nghị, nhiều ý định thư đã được ký kết giữa doanh nghiệp hai nước trong các lĩnh vực như hạ tầng thị trường, công nghệ tài chính, hệ thống giao dịch và thanh toán bù trừ.

Sự tham gia của các doanh nghiệp như GMEX Group, Exactpro, Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), Navisoft... cho thấy hợp tác đang được mở rộng theo hướng thực chất hơn, tập trung vào những mắt xích then chốt của thị trường tài chính hiện đại. Không chỉ là công nghệ hay hạ tầng, các nội dung phối hợp còn bao gồm cả việc hoàn thiện khung pháp lý và thúc đẩy phát triển thị trường.

Song song với hoạt động ký kết, hội nghị cũng tổ chức các phiên thảo luận chuyên đề về khung pháp lý, năng lực thể chế, mô hình quản trị, bảo vệ nhà đầu tư và thu hút đầu tư nước ngoài. Điều này cho thấy hợp tác Việt Nam - Vương quốc Anh đang được mở rộng theo hướng toàn diện hơn, từ chia sẻ kinh nghiệm đến kết nối doanh nghiệp, từ hỗ trợ chính sách đến thúc đẩy vận hành thị trường.

Trong tiến trình xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, đây có thể là một trong những hướng hợp tác có giá trị thực chất với Việt Nam lúc này. Bởi để hình thành một trung tâm tài chính có sức cạnh tranh cao, điều cần không chỉ là tham vọng, mà còn là thể chế đủ mạnh, hạ tầng đủ hiện đại, công nghệ đủ sâu và một hệ sinh thái thị trường vận hành minh bạch, hiệu quả.

Doanh nghiệp tài chính trong nước đã bắt đầu vào vị trí sẵn sàng

Điều đáng chú ý là IFC Việt Nam chưa chính thức vận hành, nhưng cuộc đua chuẩn bị chỗ đứng trên “sân chơi” này đã bắt đầu nóng lên. Khi cơ chế, chính sách dần hình thành, các ngân hàng và công ty chứng khoán trong nước không còn đứng ở tâm thế chờ đợi, mà đã bắt đầu tính toán mô hình hiện diện cụ thể để sẵn sàng tham gia ngay khi trung tâm đi vào hoạt động.

Các phương án đang được cân nhắc khá rõ: thành lập ngân hàng con, pháp nhân chuyên biệt, công ty thành viên hoặc mô hình phù hợp với yêu cầu hoạt động tại IFC. Diễn biến này cho thấy thị trường đang nhìn IFC không phải như một khẩu hiệu phát triển dài hạn, mà là một không gian kinh doanh mới với cơ hội thật, chuẩn mực cao hơn và mức độ cạnh tranh cũng lớn hơn.

Theo tài liệu dự thảo trình Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Vietcombank dự kiến xin chủ trương thành lập ngân hàng thương mại 100% vốn trong nước hoạt động tại IFC. Động thái này cho thấy ngân hàng đang muốn tận dụng cơ chế thử nghiệm chính sách linh hoạt, đồng thời tiếp cận các chuẩn mực quốc tế cao hơn về quản trị, sản phẩm và kiểm soát rủi ro trong môi trường vận hành mới.

Sau Vietcombank là VietinBank. Tại một buổi gặp gỡ nhà đầu tư gần đây, lãnh đạo ngân hàng cho biết đang nghiên cứu phương án thành lập ngân hàng con hoặc pháp nhân phù hợp để triển khai hoạt động kinh doanh tại IFC. Ngân hàng này hiện bám sát tiến độ hoàn thiện khung pháp lý và chờ phê duyệt của Ngân hàng Nhà nước trước khi triển khai các bước tiếp theo.

Ở khối công ty chứng khoán, xu hướng nhập cuộc cũng bắt đầu rõ nét. Trong tài liệu họp Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Chứng khoán TP.HCM (HSC) đã đưa ra tờ trình về việc thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên để tham gia với tư cách thành viên của IFC. Với đặc thù của trung tâm tài chính quốc tế là phát triển thị trường vốn quốc tế, dịch vụ niêm yết, tư vấn và cấu trúc sản phẩm, sự chủ động sớm của khối công ty chứng khoán được xem là một mảnh ghép quan trọng cho hệ sinh thái tài chính mới.

Thực tế này cho thấy IFC Việt Nam đang tạo ra một lực hút ban đầu khá rõ. Một khi cuộc chơi được thiết kế theo chuẩn quốc tế hơn, các tổ chức tài chính trong nước sẽ không chỉ cạnh tranh với nhau, mà còn phải chuẩn bị để đứng chung sân với các định chế quốc tế, các nhà cung cấp dịch vụ tài chính toàn cầu và những yêu cầu khắt khe hơn về minh bạch, quản trị, công nghệ lẫn năng lực vốn.