Từ hôm nay 1/4, một thay đổi nhỏ về mặt kỹ thuật nhưng tác động khá rộng tới thói quen giao dịch ngân hàng của nhiều người chính thức có hiệu lực: các ngân hàng bắt đầu dừng dịch vụ tài khoản biệt danh, đồng thời chuẩn hóa việc hiển thị tên chủ tài khoản theo thông tin định danh đã đăng ký. Quy định này nằm trong Thông tư 30/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 15/2024/TT-NHNN về cung ứng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt. Thông tư 30 được ban hành ngày 30/9/2025, có hiệu lực từ 18/11/2025 và có một số nội dung áp dụng từ ngày 1/4/2026.
 |
| Các ngân hàng yêu cầu tên tài khoản thanh toán phải trùng khớp thông tin pháp lý và cấm sử dụng biệt danh, nickname, alias khi mở tài khoản ngân hàng. |
Điểm đáng chú ý là từ mốc 1/4/2026, thông tin chủ tài khoản trong giao dịch phải được hiển thị theo đúng thỏa thuận mở tài khoản và gắn với giấy tờ định danh hợp lệ. Nói cách khác, phần tên hiển thị hỗ trợ kiểu “biệt danh”, vốn từng được một số ngân hàng triển khai để khách hàng dễ nhớ và cá nhân hóa tài khoản, không còn phù hợp với yêu cầu chuẩn hóa mới. Cách gọi “xóa sổ tài khoản biệt danh” dễ gây chú ý, nhưng bản chất không phải xóa tài khoản thanh toán của khách hàng, mà là dừng tính năng bí danh gắn với tài khoản.
Trước đây, một số ngân hàng từng cho phép khách hàng sử dụng Alias, Nickname hoặc iNick dưới nhiều dạng như số điện thoại, bí danh hay định danh thay thế khác để hỗ trợ ghi nhớ khi chuyển, nhận tiền. Tuy nhiên, khi tên thật và biệt danh cùng tồn tại, rủi ro nhầm lẫn trong quá trình xác nhận giao dịch cũng tăng lên, nhất là trong bối cảnh thanh toán số phát triển nhanh và tần suất giao dịch cá nhân ngày càng dày đặc. Đây cũng là một trong những lý do khiến quy định mới được siết lại theo hướng đồng nhất dữ liệu định danh.
Thực tế, các ngân hàng đã bắt đầu thông báo tới khách hàng từ trước thời điểm áp dụng. BVBank cho biết sẽ chính thức ngừng cung cấp dịch vụ tài khoản Alias/Nickname từ ngày 1/4/2026 để tăng cường an toàn, bảo mật và chuẩn hóa thông tin tài khoản thanh toán. Một số thông tin thị trường cùng ngày cũng cho thấy VPBank và một số ngân hàng khác đồng loạt dừng các hình thức tài khoản biệt danh như Alias, Nickname, iNick từ mốc này.
Với người dùng, điều quan trọng nhất là thay đổi này không làm ảnh hưởng đến số tài khoản, số dư hay quyền sử dụng tài khoản thanh toán. Các tiện ích ngân hàng đi kèm về cơ bản vẫn được duy trì. Phần thay đổi nằm ở cách hiển thị và xác nhận thông tin người nhận, tức khách hàng sẽ không còn dùng biệt danh như trước để hỗ trợ giao dịch. Đây là điểm cần được nói rõ để tránh hiểu lầm rằng ngân hàng “đóng tài khoản” hay “xóa tài khoản” của khách hàng từ ngày 1/4.
Tác động thực tế sẽ xuất hiện rõ nhất ở những người từng dùng bí danh để nhận tiền trên sàn thương mại điện tử, nền tảng thanh toán, mạng xã hội bán hàng hoặc trong giao dịch với khách quen, đối tác quen. Khi hệ thống chuyển sang hiển thị và đối soát theo tên thật, người dùng cần cập nhật lại thông tin nhận tiền, tránh để đối tác tiếp tục lưu tên cũ dẫn đến nhầm lẫn hoặc báo lỗi khi giao dịch. Đây là việc nhỏ nhưng rất dễ phát sinh phiền toái nếu không xử lý sớm.
Một chi tiết khác cũng đáng chú ý trong Thông tư 30/2025/TT-NHNN là trách nhiệm của các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán khi phát hiện giao dịch có dấu hiệu tội phạm. Theo quy định được tổng hợp từ văn bản hướng dẫn, các đơn vị này phải kịp thời báo cho cơ quan có thẩm quyền, đồng thời thông báo cho khách hàng. Nếu xác định không có vi phạm, việc tra soát, xử lý khiếu nại phải được phối hợp thực hiện trong thời hạn theo quy định. Điều này cho thấy đợt siết lần này không chỉ nhắm vào câu chuyện “tên tài khoản”, mà rộng hơn là tăng tính minh bạch và an toàn cho toàn bộ hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt.
Nhìn ở góc độ thị trường, việc dừng tài khoản biệt danh là bước điều chỉnh theo hướng chuẩn hóa dữ liệu khách hàng trong bối cảnh thanh toán số tăng tốc rất nhanh. Khi giao dịch ngân hàng ngày càng gắn chặt với định danh điện tử, dữ liệu dân cư và các yêu cầu phòng ngừa gian lận, khoảng trống cho những yếu tố mang tính “cá nhân hóa” nhưng dễ gây lệch chuẩn sẽ dần thu hẹp. Với người dùng, điều cần làm lúc này không phải lo tài khoản bị ảnh hưởng, mà là kiểm tra lại thông tin nhận tiền, bỏ thói quen dùng biệt danh và chuyển sang xác nhận giao dịch theo đúng tên pháp lý đã đăng ký với ngân hàng.
