TS. Võ Trí Thành: Cải cách nhanh sẽ tạo cơ hội đột phá cho kinh tế tư nhân

Tại Toạ đàm đối thoại chính sách "Các giải pháp đột phá tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển khu vực kinh tế tư nhân" tổ chức ngày 15/8/2025, TS. Võ Trí Thành thẳng thắn chỉ ra những con số thực tế vẫn còn khiêm tốn. Mặc dù số lượng doanh nghiệp thành lập mới lớn, quy mô của chúng lại rất nhỏ, với 98% là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó 70% là siêu nhỏ. Điều này cho thấy kinh tế tư nhân (KTTN) Việt Nam chủ yếu là các doanh nghiệp có quy mô hạn chế, tiềm lực tài chính còn yếu so với khu vực kinh tế nhà nước và FDI.

TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh

Một trong những "điểm nghẽn" lớn nhất ông nhấn mạnh là sự chồng chéo và thiếu nhất quán của hệ thống văn bản pháp luật. Sự khó khăn và thiếu minh bạch mà doanh nghiệp phải đối mặt khi áp dụng các luật khác nhau, đặc biệt trong các thủ tục liên quan đến đất đai và đầu tư. Sự phức tạp này không chỉ gây ra lãng phí thời gian và nguồn lực mà còn tạo ra tâm lý chờ đợi, ngại đầu tư.

Bên cạnh đó, tính ổn định thấp của chính sách cũng là một rào cản lớn. TS. Võ Trí Thành cho biết, ngay cả những luật mới ban hành cũng đã bộc lộ những hạn chế và cần thay đổi ngay lập tức. Điều này cho thấy quá trình làm chính sách chưa thực sự đi vào cuộc sống, thiếu khảo sát kỹ lưỡng và đánh giá tác động toàn diện, khiến doanh nghiệp luôn trong tình trạng bị động, chờ đợi.

Các thủ tục hành chính rườm rà cũng là một thách thức lớn. Ông Thành lấy ví dụ về việc một dự án đầu tư có thể mất từ 2 - 6 năm chỉ để hoàn thành các thủ tục. Việc xin ý kiến từ nhiều bộ, ngành và địa phương đôi khi không cần thiết, với nhiều văn bản có nội dung trùng lặp, cho thấy sự thiếu hiệu quả trong cơ chế phối hợp giữa các cơ quan.

Đối mặt với những thách thức trên, TS. Võ Trí Thành đề xuất các giải pháp mang tính đột phá, tập trung vào việc tạo ra một môi trường kinh doanh năng động và trao quyền cho người đứng đầu.

Thứ nhất, ông kêu gọi cải cách và làm sạch môi trường kinh doanh bằng cách tinh gọn thủ tục hành chính. Mỗi thủ tục cần được xem xét kỹ lưỡng để loại bỏ những quy định không cần thiết, giảm bớt gánh nặng cho doanh nghiệp. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí tuân thủ mà còn tăng tốc độ xử lý công việc, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp hoạt động.

Thứ hai, thúc đẩy tính năng động và trao quyền cho người đứng đầu. Trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh diễn ra nhanh chóng, doanh nghiệp cần sự năng động và linh hoạt. Do đó, cần trao quyền và trách nhiệm lớn hơn cho người đứng đầu các cấp, từ tỉnh, bộ ngành đến từng đơn vị hành chính. Thay vì phải chờ đợi xin ý kiến từ nhiều cấp, người đứng đầu cần có đủ thẩm quyền và năng lực để ra quyết định nhanh chóng, hiệu quả.

Ông ví dụ về việc cấp phép cho các dự án trạm xăng dầu, vốn có thể mất tới 5 năm để hoàn thành các thủ tục phức tạp, nếu người đứng đầu được trao quyền và chủ động giải quyết, tiến độ công việc sẽ nhanh hơn rất nhiều.

TS. Võ Trí Thành cũng đặt câu hỏi về năng lực và thẩm quyền; đồng thời ông nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu trong việc chủ động giải quyết các vấn đề, đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả. Nếu người đứng đầu được trao quyền và làm đúng quy định pháp luật, tiến độ giải quyết công việc sẽ nhanh hơn rất nhiều, tránh được tình trạng doanh nghiệp phải "chờ đến năm sau thì nó ổn định".

Cuối cùng, TS. Võ Trí Thành tái khẳng định tầm quan trọng của việc tháo gỡ các điểm nghẽn, đặc biệt là trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết 06 của Chính phủ về phát triển KTTN và chuyển đổi xanh.

Ông Thành tin rằng, với những giải pháp căn cơ và sự năng động của bộ máy nhà nước, KTTN Việt Nam sẽ có đủ động lực và cơ hội để bứt phá, đóng góp mạnh mẽ hơn nữa vào sự phát triển chung của đất nước.