Thông thường, các gói hỗ trợ sẽ đến từ cả hai phía gồm chính sách tiền tệ và tài khoá. Tại các nước trên thế giới, mức hỗ trợ từ các chính sách tài khoá sẽ chiếm tỷ trọng cao hơn trong bối cảnh bất ổn kinh tế mà trong năm 2020 và 2021 là do đại dịch COVID-19.
Chuyên gia tài chính Cấn Văn Lực. (Ảnh: Báo đầu tư).
Ông Lực cho biết, dư địa về tiền tệ của Việt Nam còn rất ít khi lãi suất đã ở mức thấp, hệ thống ngân hàng chỉ cần tiếp tục cân đối hỗ trợ khách hàng từ những nguồn lực của mình, làm tốt những chính sách trong Thông tư 14 thì đã giúp đỡ cho doanh nghiệp rất nhiều.
Theo phân tích từ các chuyên gia, Việt Nam vẫn còn dư địa tài khoá để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, cần phải chấp nhận việc thâm hụt ngân sách ở mức phù hợp khoảng 1 - 2% GDP.
Chuyên gia cũng ước tính trong trường hợp xấu nhất thì nghĩa vụ trả nợ của Việt Nam không vượt quá 25% so với tổng thu nhân sách, tuy nhiên cũng cần lưu ý rằng nghĩa vụ trả nợ là dàn trải qua nhiều năm và lãi suất vay từ nước ngoài là rất thấp.
"ADB sẵn sàng cho chúng ta vay từ 7 -10 năm với lãi suất bằng lãi suất Libor cộng thêm margin vẫn dưới mức 1%/năm", ông Lực ví dụ.
Cùng với đề xuất cần nhanh chóng và quyết liệt hơn trong việc đưa ra gói hỗ trợ cho người dân và các doanh nghiệp, các chuyên gia cũng nhấn mạnh những điểm cần lưu ý để đảm bảo nền kinh tế có thể sớm phục hồi.
Thứ nhất, Chính phủ cần phải nhất quán việc hỗ trợ doanh nghiệp nhưng không hỗ trợ đại trà. Bởi vì trong bối cảnh hiện tại, vẫn có những doanh nghiệp làm ăn rất tốt như mảng sắt thép, dịch vụ tài chính, ngân hàng,...
Đồng thời, cần hỗ trợ những doanh nghiệp có khả năng phục hồi và lan toả đến các mảng kinh doanh khác chứ không thể đổ tiền vào các doanh nghiệp mà biết trước rằng nếu có hỗ trợ thì cũng khó để vực dậy.
Do đó, câu chuyện về sàng lọc và lựa chọn đối tượng hỗ trợ là một vấn đề cấp thiết và quan trọng, rút kinh nghiệm từ bài học về triển khai gói hỗ trợ lãi suất đại trà nhưng không hiệu quả của năm 2009.
Thứ hai là cần trả lời được câu hỏi làm thế nào để đảm bảo sản xuất kinh được duy trì liên tục thông suốt? Chính phủ cần phải nhất quán thực hiện Nghị quyết 128 và Nghị quyết 105, nhất quán thực thi và càng nhanh càng tốt. Cần ưu tiên vắc xin cho doanh nghiệp, có thể triển khai hình thức vắc xin dịch vụ; không để diễn ra tình trạng ách tắc lưu thông hàng hoá khiến cho chi phí đội lên cao;
Cùng với đó, Chính phủ nên xem xét hỗ trợ chi phí xét nghiệm cho các doanh nghiệp, để cho doanh nghiệp tự xây dựng, lựa chọn mô hình SXKD an toàn. Đồng thời, nên tiếp tục giảm giá điện, một hình thức hỗ trợ rất trực tiếp và vào ngay DN. Trong năm ngoái EVN đã giảm là 10.000 tỷ đồng tiền điện trong khi năm nay mới được 5.000 tỷ đồng.
Thứ ba, cần lượng hoá số tiền thực chi cả tài khoá và tiền tệ cho các gói hỗ trợ, tương đương khoảng 4% GDP. Nếu so với các nước trong khu vực và mới đổi (chi khoảng 7,7 - 8% GDP) thì mức chi của Việt Nam còn khiêm tốn trong khi độ nguy hai không kém gì họ.
"Bộ Kế hoạch & Đầu tư đang triển khai đề xuất một gói hỗ trợ lãi suất tương đối lớn", chuyên gia Cấn Văn Lực tiết lộ.
PV
