VKSND TP. Hà Nội đã ban hành cáo trạng truy tố Vũ Đức Tĩnh cùng 9 đồng phạm về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 Bộ luật Hình sự. Theo hồ sơ vụ án được công bố, đây là một vụ huy động vốn có quy mô rất lớn, với 5.368 bị hại, số tiền bị chiếm đoạt còn lại được xác định là 497 tỷ đồng.
 |
| Các bị can vừa bị VKSND TP. Hà Nội truy tố (Ảnh: VKSNDTP Hà Nội). |
Điểm đáng chú ý của vụ án không nằm ở một lời mời đầu tư đơn lẻ, mà ở cách nhóm bị can dựng cả một “vỏ bọc” doanh nghiệp để tạo niềm tin hợp pháp. Từ tháng 10/2021 đến tháng 11/2022, Vũ Đức Tĩnh bị cáo buộc chỉ đạo thành lập 3 pháp nhân gồm Bankland, Cawiho và GBF; dù không đứng tên cổ đông, Tĩnh vẫn tự nhận là “cố vấn cấp cao” và trực tiếp điều hành hoạt động. Cơ quan tố tụng xác định 3 công ty này thực tế không có hoạt động sản xuất, kinh doanh đúng nghĩa mà vận hành theo kiểu lấy tiền người sau trả cho người trước.
Theo cáo trạng, nhóm này tổ chức hội thảo, hội nghị, đưa ra thông tin sai sự thật về cơ hội đầu tư để kêu gọi góp vốn, mua cổ phiếu chưa niêm yết và tham gia các dự án bất động sản chưa được cấp phép. Riêng tại Bankland, các hợp đồng hợp tác đầu tư được dựng lên với hàng loạt ngành nghề như bất động sản, du lịch, thi công công trình, xuất nhập khẩu, ô tô, công nghệ…, nhưng thực tế công ty không triển khai hoạt động sản xuất kinh doanh tương ứng. Nhà đầu tư được hứa mức lãi 3% đến 5,1%/tháng, trả theo ngày, trong khi hợp đồng không có tài sản bảo đảm.
 |
| Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc Công ty Bankland Quản Văn Dương, Nguyễn Thị Như bị truy tố. |
Để tăng sức hút, nhóm bị can còn đẩy mạnh tâm lý “tham gia sớm, hưởng lợi lớn”. Cáo trạng cho thấy ngoài các gói đầu tư đi kèm quà tặng như vàng, sổ đỏ, ô tô, xe SH, iPhone, du lịch, người tham gia còn được hứa chia lợi nhuận, trả lương, thăng chức nếu kéo thêm người mới.
Một chi tiết cho thấy mức độ dựng bẫy khá tinh vi là Bankland còn lập sàn giao dịch nội bộ, phát hành lượng lớn cổ phiếu tự định giá để nhà đầu tư giao dịch với nhau, trong khi giá trị thanh khoản thực tế không được bảo đảm.
Dòng tiền ban đầu vẫn được chi trả để giữ niềm tin. Nhưng theo hồ sơ, nhân viên và nhà đầu tư chỉ nhận được lương, thưởng, lãi suất trong vài tháng đầu, chủ yếu từ tháng 3 đến tháng 5/2022; từ tháng 6/2022 đến tháng 10/2022, các khoản chi trả dừng theo cam kết. Đây cũng là thời điểm bản chất mô hình huy động vốn lộ rõ khi dòng tiền mới không còn đủ để nuôi cam kết cũ.
 |
| Một buổi quảng cáo cổ phiếu nội bộ của Công ty Bankland. |
Thiệt hại lớn nhất được ghi nhận tại Bankland. Cơ quan tố tụng xác định nhóm bị can tại doanh nghiệp này đã chiếm đoạt 479 tỷ đồng của 5.291 bị hại, đã trả lại 28 tỷ đồng, còn chiếm đoạt 451 tỷ đồng. Tại Cawiho, số tiền huy động là 88 tỷ đồng của 59 bị hại, đã trả 45 tỷ đồng, còn chiếm đoạt 42 tỷ đồng. Tại GBF, nhóm này chiếm đoạt 4 tỷ đồng của 18 bị hại, đã trả lại 966 triệu đồng, còn chiếm đoạt khoảng 3,3 tỷ đồng.
Trong vụ án, Vũ Đức Tĩnh được xác định là người chỉ đạo thành lập và vận hành cả 3 công ty; Nguyễn Thị Thanh Vân là kế toán trưởng của cả 3 pháp nhân. Hai bị can này bị xác định liên quan đến tổng số tiền đã huy động 572 tỷ đồng, trong đó đã trả lại 75 tỷ đồng và còn chiếm đoạt 497 tỷ đồng của 5.368 bị hại. Một chi tiết đáng lưu ý khác là nhóm này còn quảng bá các dự án bất động sản chưa đủ điều kiện pháp lý, trong đó có dự án tại xã Hồng Vân, huyện Thường Tín cũ, Hà Nội, cho thấy thủ đoạn không chỉ dừng ở “gọi vốn lãi cao” mà còn tận dụng sức hút của đất đai và cổ phiếu để mở rộng vòng lôi kéo.
Vụ án Bankland cho thấy một công thức lừa đảo vẫn lặp lại: dựng doanh nghiệp có vẻ ngoài bài bản, tổ chức sự kiện rầm rộ, hứa lãi cao, gắn quà tặng lớn, trộn lẫn giữa góp vốn, cổ phiếu và bất động sản để tạo cảm giác “đa cơ hội sinh lời”. Khi cùng lúc nhiều lớp vỏ bọc được dựng lên, không ít nhà đầu tư dễ nhầm đó là mô hình kinh doanh thật. Việc truy tố lần này không chỉ là bước tố tụng với 10 bị can, mà còn là lời cảnh báo rõ ràng với các mô hình huy động vốn không có tài sản bảo đảm, lợi nhuận cao bất thường và phụ thuộc chủ yếu vào dòng tiền đến sau.
