Trung Quốc công bố mức tăng trưởng "đáng thất vọng"

Ngày thứ Hai (15/7), Trung Quốc đã công bố mức tăng trưởng kinh tế thấp hơn dự kiến trong quý 2, giữa bối cảnh mọi sự chú ý đều tập trung vào các cuộc họp của các quan chức cấp cao tại Bắc Kinh nhằm tìm cách giải quyết tình trạng suy thoái kinh tế ngày càng trầm trọng.

Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới hiện đang phải đối mặt với khủng hoảng nợ trong lĩnh vực bất động sản, tiêu dùng suy yếu và dân số già hóa. Căng thẳng thương mại với Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu, những đối tác đang tìm cách hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ nhạy cảm của Bắc Kinh và áp đặt thuế quan để bảo vệ thị trường khỏi hàng hóa giá rẻ được trợ cấp của Trung Quốc, cũng góp phần kéo giảm tăng trưởng.

Số liệu chính thức công bố vào thứ Hai cho thấy nền kinh tế Trung Quốc chỉ tăng trưởng 4,7% trong quý 2 năm nay. Đây là mức tăng trưởng thấp nhất kể từ đầu năm 2023, khi Trung Quốc thoát khỏi chính sách không Covid làm cản trở tăng trưởng. Các nhà phân tích được Bloomberg khảo sát dự đoán mức tăng trưởng là 5,1%.

Doanh số bán lẻ, một thước đo quan trọng của mức tiêu dùng, chỉ tăng 2% vào tháng 6, giảm so với mức tăng 3,7% vào tháng 5. Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho biết: "Môi trường bên ngoài có sự đan xen và phức tạp". Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng "nhu cầu trong nước vẫn chưa đủ và nền tảng cho sự phục hồi và tăng trưởng kinh tế vững chắc vẫn cần được củng cố".

Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ giám sát cuộc họp cấp cao của Đảng Cộng sản, được gọi là Hội nghị trung ương lần thứ ba, thường diễn ra năm năm một lần vào tháng 10. Truyền thông nhà nước Trung Quốc hồi tháng 6 cho biết cuộc họp kéo dài bốn ngày này sẽ "chủ yếu xem xét các vấn đề liên quan đến cải cách toàn diện sâu sắc hơn và thúc đẩy hiện đại hóa Trung Quốc", và Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết đảng đang lên kế hoạch thực hiện các cải cách lớn.

Các nhà phân tích hy vọng những cam kết này sẽ mang lại sự hỗ trợ cần thiết cho nền kinh tế. Harry Murphy Cruise, một nhà kinh tế tại Moody's Analytics, nhận định: "Cuộc họp kéo dài bốn ngày của cơ quan quản lý hàng đầu đất nước không thể diễn ra sớm hơn được nữa". Tuy nhiên, ông cho rằng, "mặc dù nhu cầu cải cách rất cao nhưng có lẽ đây không phải là vấn đề đặc biệt thú vị". Ông dự đoán một sự điều chỉnh chính sách khiêm tốn, mở rộng sản xuất công nghệ cao và hỗ trợ một phần cho nhà ở và hộ gia đình.

Tờ Nhân dân Nhật báo, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc thông tin vào tuần trước rằng "cải cách không phải là thay đổi hướng đi và chuyển đổi không phải là thay đổi màu sắc". Ting Lu, nhà kinh tế trưởng về Trung Quốc tại Nomura, cho biết cuộc họp "có mục đích tạo ra và thảo luận về những ý tưởng lớn, dài hạn và cải cách cơ cấu thay vì thực hiện các điều chỉnh chính sách ngắn hạn".

Các kỳ Hội nghị Trung ương trước đây đã chứng kiến những thay đổi lớn về chính sách kinh tế. Năm 1978, nhà lãnh đạo Đặng Tiểu Bình đã tận dụng cơ hội này để công bố các cải cách thị trường, đưa Trung Quốc vào con đường tăng trưởng kinh tế ngoạn mục bằng cách mở cửa với thế giới. Gần đây hơn, sau cuộc họp kín năm 2013, giới lãnh đạo cam kết trao cho thị trường tự do vai trò "quyết định" trong việc phân bổ nguồn lực và thực hiện các thay đổi sâu rộng khác đối với chính sách kinh tế và xã hội.

Bắc Kinh đặt mục tiêu tăng trưởng 5% trong năm nay, một con số ấn tượng đối với nhiều nước phương Tây nhưng vẫn kém mức tăng trưởng hai chữ số đã thúc đẩy nền kinh tế Trung Quốc trong nhiều năm trước. Một trong những vấn đề cấp bách nhất mà nền kinh tế Trung Quốc đang phải đối mặt là lĩnh vực bất động sản gặp khó khăn, vốn từ lâu đã là động lực chính cho tăng trưởng nhưng hiện đang chìm trong nợ nần, với một số công ty hàng đầu phải đối mặt với nguy cơ phá sản.

Trong những tháng gần đây, Trung Quốc đã thực hiện nhiều biện pháp để giảm bớt áp lực cho các nhà phát triển và khôi phục niềm tin, bao gồm cả việc khuyến khích chính quyền địa phương mua lại những ngôi nhà chưa bán được. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng cần phải làm nhiều hơn nữa để nền kinh tế phục hồi hoàn toàn sau hơn 18 tháng kể từ khi các hạn chế nghiêm ngặt do Covid-19 kết thúc.

Quốc Anh t/h