Ngày 15/5, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 và Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2025 (PCI 2025).
Điểm đáng chú ý nhất của báo cáo năm nay là lần đầu tiên VCCI công bố Chỉ số Hiệu quả Kinh tế tư nhân (BPI) nhằm đánh giá khả năng hoạt động thực chất của khu vực doanh nghiệp tư nhân tại các địa phương.
Theo kết quả công bố, TP. Hồ Chí Minh dẫn đầu cả nước với 5,67 điểm, tiếp theo là Hà Nội với 5,41 điểm và Quảng Ninh đạt 5,33 điểm.
 |
| TP. Hồ Chí Minh dẫn đầu hiệu quả kinh tế tư nhân, VCCI đổi cách xếp hạng PCI |
Theo VCCI, BPI được xây dựng nhằm phản ánh “đầu ra” của môi trường kinh doanh, thể hiện khả năng doanh nghiệp tồn tại, sinh lời và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Phát biểu tại lễ công bố, PGS.TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI cho biết việc đưa vào vận hành chỉ số BPI là bước thay đổi quan trọng trong cách tiếp cận đánh giá chất lượng phát triển kinh tế tư nhân.
“Nếu PCI đo chất lượng điều hành và thể chế đầu vào thì BPI phản ánh hiệu quả đầu ra của thị trường, tức khả năng doanh nghiệp thực sự sống sót, phát triển và mở rộng hoạt động”, ông Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.
Báo cáo năm nay được xây dựng trên cơ sở khảo sát 3.546 doanh nghiệp tư nhân trong nước, 586 doanh nghiệp FDI và 1.001 hộ kinh doanh tại toàn bộ 34 tỉnh, thành phố sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Theo VCCI, khu vực kinh tế tư nhân đang dần vượt qua giai đoạn phòng thủ và bước vào quá trình phục hồi, mở rộng sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn đối mặt áp lực lớn về thị trường đầu ra, khả năng tiếp cận vốn và tính ổn định của chính sách.
Một điểm mới khác của PCI 2025 là VCCI không công bố bảng xếp hạng từ 1 đến 34 địa phương như các năm trước mà chuyển sang phân nhóm chất lượng điều hành.
Theo Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng, thay đổi này phù hợp với thông lệ quốc tế và phản ánh sự thay đổi trong tư duy đánh giá môi trường kinh doanh.
“PCI không còn nhằm tạo ra cuộc đua thứ hạng mà hướng tới trở thành công cụ chẩn đoán để các địa phương nhận diện đúng điểm nghẽn, học hỏi kinh nghiệm tốt và cải thiện điều hành theo hướng thực chất hơn”, ông Hồ Sỹ Hùng cho biết.
Theo kết quả công bố, 5 địa phương thuộc nhóm điều hành chất lượng “Tốt” của PCI 2025 gồm Bắc Ninh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Phú Thọ và Quảng Ninh. Năm nay chưa có địa phương nào được xếp vào nhóm “Rất tốt”.
Đáng chú ý, VCCI cho biết chất lượng điều hành kinh tế địa phương có mối liên hệ rõ rệt với hiệu quả phát triển kinh tế tư nhân sau một khoảng thời gian nhất định.
Cụ thể, kết quả PCI năm 2022 có tương quan thống kê với chỉ số BPI năm 2025, cho thấy các cải cách thể chế thường cần khoảng 3 năm để tạo tác động rõ nét tới hoạt động của doanh nghiệp.
Phiên bản PCI 2.0 năm nay được cấu trúc lại với 9 chỉ số thành phần và 98 chỉ tiêu đánh giá, gồm: Gia nhập thị trường; Tiếp cận nguồn lực; Tính minh bạch; Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính; Chi phí không chính thức; Cạnh tranh bình đẳng; Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp; Thiết chế pháp lý và Chính quyền kiến tạo.
Theo VCCI, điểm PCI trung vị toàn quốc năm 2025 đạt 63,9/100 điểm, cho thấy tiến trình cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh vẫn tiếp tục được duy trì trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn chuyển đổi mới.
