Airbnb trở lại - “Cú hích” cho du lịch hay bài toán khó cho quản lý đô thị TP. Hồ Chí Minh?

Sự phát triển mạnh mẽ của mô hình lưu trú ngắn hạn qua các nền tảng như Airbnb, Agoda hay Booking.com đang tạo ra diện mạo mới cho ngành lưu trú tại TP. Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, cùng với sự bùng nổ này là hàng loạt áp lực về pháp lý, an ninh trật tự và quản lý vận hành chung cư đô thị.

Theo đánh giá của Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh, mô hình kinh tế chia sẻ trong lĩnh vực lưu trú là xu hướng tất yếu trong bối cảnh du lịch toàn cầu thay đổi mạnh sau đại dịch COVID-19.

Du khách thay đổi thói quen, Airbnb lên ngôi

Sau đại dịch, nhiều du khách quốc tế có xu hướng lưu trú dài ngày hơn, kết hợp nghỉ dưỡng và làm việc từ xa (digital nomads). Thay vì lựa chọn khách sạn truyền thống, nhóm khách này ưu tiên các không gian riêng tư, linh hoạt, có đầy đủ tiện ích sinh hoạt như bếp, máy giặt hay không gian sinh hoạt chung.

Căn hộ lưu trú ngắn hạn phát triển nhanh chóng tại TP. Hồ Chí Minh (Ảnh minh họa)

Chính điều đó đã tạo điều kiện để các căn hộ lưu trú ngắn hạn phát triển nhanh chóng tại TP. Hồ Chí Minh, đặc biệt ở các khu vực trung tâm và đô thị mới.

Theo Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh, mô hình này góp phần đa dạng hóa nguồn cung lưu trú, bổ sung thêm nhiều lựa chọn về giá cả, vị trí và trải nghiệm cho du khách. Trong các dịp lễ, Tết hay khi Thành phố diễn ra sự kiện lớn, nguồn cung từ Airbnb và các nền tảng trực tuyến còn giúp giảm áp lực quá tải cho hệ thống khách sạn truyền thống.

Không chỉ vậy, loại hình lưu trú này còn giúp kéo dòng khách ra ngoài khu vực trung tâm, tạo thêm doanh thu cho các dịch vụ ăn uống, mua sắm, vận chuyển và kinh doanh địa phương.

“Nóng” tăng trưởng nhưng lộ nhiều khoảng trống quản lý

Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành du lịch, tuy nhiên theo bà Nguyễn Thị Lệ - Phó Trưởng phòng Quản lý cơ sở lưu trú du lịch, Sở Du lịch TP. HCM cũng thừa nhận mô hình Airbnb phát triển quá nhanh và mang tính tự phát đang tạo ra không ít hệ lụy.

Một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay là xung đột giữa quy định của Luật Nhà ở và hoạt động kinh doanh lưu trú du lịch. Phần lớn căn hộ Airbnb nằm trong các chung cư vốn được xây dựng với mục đích để ở, dẫn đến nhiều tranh cãi liên quan đến tiếng ồn, rác thải, sử dụng tiện ích chung và an ninh cư dân.

Bà Nguyễn Thị Lệ - Phó Trưởng phòng Quản lý cơ sở lưu trú du lịch, Sở Du lịch TP. HCM (Ảnh: Uyển Nhi)

Ngoài ra, nhiều cơ sở lưu trú chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện tối thiểu theo quy định của Luật Du lịch nhưng vẫn hoạt động công khai trên các nền tảng trực tuyến.

Đáng chú ý, đặc thù “self check-in” – khách tự nhận phòng bằng mật khẩu mà không qua lễ tân khiến việc khai báo tạm trú, đặc biệt với khách nước ngoài gặp nhiều khó khăn. Theo cơ quan quản lý, điều này tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh trật tự đô thị.

Không ít cơ sở cũng chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, báo cáo thống kê du lịch hay các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy, môi trường.

TP. Hồ Chí Minh mở lại nhưng siết điều kiện hoạt động

Từ ngày 25/4/2026, TP. Hồ Chí Minh chính thức áp dụng Quyết định 19/2026/QĐ-UBND, cho phép căn hộ chung cư được kinh doanh lưu trú ngắn ngày nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý.

Theo quy định mới, các căn hộ muốn hoạt động theo mô hình Airbnb phải đăng ký cơ sở lưu trú du lịch, thực hiện nghĩa vụ thuế, đảm bảo quy định về cư trú, an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy và môi trường.

Tuy nhiên, bà Nguyễn Thị Lệ cho biết số lượng hồ sơ đăng ký từ các cá nhân, tổ chức hiện vẫn chưa nhiều. Nguyên nhân chủ yếu do nhiều chủ căn hộ còn đang rà soát điều kiện pháp lý và đánh giá khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn mới.

Đề xuất siết trách nhiệm các nền tảng xuyên biên giới

Để quản lý hiệu quả mô hình Airbnb, Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh cũng đã kiến nghị cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý đồng bộ giữa Luật Nhà ở và Luật Du lịch.

Cơ quan này cũng đề xuất các nền tảng OTA xuyên biên giới như Airbnb, Agoda hay Booking.com phải chịu trách nhiệm phối hợp với cơ quan quản lý Việt Nam, chỉ cho phép đăng tải các cơ sở có giấy phép kinh doanh, mã số thuế và đủ điều kiện hoạt động lưu trú.

Bên cạnh đó, Thành phố sẽ đẩy mạnh áp dụng hệ thống khai báo lưu trú trực tuyến ASM kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra các cơ sở hoạt động trái quy định.

Theo Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh, mục tiêu cuối cùng là đưa mô hình lưu trú ngắn hạn phát triển theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp, vừa tạo thêm động lực cho du lịch, vừa đảm bảo quyền lợi cư dân và hình ảnh một điểm đến an toàn, văn minh, hiện đại.