Tokyo tìm cách vực dậy đồng Yên giữa áp lực tỷ giá và lợi suất trái phiếu

Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Katayama Satsuki dự kiến ngày 3/8 sẽ công bố việc Tokyo và Washington đã phối hợp hành động trên thị trường tiền tệ nhằm ngăn đà giảm của đồng yên xuống mức thấp nhất trong 40 năm, theo hai quan chức Chính phủ Nhật Bản được Reuters dẫn lời.

Tokyo tìm cách vực dậy đồng Yên giữa áp lực tỷ giá và lợi suất trái phiếu

Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, ông Katayama nhiều khả năng sẽ nhấn mạnh quyết tâm của hai nước trong việc ứng phó với diễn biến mà Tokyo và Washington cho là sự suy yếu quá mức của đồng Yên. Các nguồn tin đề nghị không nêu tên do tính nhạy cảm của vấn đề.

Một nguồn tin xác nhận khả năng ông Katayama sẽ đề cập đến “hành động chung”, đồng thời cho biết hoạt động này vẫn đang tiếp diễn.

Bộ Tài chính Nhật Bản chưa thể liên lạc tới hãng Reuters để bình luận ngay trong ngày Chủ nhật (2/8). Các quan chức Bộ Tài chính Mỹ cũng chưa phản hồi yêu cầu bình luận.

Thông báo dự kiến được đưa ra sau khi các nguồn tin thị trường cho biết nhà chức trách Nhật Bản và Mỹ đã thực hiện các đợt mua đồng Yên trên thị trường. Đây được xem là lần can thiệp chung đầu tiên kể từ năm 2011, với mục tiêu hỗ trợ đồng tiền quốc gia Nhật Bản sau khi tỷ giá rơi xuống mức thấp nhất so với đồng đô la Mỹ kể từ năm 1986.

Theo một nguồn tin thị trường được Reuters dẫn lại, Chính phủ Nhật Bản đã mua Yên bằng đô la Mỹ trong phiên giao dịch tại New York hôm thứ Năm (30/7). Dữ liệu từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) cho thấy Tokyo có thể đã bán tới 58,97 tỷ đô la Mỹ để hỗ trợ đồng Yên.

Động thái can thiệp ban đầu của Tokyo diễn ra chỉ vài giờ trước khi BoJ quyết định giữ nguyên chính sách tiền tệ trong ngày thứ Sáu (31/7), đồng thời phát tín hiệu về khả năng cao cơ quan này sẽ sớm nâng lãi suất. Chênh lệch lãi suất ngày càng nới rộng với Mỹ, trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chuyển sang lập trường cứng rắn hơn rõ rệt, được xem là một trong những nguyên nhân chính khiến đồng USD tăng giá so với đồng Yên.

Ngay sau cuộc họp báo của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Ueda Kazuo về quyết định chính sách, đồng Yên tăng mạnh, khiến thị trường nghi ngờ Tokyo có thể đã tiến hành thêm một đợt can thiệp mua Yên. Trao đổi với báo giới sau diễn biến này, ông Mimura Atsushi, quan chức phụ trách chính sách tiền tệ quốc tế hàng đầu dưới quyền Bộ trưởng Katayama, cho biết phía Nhật Bản muốn phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ trong thời gian tới. Nhận định này cho thấy Bộ Tài chính và BOJ đang tăng cường phối hợp nhằm đối phó với đà suy yếu của đồng Yên.

Cũng trong ngày 31/7, Bộ Tài chính Mỹ đã thông báo với một số ngân hàng về khả năng cơ quan này can thiệp vào thị trường Yên, đồng thời đề nghị các ngân hàng chuẩn bị cho những hành động tiếp theo, theo một nguồn tin am hiểu vấn đề được Reuters dẫn lời.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, người tuần trước nhận định đồng yên dường như đang bị định giá thấp, bị Reuters ghi nhận mang theo một cuốn sổ tay tại cuộc họp nội các hôm thứ Sáu (31/7). Trong ảnh, cuốn sổ có dòng ghi chú về việc mua 5-10 tỷ đô la Mỹ cho đồng Yên Nhật.

Một dấu hiệu khác cho thấy sự phối hợp song phương là việc Bộ Tài chính Nhật Bản đăng một bài viết hiếm hoi bằng tiếng Anh trên mạng xã hội X, trong đó nhấn mạnh cơ quan này có nhiều công cụ để đáp ứng nhu cầu thanh khoản của thị trường. Các công cụ này bao gồm khả năng tiếp cận cơ sở mua lại của Fed nhằm cung cấp thanh khoản USD tạm thời. Cơ chế này, được Fed triển khai từ năm 2020 để ổn định thị trường trong đại dịch Covid-19, cho phép Nhật Bản tăng thanh khoản đô la Mỹ mà không cần bán trực tiếp trái phiếu kho bạc Mỹ, qua đó có thể giảm áp lực tài chính đối với Tokyo khi can thiệp thị trường.

Một số ý kiến phê bình cho rằng Nhật Bản có thể gặp giới hạn nếu tiếp tục can thiệp bằng cách mua Yên, bởi việc bán bớt lượng trái phiếu kho bạc Mỹ quy mô lớn để tài trợ cho hoạt động này có nguy cơ kích hoạt làn sóng bán tháo nợ Mỹ và đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ tăng đột biến ngoài mong muốn.

Một số nhà phân tích nhận định tín hiệu hợp tác giữa Nhật Bản và Mỹ có thể xuất phát từ mối lo ngại của Washington về xu hướng tăng của lợi suất trái phiếu kho bạc. Rủi ro này có thể trở nên nghiêm trọng hơn nếu Tokyo không ngăn được đà bán tháo đồng Yên cũng như trái phiếu chính phủ Nhật Bản.

Cựu quan chức BOJ Atago Nobuyasu cho rằng cả Mỹ và Nhật Bản đều đang đối mặt với rủi ro lạm phát gia tăng, khiến các ngân hàng trung ương có nguy cơ phản ứng chậm so với diễn biến thị trường. Theo ông, hai nước vì vậy có lợi ích trong việc hợp tác.

Trong khi đó, Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản Kiuchi Minoru hôm 2/8 cho biết chính phủ sẽ tăng cường nỗ lực cải thiện hoạt động truyền thông với thị trường, trong bối cảnh Tokyo ngày càng quan ngại về đà tăng của lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB).

Ông Kiuchi, người được biết đến là nhân vật ủng hộ chính sách tài khóa và tiền tệ mở rộng, nhấn mạnh trong một chương trình trò chuyện trên truyền hình rằng việc duy trì niềm tin của thị trường đối với tính bền vững tài chính của Nhật Bản là yếu tố rất quan trọng.