Đại dịch Covid-19 không chỉ làm gia tăng tình trạng mất cân bằng an ninh lương thực trên toàn cầu mà còn cho thấy hệ thống thực phẩm thiếu chủ động, dễ bị tổn thương nếu chỉ dựa vào một quy trình tuyến tính. Các phương thức trồng trọt lương thực theo mô hình tuyến tính tạo ra các hệ thống không có sự đa dạng và đòi hỏi lượng thuốc trừ sâu, phân bón hóa học cao để duy trì năng suất cao. Theo Quỹ Ellen MacArthur, những hoạt động này dẫn đến sự cạn kiệt và xói mòn của đất cũng như các hệ thống tự nhiên, gây nguy hiểm cho sức khỏe và khả năng phục hồi lâu dài của hệ sinh thái.
Hiện nay, ở nhiều khu vực, các doanh nghiệp đã quan tâm nhiều hơn đến ngành thực phẩm địa phương. Các khoản đầu tư được sử dụng cho sản xuất, thu gom và phân phối lương thực giúp cải thiện bền vững, tăng cường an ninh lương thực đồng thời đảm bảo lợi nhuận cao cho toàn bộ chuỗi giá trị doanh nghiệp.
Chuyển đổi hệ thống thực phẩm vòng tròn
Khi bạn chi một đô la mua thực phẩm, nhân loại sẽ phải trả bằng các chi phí về môi trường, sức khỏe và kinh tế. Sở dĩ hệ thống lương thực toàn cầu tạo ra chi phí bên ngoài lớn vì nó được xây dựng theo cấu trúc kinh tế tuyến tính. Nền kinh tế tuyến tính tuân theo chiến lược “tận dụng”, trong đó nguyên liệu thô được thu gom, chuyển thành sản phẩm và đưa vào sử dụng cho đến khi bị loại bỏ như chất thải. Thật không may, giá trị đang được tạo ra thông qua con đường này với mục tiêu bán càng nhiều càng tốt mà không có chiến lược lâu dài.
Mặt khác, các nền kinh tế vòng tròn thể hiện một cách tiếp cận tổng thể để phát triển kinh tế mang lại lợi ích cho doanh nghiệp, xã hội và môi trường bằng cách tách rời tăng trưởng kinh tế ra khỏi hoạt động tiêu thụ các nguồn tài nguyên hữu hạn. Mô hình mới được đánh giá là một trong những cách có tác động lớn nhất mà các nhà đầu tư có thể tạo ra các cơ hội kinh tế và kinh doanh, đem đến lợi ích cho xã hội và môi trường cũng như xây dựng khả năng phục hồi bền vững.
Thực phẩm như một cơ hội đầu tư
Đầu tư vào nền kinh tế lương thực vòng tròn có thể giải quyết được cả mục tiêu ngắn hạn và dài hạn trong khu vực tư nhân và công cộng. Các giải pháp lương thực hỗ trợ phục hồi đại dịch, cứu đói và tăng khả năng phục hồi khi đối mặt với biến đổi khí hậu. Nông nghiệp tái tạo và giải quyết tình trạng lãng phí thực phẩm là hai cơ hội đầu tư quan trọng dành cho các doanh nghiệp trong nền kinh tế vòng tròn.
Nông nghiệp tái sinh
Nông nghiệp tái sinh là một hệ thống các nguyên tắc và thực hành canh tác nhằm tăng cường sức khỏe hệ sinh thái đồng thời cải thiện năng suất. Theo Project Drawdown, nông nghiệp tái sinh có thể mang lại lợi nhuận ròng suốt đời từ 135 - 206 tỷ USD với vốn đầu tư ban đầu là 79 - 116 tỷ USD. Một số cách mà các doanh nghiệp từ nhiều ngành khác nhau có thể đóng góp vào nền nông nghiệp tái sinh gồm có: Tăng cường giáo dục trong ngành nông nghiệp nhằm nâng cao mối quan tâm nông nghiệp tái sinh; Cung cấp các công cụ kỹ thuật và đào tạo nông dân, hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang các phương pháp nông nghiệp tái tạo; sáng tạo công nghệ, thiết lập một thị trường linh hoạt cho thực phẩm tái sinh.
Giải quyết lãng phí thực phẩm
Theo một báo cáo của Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc, khoảng một phần ba tổng số lương thực sản xuất ra bị thất thoát hoặc lãng phí trên toàn cầu. Báo cáo chỉ ra tổng chi phí lãng phí thực phẩm chiếm khoảng 1 nghìn tỷ USD hàng năm. Giảm lãng phí thực phẩm và thất thoát dọc theo chuỗi cung ứng thực phẩm có thể tiết kiệm chi phí hàng năm là 365 tỷ USD vào năm 2030. Để trở thành một phần của giải pháp lãng phí thực phẩm, các doanh nghiệp có thể xem xét đầu tư vào: Cơ sở hạ tầng phân phối và thu gom thực phẩm và cơ sở hạ tầng kỹ thuật số hỗ trợ mạng lưới thực phẩm.
Giải quyết tình trạng lãng phí thực phẩm có thể tạo ra nhiều dòng doanh thu bổ sung cho doanh nghiệp. Ví dụ, đầu tư vào cơ sở hạ tầng thu gom và phân phối lại thực phẩm dư thừa có thể giúp phát triển các sản phẩm thực phẩm mới. Các phụ phẩm bị lãng phí thường có giá trị như nguyên liệu năng lượng sinh học hoặc đầu vào hữu cơ có lợi cho nông nghiệp. Hơn nữa, đầu tư vào công nghệ kỹ thuật số sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc tăng khả năng truy xuất nguồn gốc và liên kết các bên tham gia chuỗi giá trị giữa các khu vực.
Một tương lai lương thực bền vững
Tương lai kinh tế hậu đại dịch sẽ đi về đâu vẫn còn nhiều ẩn số trước mắt. Do đó, điều quan trọng là các doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách phải phối hợp chiến lược hướng tới một mô hình kinh tế mới cho sự thịnh vượng và khả năng phục hồi lâu dài. Thay vì chỉ giải quyết các triệu chứng của nền kinh tế tuyến tính hiện tại, nền kinh tế vòng tròn là sự chuyển đổi sang chuỗi cung ứng minh bạch và ổn định. Một tương lai lương thực bền vững và tái tạo là rất quan trọng để giải quyết hiệu quả nạn đói và các thách thức về môi trường. Có nhiều cơ hội đa dạng để đầu tư vào nền kinh tế lương thực vòng tròn và các công ty có thể xem xét để đẩy nhanh sự chuyển dịch sang một tương lai bền vững.
TL