Theo số liệu sơ bộ từ Hiệp hội Xe chở khách Trung Quốc (CPCA), lượng xe xuất xưởng từ nhà máy Tesla tại Thượng Hải đã giảm 15% trong tháng 5/2025 so với cùng kỳ năm ngoái, đánh dấu tháng sụt giảm thứ 8 liên tiếp tại cơ sở sản xuất lớn nhất của Tesla, nơi chiếm tới 40% công suất toàn cầu của hãng.
 |
| Tesla đang bị chính những “truyền nhân” Trung Quốc nuốt chửng |
Nếu như trước đây, Tesla từng được xem là chất xúc tác khơi nguồn cho ngành xe điện Trung Quốc cất cánh; thì giờ đây, thương hiệu này đang bị chính “những đứa con tinh thần” của mình đánh bật. “Gã khổng lồ” đến từ Mỹ hiện chỉ còn nắm khoảng 10% thị phần xe thuần điện (BEV) và chưa tới 6% nếu tính cả xe hybrid sạc điện (NEV), theo Goldman Sachs.
Ngược lại, BYD - đối thủ lớn nhất của Tesla hiện chiếm 27% thị phần NEV tại Trung Quốc. Trong khi đó, Xiaomi - một “tân binh” mới làng xe điện (EV) đang đẩy mạnh sản xuất mẫu SUV điện YU7. Chiếc SUV mới này được tích hợp công nghệ sạc siêu nhanh, thiết kế thể thao và cạnh tranh trực diện với Tesla Model Y, nhưng giá lại mềm hơn đáng kể.
Ngoài ra, các đối thủ khác tại thị trường Trung Quốc không chỉ vượt trội về giá, mà còn tạo được sức hút với người dùng nhờ ngoại hình đẹp, công nghệ tự động lái hiện đại, phạm vi hoạt động ngày càng cao - những yếu tố vốn từng là thế mạnh độc quyền của Tesla.
Tỷ lệ vận hành nhà máy Tesla Thượng Hải trong tháng 5/2025 chỉ đạt khoảng 76% công suất danh nghĩa, một con số không phải quá tệ, nhưng lại giảm mạnh so với cùng kỳ 2024. Ngoại trừ tháng 2/2025 (khi hãng này tạm ngừng để nâng cấp Model Y), hiệu suất hoạt động từ đầu năm 2025 đến nay của nhà máy này vẫn thấp hơn 10 điểm phần trăm so với năm trước.
Tuy nhiên, một điều đáng lo ngại hơn: Để duy trì doanh số, Tesla tại Trung Quốc đã phải tung loạt ưu đãi tài chính như cho vay lãi suất 0%, cho thấy mức độ giảm giá và bào mòn biên lợi nhuận đang ngày càng rõ rệt. Sự kết hợp giữa hiệu suất thấp (tăng chi phí cố định trên mỗi xe) và giảm giá bán (làm giảm doanh thu ròng), Tesla đang lâm vào đúng điểm yếu mà báo cáo tài chính quý I/2025 từng chỉ ra: Lợi nhuận bị “đè bẹp” ngay trong mảng kinh doanh chủ lực, tại chính thị trường trọng điểm của hãng.
Thậm chí, mẫu xe mới nhất - Cybertruck, dù tạo được tiếng vang truyền thông, nhưng lại khó tiếp cận đại chúng và không giúp Tesla mở rộng thị phần. Trong khi đó, các sản phẩm “thực chiến” của hãng, như Model 3 và Model Y bắt đầu mất dần sức hút trên thị trường.
Tại Trung Quốc, sự thất bại của Tesla không hề đến từ yếu tố chính trị hay định kiến như ở Mỹ hay châu Âu. Ngược lại, thương hiệu Tesla vẫn được đánh giá cao về chất lượng và vai trò tiên phong. Tuy nhiên, người Trung Quốc giờ đây có nhiều lựa chọn tốt hơn với giá rẻ hơn.
Trong khi đó, CEO Elon Musk đang đánh mất động lực đổi mới sản phẩm phổ thông và mải mê theo đuổi các dự án đầy tham vọng, như robotaxi hay AI; đồng thời xoáy sâu vào “cuộc chiến PR” tại Mỹ với những mối “thù vặt” chính trị, mới đây là tuyên bố cắt đứt với chính Tổng thống Donald Trump, người từng được ông hậu thuẫn.
Giới đầu tư giờ đây chỉ còn một cột trụ kỳ vọng: Các dự án xe tự lái tại Austin. Và nếu việc này không mang lại kết quả cụ thể, mức định giá “nghìn tỷ USD” mà Tesla đang hưởng có thể sẽ trở thành bong bóng và vỡ bất cứ lúc nào.
