 |
| Chiếc robotaxi của Tesla với một hành khách chạy trên phố Austin. Ảnh: Reuters. |
Sau hơn một thập kỷ trì hoãn, những lời hứa robotaxi của tỷ phú Elon Musk cuối cùng đã có dấu hiệu thành hiện thực. Trong tuần qua, Tesla đã âm thầm triển khai dịch vụ taxi tự lái thử nghiệm tại Austin, Texas - một bước đi táo bạo giữa lúc ngành công nghiệp xe tự lái còn ngổn ngang nhiều nghi ngại. Cùng lúc đó, công ty cũng công bố dự án xây dựng nhà máy năng lượng pin lưới điện lớn nhất tại Trung Quốc, cho thấy tham vọng kép của Tesla trong cả lĩnh vực giao thông lẫn năng lượng.
Sáng 22/6, người dân tại Austin, Texas bất ngờ phát hiện những chiếc Tesla Model Y không người lái xuất hiện trên đường phố. CEO Elon Musk ngay sau đó xác nhận trên nền tảng X rằng dịch vụ robotaxi của Tesla đã chính thức được khởi động, với giá cố định 4,2 USD (khoảng 110.000 đồng) mỗi chuyến đi.
Giai đoạn thử nghiệm ban đầu tuy còn khiêm tốn, chỉ từ 10 - 12 chiếc xe nhưng đã đủ để gây bão trên mạng xã hội. Một số video lan truyền cho thấy xe di chuyển hoàn toàn tự động, có sự giám sát của nhân viên Tesla ngồi ở ghế hành khách. Khi gặp tình huống khó, hệ thống có thể kết nối về trung tâm điều khiển, nơi kỹ thuật viên có thể can thiệp từ xa.
Dù vẫn còn rất xa tầm nhìn “1 triệu robotaxi” mà ông Musk từng nhiều lần hứa từ năm 2019, sự kiện lần này đánh dấu một bước tiến cụ thể sau nhiều năm bị hoài nghi. Câu chuyện robotaxi của Tesla đã từng trở thành “trò đùa lặp lại” khi ông Musk liên tục hoãn từ năm này sang năm khác. Gần đây nhất, vào tháng 10/2024, ông mới chỉ hé lộ concept “Cybercab”, mẫu xe tự lái 2 chỗ không vô-lăng, không bàn đạp nhưng vẫn chưa có bất kỳ sản phẩm nào được thương mại hóa.
Việc thử nghiệm robotaxi tại Austin cũng diễn ra trong bối cảnh chính quyền bang Texas bắt đầu siết chặt luật quản lý xe tự lái. Từ ngày 1/9 tới, các phương tiện tự động hóa phải đạt cấp độ 4, có giấy phép vận hành từ Sở Giao thông Vận tải bang, và cung cấp hướng dẫn xử lý tình huống khẩn cấp cho cảnh sát. Nếu phương tiện bị coi là “gây nguy hiểm cho cộng đồng”, giấy phép có thể bị thu hồi.
Ông Musk cho biết, Tesla sẽ “cực kỳ cảnh giác” về vấn đề an toàn trong lần triển khai tại Austin. Công ty dự kiến chỉ vận hành xe trong những khu vực mà họ cho là an toàn nhất. Một số hạn chế khác bao gồm tránh thời tiết xấu, giao lộ phức tạp và sẽ không chở hành khách dưới 18 tuổi. Ông Musk khẳng định ông sẵn sàng hoãn việc triển khai nếu cần thiết.
Người hâm mộ Tesla đang tạo nên làn sóng phấn khích sau màn ra mắt. “Wow. Chúng ta sắp được ngồi trên những chiếc Tesla không người lái, chỉ trong vài ngày nữa”, tài khoản tên Omar Qazi, sở hữu 635.200 người theo dõi trên X, viết.
Tesla chọn đi con đường “khác biệt” khi không tích hợp radar hay LiDAR như các đối thủ mà chỉ sử dụng camera. Theo tỷ phú Elon Musk, điều này giúp đơn giản hóa hệ thống, giảm chi phí nhưng vẫn đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, cách tiếp cận này không nhận được sự đồng thuận rộng rãi từ giới chuyên gia.
Trong khi Tesla mới ở bước đầu, Waymo - công ty con của Alphabet đã thực hiện hơn 10 triệu chuyến đi robotaxi có trả phí, hoạt động tại nhiều thành phố lớn như Los Angeles, San Diego và cả Austin. Họ sử dụng tổ hợp camera, radar và LiDAR để đạt độ chính xác cao hơn khi xử lý tình huống giao thông.
Thêm vào đó, Tesla còn đối mặt với áp lực pháp lý từ phía Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NHTSA) và Bộ Tư pháp (DOJ) liên quan đến tên gọi gây hiểu lầm “Full Self-Driving” (công nghệ tự lái- FSD), sau một số vụ tai nạn liên quan đến tính năng này.
Dù chỉ là giai đoạn thử nghiệm với quy mô giới hạn, tỷ phú Elon Musk tin rằng đây là khởi đầu cho một cuộc cách mạng mới. Ông kỳ vọng về một tương lai nơi hàng triệu chủ xe Tesla có thể biến chiếc xe của mình thành robotaxi khi không sử dụng.
Tuy nhiên, giới phân tích vẫn giữ cái nhìn thận trọng. Chuyên gia phân tích Garrett Nelson tại CFRA nhận định giai đoạn thử nghiệm hơn chục chiếc xe hiện nay còn quá nhỏ để khẳng định bất cứ điều gì. "Liệu ông ấy có thể mở rộng đội xe robotaxi của mình nhanh đến mức nào?", chuyên gia Nelson nghi vấn.
Đồng quan điểm, chuyên gia Seth Goldstein của Morningstar nhận định, ông Musk vẫn theo phong cách bán giấc mơ kinh điển khi hứa hẹn quá nhiều, quá nhanh. Việc từ chục chiếc lên hàng trăm, hàng nghìn xe đòi hỏi hạ tầng, nhân sự giám sát và phần mềm ổn định vượt trội.
Ông Goldstein dự đoán phải đến năm 2028, người dân Austin mới có thể dễ dàng tải ứng dụng và sử dụng robotaxi của Tesla. "Khi mọi người tại Austin tải ứng dụng và dùng robotaxi của Tesla thì đó là một thành công cho Elon Musk, nhưng tôi không nghĩ điều đó sẽ diễn ra cho đến tận năm 2028. Rõ ràng Tesla sẽ cần rất nhiều thời gian nữa", chuyên gia Goldstein nhận định.
Trong khi thử nghiệm với robotaxi ở Mỹ, Tesla cũng âm thầm chốt thỏa thuận lớn tại Thượng Hải để xây dựng nhà máy sản xuất hệ thống pin lưu trữ năng lượng quy mô lưới điện, được kỳ vọng là lớn nhất Trung Quốc khi hoàn thành.
Thỏa thuận trị giá 4 tỷ nhân dân tệ (556 triệu USD) được ký kết giữa Tesla, chính quyền Thượng Hải và công ty tài chính China Kangfu International Leasing. Dự án sẽ sản xuất các Megapack - thiết bị có thể cung cấp 1 megawatt điện trong 4 giờ nhằm giải quyết sự mất cân bằng cung-cầu trên lưới điện, đặc biệt do các nguồn năng lượng tái tạo như gió và mặt trời.
Tesla cho biết nhà máy của họ tại Thượng Hải đã xuất khẩu Megapack sang châu Âu và châu Á để phục vụ nhu cầu toàn cầu. Việc mở rộng tại Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh nước này đang đẩy mạnh mục tiêu tăng thêm 5 gigawatt công suất lưu trữ năng lượng bằng pin trước cuối năm 2025.
Dù đối mặt với cạnh tranh khốc liệt từ CATL và BYD - hai ông lớn pin của Trung Quốc, Tesla vẫn cho thấy tham vọng duy trì vị thế trong ngành năng lượng toàn cầu.
