Tây Ninh xanh - Nền tảng cho chiến lược phát triển bền vững đến năm 2050

Tây Ninh xanh đang dần trở thành thương hiệu phát triển của địa phương sau khi mở rộng không gian kinh tế và sinh thái. Với lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học cùng chiến lược tăng trưởng xanh, địa phương hướng đến mô hình phát triển bền vững, cân bằng giữa mục tiêu kinh tế và bảo vệ môi trường.

Toàn cảnh núi Bà Đen và hồ Dầu Tiếng – hai biểu tượng sinh thái nổi bật của tỉnh.

Sau khi mở rộng không gian phát triển, "Tây Ninh xanh" đang trở thành định hướng xuyên suốt trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Tây Ninh. Việc hội tụ giữa cao nguyên và đồng bằng mang lại nhiều lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, hệ sinh thái và khả năng kết nối vùng, tạo tiền đề để tỉnh xây dựng mô hình tăng trưởng dựa trên bảo vệ môi trường, kinh tế tuần hoàn và đổi mới sáng tạo.

Với vị trí nằm giữa Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Ninh không chỉ giữ vai trò là cửa ngõ giao thương mà còn sở hữu hệ sinh thái tự nhiên phong phú. Đây là điều kiện quan trọng để địa phương phát huy lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh phát triển xanh đang trở thành xu thế tất yếu.

Điểm nhấn nổi bật của "Tây Ninh xanh" là quần thể núi Bà Đen cao 986 m – được mệnh danh là “Nóc nhà Nam Bộ”. Khu vực này tạo nên cảnh quan đặc sắc, đồng thời hình thành hệ vi khí hậu mát mẻ, góp phần điều hòa môi trường và phát triển các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng.

Núi Bà Đen với cảnh quan thiên nhiên phong phú là lợi thế nổi bật của Tây Ninh xanh trong phát triển du lịch sinh thái và bảo vệ môi trường.

Bên cạnh đó, Vườn Quốc gia Lò Gò – Xa Mát cùng rừng Chàng Riệc là những vùng sinh thái có giá trị đặc biệt về đa dạng sinh học. Những cánh rừng này đóng vai trò như “lá phổi xanh”, hấp thụ khí nhà kính, bảo tồn nguồn gen quý hiếm và góp phần duy trì cân bằng tự nhiên trong khu vực.

Một lợi thế khác của tỉnh là Hồ Dầu Tiếng – hồ nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á. Không chỉ bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt, hồ còn điều hòa khí hậu, tạo cảnh quan phục vụ phát triển du lịch, thể thao dưới nước và nghỉ dưỡng. Kết hợp với hệ thống sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây cùng các vùng đất ngập nước, khu vực này hình thành mạng lưới sinh thái quan trọng, hỗ trợ bảo vệ nguồn nước và duy trì môi trường tự nhiên.

Điều kiện nắng nhiều và bức xạ cao cũng giúp Tây Ninh có tiềm năng lớn trong phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời. Việc khai thác hiệu quả nguồn năng lượng sạch không chỉ góp phần giảm phát thải carbon mà còn phù hợp với xu hướng chuyển dịch sang nền kinh tế các-bon thấp.

Từ những lợi thế sẵn có, "Tây Ninh xanh" đang được hiện thực hóa thông qua nhiều chính sách quản lý và quy hoạch môi trường. Tỉnh chú trọng phân vùng bảo vệ môi trường, tăng cường hệ thống quan trắc tự động và kiểm soát chặt chẽ các nguồn xả thải nhằm bảo đảm chất lượng môi trường sống cho người dân.

Các dự án năng lượng tái tạo và mô hình kinh tế tuần hoàn đang góp phần hiện thực hóa mục tiêu Tây Ninh xanh, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Đáng chú ý, Kế hoạch số 2630/KH-UBND ngày 11/6/2026 về bảo vệ môi trường giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định rõ quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế. Theo đó, bảo vệ môi trường được xem là nền tảng và cũng là động lực cho chiến lược phát triển dài hạn của tỉnh.

Theo kế hoạch, tỉnh tập trung bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, ưu tiên thu hút các ngành công nghiệp sạch, ít phát thải, sử dụng năng lượng tiết kiệm và thân thiện với môi trường, qua đó nâng cao chất lượng tăng trưởng trong dài hạn.

Song song với đó, địa phương đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên và môi trường, ứng dụng khoa học công nghệ để giám sát ô nhiễm, thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên. Việc tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm xây dựng văn hóa bảo vệ môi trường.

Trong quy hoạch phát triển, "Tây Ninh xanh" còn gắn chặt với mục tiêu bảo đảm an ninh nguồn nước. Hồ Dầu Tiếng cùng hệ thống sông Vàm Cỏ được ưu tiên bảo vệ nghiêm ngặt nhằm phục vụ cấp nước sinh hoạt, sản xuất và duy trì cân bằng sinh thái cho toàn vùng.

Kế hoạch cũng đặt trọng tâm vào việc phục hồi các hệ sinh thái rừng đặc dụng, đất ngập nước và khu bảo tồn thiên nhiên. Cách tiếp cận này giúp duy trì dịch vụ hệ sinh thái, đồng thời tăng khả năng chống chịu trước các tác động của biến đổi khí hậu.

Ở khu vực nông thôn, tỉnh hướng tới xây dựng các mô hình “xanh – sạch – đẹp – bền vững”, thúc đẩy phân loại rác tại nguồn, nâng cao chất lượng môi trường sống và khuyến khích người dân trực tiếp tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường. Đây là bước đi góp phần lan tỏa nhận thức và tạo sự đồng thuận trong toàn xã hội. Đồng thời, tỉnh tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi sang mô hình phát triển xanh, phát triển ít phát thải, phát triển kinh tế tuần hoàn, ứng dụng đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực quản lý môi trường. Những giải pháp này được kỳ vọng sẽ tạo ra sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội và gìn giữ hệ sinh thái tự nhiên.

Định hướng xây dựng Tây Ninh xanh gắn với bảo vệ nguồn nước, phát triển công nghiệp sinh thái và thúc đẩy tăng trưởng bền vững, hài hòa giữa kinh tế và môi trường.

Trong giai đoạn 2026–2030, mục tiêu của tỉnh là kiểm soát hiệu quả các nguồn thải, xử lý các điểm nóng ô nhiễm, từng bước phục hồi chất lượng môi trường và ngăn chặn suy giảm đa dạng sinh học. Cùng với đó là phát triển du lịch sinh thái, khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên và nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu.

Đáng chú ý, địa phương đặt mục tiêu thành lập ít nhất 3 khu công nghiệp sinh thái và 1 khu công nghiệp xanh trước năm 2030. Đây được xem là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa chiến lược phát triển bền vững Tây Ninh, đồng thời nâng cao sức cạnh tranh trong thu hút đầu tư chất lượng cao.

Tầm nhìn đến năm 2050, "Tây Ninh xanh" hướng đến xây dựng môi trường sống có chất lượng tốt, bảo đảm quyền được sống trong môi trường trong lành của người dân, gìn giữ đa dạng sinh học và phát triển hài hòa với thiên nhiên. Mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế các-bon thấp sẽ là nền tảng để tỉnh tiến tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”, góp phần thực hiện cam kết phát triển bền vững của Việt Nam.

Trong toàn bộ chiến lược đó, "Tây Ninh xanh" không chỉ là khẩu hiệu hay định hướng quản lý, mà đang từng bước trở thành lợi thế cạnh tranh mới của địa phương. Bằng việc khai thác hợp lý nguồn lực tự nhiên, công tác gìn giữ môi trường của tỉnh, quản lý môi trường địa phương và thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, tỉnh kỳ vọng tạo dựng nền tảng phát triển dài hạn, nâng cao chất lượng sống của người dân và mở rộng dư địa thu hút đầu tư trong tương lai.