Bức tranh kinh tế hai tháng đầu năm có chuyển biến tích cực với việc tích cực triển khai chương trình khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội.
Phục hồi các động lực tăng trưởng
Một điểm sáng trong bức tranh kinh tế Việt Nam là giải ngân vốn đầu tư công, với con số 2 tháng tương đương 8,61% mục tiêu cả năm, tỷ lệ cao nhất trong 5 năm qua, nhờ nỗ lực của các bộ ngành và chính quyền địa phương. Ngoài vốn đầu tư trung hạn, 114 nghìn tỷ đồng khác (5 tỷ USD) đã được dành cho đầu tư công trong hai năm 2022-2023 nhằm thúc đẩy phục hồi.
Hoạt động sản xuất công nghiệp cũng phục hồi ở hầu hết các địa phương, với chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 2 tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước, dẫn đầu là lĩnh vực sản xuất tăng 10%. Đây là một mức phục hồi ấn tượng, so với tỷ lệ tăng trưởng âm tương ứng là 7,2% và 5,8% trong cùng tháng năm 2021.
Tình hình của các doanh nghiệp cũng có những chuyển biến tích cực khi số lượng quay trở lại kinh doanh tăng trưởng ở mức 3 con số. Các doanh nghiệp mới cũng tăng 11,9%, thể hiện niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào môi trường đầu tư và khả năng phục hồi mạnh mẽ của họ trong điều kiện thị trường khó khăn do COVID-19.
Đầu tư nước ngoài tiếp tục tăng với nhiều dự án mới và đầu tư bổ sung vào các dự án hiện có, thể hiện kỳ vọng của nhà đầu tư nước ngoài vào sự phục hồi và ổn định của nền kinh tế Việt Nam trong trung và dài hạn. 
Những thách thức mới
Tuy nhiên, đà phục hồi của nền kinh tế Việt Nam và nền kinh tế toàn cầu nói chung đang đối mặt với nguy cơ bị chững lại do những động lực mới trong tình hình kinh tế và chính trị thế giới. Mặc dù xung đột Nga- Ukraine có tác động trực tiếp tối thiểu đến nền kinh tế Việt Nam vì thương mại khiêm tốn của Việt Nam với hai quốc gia này, nhưng các tác động gián tiếp có thể rất sâu rộng. Cụ thể, giá dầu thế giới tăng đã khiến giá trong nước đạt mức cao kỷ lục trong 8 năm qua, tạo áp lực lớn lên lạm phát.
Một số tổ chức nghiên cứu đã dự đoán rằng lạm phát của Việt Nam vào năm 2022 sẽ vượt quá bốn phần trăm và tăng trưởng sẽ thấp hơn dự kiến nếu giá dầu toàn cầu không đi xuống. Nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê (GSO) Nguyễn Bích Lâm cho rằng, lạm phát cao là do tổng cầu tăng vọt cùng với sự phục hồi kinh tế và việc thực hiện gói hỗ trợ 350 nghìn tỷ đồng (15,3 tỷ USD) cho chương trình phục hồi kinh tế. Ngoài ra, Việt Nam phải đối mặt với nguy cơ lạm phát nhập khẩu do nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nguyên liệu. Lạm phát cao sẽ dẫn đến một mức giá mới, làm giảm một cách hiệu quả thu nhập của người dân và khả năng chi tiêu của họ. Kết quả là tổng cầu sẽ giảm và nền kinh tế sẽ bị ảnh hưởng sâu sắc.
Theo ông Nguyễn Xuân Định, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách Tổng hợp Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính, không có chỗ cho sự tự mãn trước lạm phát. Rủi ro lớn nhất là do giá nhiên liệu tăng cao, bên cạnh giá nguyên liệu đầu vào tăng cao. Trước tình hình lạm phát cao, Bộ Tài chính đang xây dựng các kịch bản điều tiết điều hành giá, trong đó lạm phát có thể vượt mục tiêu Quốc hội đề ra là 4%.
Trong hai tháng đầu năm 2022, chỉ số giá tiêu dùng tăng 1,68% so với cùng kỳ năm trước, với lạm phát cơ bản là 0,67%. Theo Tổng cục Thống kê, lạm phát vẫn đang được kiềm chế, nhưng nhiệm vụ điều tiết giá trong những tháng tới cần bám sát giá xăng dầu và cần có các biện pháp để đảm bảo nguồn cung nhiên liệu, hạn chế tăng giá. Đồng thời, cần đảm bảo cung cấp các mặt hàng thiết yếu trong trường hợp nguồn cung thông thường có thể bị hạn chế.
Mai Anh
