Kể từ khi thỏa thuận Khí hậu Paris được ký kết vào năm 2015, ngành ngân hàng và quản lý tài chính đã phải đối mặt với sức ép ngày càng gia tăng trong việc đánh giá tác động tiềm tàng của biến đổi khí hậu. Một báo cáo mới đã lên án tình trạng đánh giá rủi ro không đủ tương xứng của hầu hết các công ty tài chính đối với các vấn đề liên quan đến thiên nhiên, với những hệ lụy nghiêm trọng bao gồm chi phí tăng cao, kiện tụng, và thiệt hại về danh tiếng.
Theo báo cáo của Tổ chức Phi lợi nhuận CDP, chỉ có 20% công ty tài chính đo lường mức độ tiếp xúc với rủi ro thiên nhiên, trong khi 85% tỷ lệ đo lường khả năng dễ bị tổn thương trước tác động của biến đổi khí hậu. Đây là thiếu sót đáng báo động, có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với cả hệ thống tài chính và môi trường.
Báo cáo này dựa trên phân tích của hơn 550 ngân hàng, công ty bảo hiểm và chủ sở hữu tài sản có tổng vốn hóa thị trường lên đến 8 nghìn tỷ đô la. CDP cho biết, hiện nay, các công ty tài chính chưa đặt tính chất tự nhiên vào ưu tiên hàng đầu, và nhiều trong số họ vẫn thiếu nhận thức về các rủi ro liên quan đến môi trường. Một trong những rủi ro chính là tăng chi phí. Công ty BNP Paribas đã báo cáo cho CDP rằng, nếu các ngân hàng bị liên kết với việc gây ra hủy hoại rừng, họ có thể phải đối mặt với rủi ro tài chính tiềm ẩn lên đến 25% giá trị thị trường của họ, đến từ kiện tụng, thiệt hại về danh tiếng và những tác động khác. Các tổ chức tài chính cũng chịu rủi ro do hoạt động tài trợ và bảo lãnh đối với các doanh nghiệp.
Diễn đàn Kinh tế Thế giới đã ước tính rằng hơn 44 nghìn tỷ đô la trong giá trị kinh tế - tương đương hơn một nửa GDP toàn cầu - phụ thuộc vào thiên nhiên và các dịch vụ sinh thái của nó.
Từ khi thỏa thuận Khí hậu Paris được ký kết, các ngân hàng và quản lý tài chính đã phải đối mặt với sức ép gia tăng để đánh giá mối đe dọa từ biến đổi khí hậu và đóng góp của họ vào vấn đề này. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng cảnh báo rằng mục tiêu chính của thỏa thuận - giới hạn tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 1,5°C - không thể đạt được nếu không bảo vệ và phục hồi thiên nhiên. Các hệ sinh thái trên cả đất liền và biển cần được duy trì, vì chúng đóng góp quan trọng trong việc kiểm soát khí hậu.
Tuy nhiên, ngành tài chính vẫn đang chưa đủ nhạy bén đối với rủi ro tự nhiên. Tuy khoảng 95% các công ty tài chính cho biết chiến lược kinh doanh và kế hoạch tài chính của họ đang bị "ảnh hưởng" bởi biến đổi khí hậu, nhưng chưa đến 1/3 trong số họ quan tâm tương tự đến vấn đề rừng và an ninh nguồn nước.
Điều này phản ánh sự thiếu nhạy bén của các hội đồng quản trị đối với vấn đề này: 91% tổ chức tài chính đã báo cáo cho CDP cho biết họ có giám sát cấp hội đồng về các vấn đề liên quan đến khí hậu, trong khi chỉ có 32% giám sát về các vấn đề liên quan đến rừng và nguồn nước.
Một phân tích từ Jefferies đã cho thấy ngành tài chính đang bị tụt lại sau các tập đoàn phi tài chính trong việc nhận thức và chuẩn bị cho tình trạng khan hiếm nước. Tuy CDP cho biết các công ty tài chính coi vấn đề này là quan trọng, nhưng không đặt là ưu tiên hàng đầu trong tương lai.
Tuy nhiên, cũng có những động cơ thúc đẩy sự thay đổi. Một thỏa thuận quốc tế gần đây về đa dạng sinh học, được gọi là Hiệp định Paris về Tự nhiên, có thể thuyết phục các nhà đầu tư đối mặt với rủi ro liên quan đến thiên nhiên một cách nghiêm túc hơn.
Nhiều công ty như BlackRock, UBS Group và HSBC Holdings đã ủng hộ "Lực lượng Đặc nhiệm về Tiết lộ Tài chính liên quan đến Thiên nhiên", một khuôn khổ để các tổ chức có thể báo cáo và ứng phó với rủi ro từ thiên nhiên.
CDP cũng cung cấp ví dụ về những phương pháp mà họ xem là tiêu biểu. Ví dụ, Banco Santander ở Brazil đang theo dõi mức độ tổn thương của khách hàng đối với tình trạng khan hiếm nước. Còn công ty bảo hiểm Aegon của Hà Lan kỳ vọng các công ty mà họ đầu tư sẽ đánh giá và quản lý cách mà hoạt động của họ có thể góp phần vào hủy hoại rừng hoặc mất đa dạng sinh học.
Huyền Trâm t/h
