Sau khi nghỉ việc hoặc gián đoạn thu nhập, nhiều người lao động lựa chọn nhận bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần để giải quyết nhu cầu tài chính trước mắt. Tuy nhiên, không ít trường hợp băn khoăn liệu sau khi rút có được tham gia lại hệ thống BHXH hay phải chờ thời gian nhất định, đồng thời cách tính mức hưởng cụ thể ra sao.
Trao đổi thêm về vấn đề này, đại diện từ phía Bảo hiểm xã hội TP. Hồ Chí Minh cho biết, pháp luật hiện hành cho phép người lao động tiếp tục tham gia BHXH ngay khi có nhu cầu, không quy định thời gian chờ sau khi đã nhận BHXH một lần.
 |
| Sau khi nhận BHXH một lần, người lao động có thể đăng ký tham gia lại bất cứ lúc nào nếu ký hợp đồng lao động thuộc diện bắt buộc hoặc tham gia BHXH tự nguyện. |
Nhiều trường hợp được nhận BHXH một lần
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, những người lao động bắt đầu đi làm và tham gia BHXH lần đầu từ ngày 01/7/2025 trở đi sẽ không được rút BHXH một lần. Các trường hợp được rút BHXH một lần: (1) Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ số năm đóng BHXH để được hưởng lương hưu. (2) Ra nước ngoài để định cư hợp pháp (3) Mắc một trong những bệnh hiểm nghèo, nguy hiểm đến tính mạng theo quy định của Bộ Y tế. (4) Người bị suy giảm từ 81% khả năng lao động hoặc khuyết tật nặng. (5) Quân nhân, công an, người làm công tác cơ yếu khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện hưởng hưu. (6) Người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội trước ngày Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực thi hành, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc mà cũng không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm;
Đây được xem là cơ chế linh hoạt nhằm hỗ trợ người lao động trong những hoàn cảnh đặc biệt hoặc không tiếp tục gắn bó lâu dài với hệ thống an sinh.
Đại diện cơ quan BHXH TP. Hồ Chí Minh khẳng định: “Sau khi hưởng BHXH một lần, nếu người lao động tiếp tục làm việc theo hợp đồng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc hoặc có nhu cầu tham gia BHXH tự nguyện thì vẫn được tham gia BHXH theo quy định. Pháp luật hiện hành không quy định thời gian chờ sau khi đã nhận BHXH một lần”.
Tuy nhiên, cơ quan này cũng lưu ý, thời gian đã hưởng một lần không được bảo lưu. Khi quay lại hệ thống, quá trình đóng sẽ được tính lại từ đầu để xét các chế độ dài hạn như hưu trí.
“Người lao động nên cân nhắc kỹ trước khi rút, vì việc nhận một lần đồng nghĩa với việc mất cơ hội cộng nối thời gian để hưởng lương hưu sau này”, đại diện cơ quan BHXH nhấn mạnh.
 |
| Người lao động nên cân nhắc kỹ trước khi rút, vì việc nhận một lần đồng nghĩa với việc mất cơ hội cộng nối thời gian để hưởng lương hưu sau này |
Mức hưởng được tính thế nào?
Mức hưởng BHXH một lần được tính theo số năm đã đóng và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Theo quy định, mỗi năm đóng BHXH trước năm 2014 được tính bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương; mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi được tính bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương. Tổng số tiền người lao động nhận được là tổng cộng của toàn bộ thời gian đã tham gia BHXH. Với người hưởng lương do doanh nghiệp quyết định, mức bình quân được tính trên toàn bộ thời gian đã đóng BHXH. Đối với người hưởng lương theo hệ số nhà nước, tiền lương bình quân được tính theo số năm cuối trước khi nghỉ việc, tùy thời điểm bắt đầu tham gia. Từ ngày 01/7/2025, theo Luật BHXH 2024, mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH được tính trên toàn bộ thời gian tham gia BHXH.
Cân nhắc giữa trước mắt và lâu dài
Theo cơ quan BHXH TP. Hồ Chí Minh, thực tế nhiều lao động trẻ rút BHXH một lần vì khó khăn tài chính tạm thời, nhưng về lâu dài có thể thiệt thòi khi không đủ điều kiện hưởng lương hưu và bảo hiểm y tế khi lớn tuổi.
Do đó, người lao động được khuyến nghị tính toán kỹ, cân đối giữa nhu cầu ngắn hạn và quyền lợi an sinh lâu dài, đồng thời tìm hiểu chính sách BHXH tự nguyện để duy trì thời gian tham gia liên tục.
 |
| Người lao động được khuyến nghị tính toán kỹ, cân đối giữa nhu cầu ngắn hạn và quyền lợi an sinh lâu dài. |
