Ra mắt Viện Nghiên cứu, tư vấn kiến trúc và bảo tồn phát triển làng nghề

Với việc đi vào hoạt động của Viện Nghiên cứu, tư vấn kiến trúc và bảo tồn phát triển làng nghề hướng tới trở thành đầu mối nghiên cứu, tư vấn, kết nối nguồn lực khoa học - công nghệ, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị làng nghề gắn với phát triển xanh, chuyển đổi số và hội nhập.

Viện được thành lập theo Công văn số 5984/BNV-TCPCP ngày 12/6/2026 của Bộ Nội vụ; Quyết định số 11/QĐ-HH ngày 16/6/2026 của Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam và được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động khoa học và công nghệ số A-2961 ngày 2/7/2026. ThS. KTS Nguyễn Khánh Hiệp được giao đảm nhiệm cương vị Viện trưởng.

Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Trịnh Quốc Đạt (phải) trao quyết định bổ nhiệm Viện trưởng cho KTS Nguyễn Khánh Hiệp

Theo chức năng được phê duyệt, Viện tập trung nghiên cứu khoa học về kiến trúc, bảo tồn và phát triển làng nghề; tư vấn, phản biện, thẩm định các chương trình, dự án, quy hoạch; thiết kế không gian kiến trúc làng nghề; đào tạo, chuyển giao công nghệ; tổ chức hội thảo, triển lãm, xúc tiến thương mại và mở rộng hợp tác trong nước, quốc tế.

Trong giai đoạn tới, Viện sẽ triển khai các chương trình nghiên cứu về quy hoạch, bảo tồn di sản kiến trúc, ứng dụng công nghệ và vật liệu mới, chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu làng nghề, phát triển du lịch văn hóa, mô hình làng nghề xanh và kinh tế tuần hoàn.

Đồng thời, Viện tham gia tư vấn, đề xuất cơ chế, chính sách và hỗ trợ địa phương giải quyết những vấn đề thực tiễn trong quá trình phát triển làng nghề.

Điểm nhấn trong định hướng hoạt động của Viện là quan điểm “bảo tồn để phát triển, phát triển trên nền tảng bảo tồn”. Theo đó, làng nghề không chỉ được nhìn nhận là không gian sản xuất mà còn là một chỉnh thể văn hóa, kiến trúc, cảnh quan và sinh kế, nơi kết tinh lịch sử, nghề truyền thống, tri thức dân gian và bản sắc cộng đồng.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, Viện xác định 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm: xây dựng Viện trở thành địa chỉ nghiên cứu, tư vấn uy tín về quy hoạch, kiến trúc, bảo tồn và phát triển làng nghề; tham gia tư vấn, phản biện các chương trình, đề án, chính sách ở Trung ương và địa phương; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới, chuyển đổi số và vật liệu thân thiện môi trường; từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu số về làng nghề Việt Nam; mở rộng hợp tác với viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, nghệ nhân và các tổ chức quốc tế.

Viện đồng thời hướng tới đồng hành cùng các địa phương trong quy hoạch, bảo tồn kiến trúc truyền thống, phát triển du lịch văn hóa, xây dựng làng nghề xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Qua đó, phát huy vai trò của một tổ chức khoa học và công nghệ thuộc Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, góp phần thực hiện các chủ trương về phát triển kinh tế nông thôn, bảo tồn di sản, xây dựng nông thôn mới, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của thương hiệu làng nghề Việt Nam trong quá trình hội nhập.

Hiện cả nước có 5.400 làng nghề, trong đó 2.000 làng nghề truyền thống, 57 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thuộc loại hình nghề thủ công truyền thống.

Theo ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, việc hình thành một tổ chức khoa học và công nghệ chuyên sâu trong lĩnh vực kiến trúc, quy hoạch và bảo tồn làng nghề được kỳ vọng góp phần kết nối tri thức khoa học với thực tiễn sản xuất, bảo tồn di sản với phát triển kinh tế.

“Viện sẽ là cầu nối giữa cơ quan quản lý, cộng đồng khoa học, doanh nghiệp và nghệ nhân, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản làng nghề, đồng thời tạo thêm động lực cho kinh tế nông thôn phát triển theo hướng hiện đại, bền vững nhưng vẫn giữ gìn được bản sắc” - ông Trịnh Quốc Đạt nói.