 |
| Quy hoạch ba trung tâm công nghiệp tàu thủy mở dư địa mới cho doanh nghiệp đầu tư |
Bộ Xây dựng vừa phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Một trong những nội dung đáng chú ý là định hướng phát triển ba khu công nghiệp tàu thủy tập trung tại ba vùng kinh tế trọng điểm Bắc, Trung và Nam, tạo nền tảng hình thành các tổ hợp công nghiệp - dịch vụ hàng hải quy mô lớn.
Theo quy hoạch, khu vực phía Bắc sẽ phát triển trung tâm công nghiệp tàu thủy tại khu bến Văn Úc (cảng biển Hải Phòng). Ngoài chức năng khai thác hàng tổng hợp, container, hàng rời, hàng lỏng và khí, khu vực này được định hướng trở thành trung tâm đóng mới, sửa chữa, phá dỡ tàu và phát triển công nghiệp phụ trợ, đồng thời đáp ứng nhu cầu di dời các bến cảng trên sông Cấm theo quy hoạch phát triển đô thị.
Tại miền Trung, khu bến Nam Vân Phong thuộc cảng biển Khánh Hòa được quy hoạch trở thành trung tâm công nghiệp tàu thủy gắn với Khu kinh tế Vân Phong. Hệ thống cảng có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn, tạo điều kiện phát triển các cơ sở đóng tàu hiện đại và dịch vụ logistics phục vụ ngành hàng hải.
Ở phía Nam, khu bến Hiệp Phước thuộc cảng biển TP. Hồ Chí Minh được xác định là đầu mối phát triển công nghiệp tàu thủy của khu vực, vừa phục vụ hoạt động vận tải biển, vừa tiếp nhận các bến cảng di dời từ sông Sài Gòn, góp phần mở rộng không gian phát triển công nghiệp và logistics.
Việc hình thành ba trung tâm công nghiệp tàu thủy được kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển ngành đóng tàu theo hướng hiện đại, thúc đẩy hình thành chuỗi giá trị từ thiết kế, đóng mới, sửa chữa, công nghiệp phụ trợ đến dịch vụ logistics, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực hàng hải.
Song hành với quy hoạch hạ tầng, dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy nội địa Việt Nam cũng đề xuất nhiều cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển công nghiệp tàu thủy. Lần đầu tiên, dự thảo dành riêng một chương quy định về lĩnh vực này, bao quát các hoạt động từ đóng mới, hoán cải, sửa chữa, phá dỡ tàu đến nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và công nghiệp hỗ trợ.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất Nhà nước hỗ trợ đầu tư kết cấu hạ tầng kết nối đến các cơ sở đóng và sửa chữa tàu; ưu tiên bố trí quỹ đất, bãi bồi ven sông cho phát triển công nghiệp tàu thủy. Đối với các tổ hợp đóng tàu quy mô lớn và trung tâm công nghiệp tàu thủy gắn với cảng biển, thời hạn thuê đất có thể được xem xét lên đến 70 năm nhằm tạo điều kiện thu hút các dự án đầu tư dài hạn.
Bên cạnh đó, nhiều chính sách ưu đãi cũng được đề xuất đối với hoạt động nghiên cứu, thiết kế tàu công nghệ cao, tàu sử dụng nhiên liệu thay thế, tàu xanh và tàu không người lái. Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp trong nước tham gia thiết kế các dự án đóng tàu sử dụng vốn ngân sách, đồng thời xem xét miễn thuế nhập khẩu đối với phần mềm chuyên dụng phục vụ thiết kế tàu thủy và công trình dầu khí ngoài khơi.
Theo định hướng phát triển, ngành công nghiệp tàu thủy sẽ tiếp tục được thúc đẩy đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và phát triển công nghiệp hỗ trợ, hướng tới nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, thu hút nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước, từng bước đưa doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị hàng hải toàn cầu.
