Ngân hàng Nhà nước "mở van" 560.000 tỷ tiền gửi Kho bạc: Big 4 ngân hàng hưởng lợi lớn nhất

Ngày 15/5, NHNN chính thức ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN sửa đổi quy định về các tỷ lệ bảo đảm an toàn.

Thông tư 08/2026/TT-NHNN cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào tỷ lệ LDR, giải tỏa ngay lập tức áp lực chạy đua lãi suất huy động của các nhà băng.

Điểm mấu chốt của văn bản này là cho phép các ngân hàng thương mại đưa 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số để xác định tỷ lệ LDR, trong khi tiếp tục loại trừ các khoản tiền ký quỹ hay tiền gửi không kỳ hạn.

Quy định mới này là việc điều chỉnh chính sách quan trọng so với lộ trình thắt chặt của Thông tư 26/2022 trước đó (vốn buộc loại bỏ hoàn toàn 100% tiền gửi Kho bạc ra khỏi rổ tính LDR từ ngày 1/1/2026). Việc bị cắt nguồn tính toán này từ đầu năm đã đẩy tỷ lệ LDR toàn ngành lên rất cao. Nhằm kéo LDR về mức an toàn dưới 85%, nhiều nhà băng đã phải chấp nhận lao vào cuộc đua tăng lãi suất huy động từ dân cư để bù đắp mẫu số.

Nguồn tiền gửi Kho bạc Nhà nước có quy mô cực khủng, có thời điểm lên tới nửa triệu tỷ đồng. Việc tái tận dụng nguồn vốn này là bước đi phù hợp với thông lệ quốc tế và chỉ đạo của Chính phủ nhằm hỗ trợ nhu cầu vốn cho nền kinh tế.

Nhóm Big 4 lập tức có thêm gần 100.000 tỷ đồng dư địa tín dụng

Không nằm ngoài dự đoán, nhóm ngân hàng thương mại cổ phần Nhà nước (ngân hàng quốc doanh) là bên hưởng lợi đậm nhất từ Thông tư 08, bởi đây là nơi nắm giữ hầu hết nguồn tiền gửi Kho bạc.

Số liệu báo cáo tài chính quý 1/2026 cho thấy tổng lượng tiền gửi Kho bạc tại Vietcombank, BIDV và VietinBank đã đạt hơn 563.000 tỷ đồng, tăng gần 39% so với cuối năm 2025. Trước khi Thông tư 08 ra đời, ba ông lớn này chịu áp lực nghẹt thở khi tín dụng tăng trưởng quá nhanh so với tốc độ huy động vốn, khiến LDR thực tế áp sát ngưỡng tối đa 85%.

Phép tính dòng tiền thay đổi cục diện rõ rệt:

Tại Vietcombank: Với hơn 185.250 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn từ Kho bạc, ngân hàng này được bổ sung khoảng 37.000 tỷ đồng vào rổ tính LDR, mở ra dư địa cho vay lý thuyết khoảng 31.500 tỷ đồng.

Tại BIDV: Tác động tích cực ghi nhận con số tương đương Vietcombank với quy mô bổ sung xấp xỉ 37.000 tỷ đồng.

Tại VietinBank: Sở hữu lượng tiền gửi Kho bạc hơn 185.000 tỷ đồng, ngân hàng này cũng đón nhận mức dự báo tăng trưởng tín dụng rất khả quan.

Giải tỏa rào cản kỹ thuật, hạ nhiệt cuộc đua lãi suất

Cơ quan quản lý nhìn nhận Thông tư 08 sẽ đóng vai trò như một bộ đệm thanh khoản, tạo thêm dư địa cho vay trên lý thuyết mà không bắt buộc các ngân hàng phải huy động thêm vốn từ dân cư. Việc này sẽ trực tiếp kéo giảm áp lực chi phí vốn, giúp mặt bằng lãi suất cho vay có cơ hội giữ ổn định.

Mặc dù vậy, giới phân tích tài chính lưu ý đây chủ yếu là giải pháp tháo gỡ nút thắt về mặt kỹ thuật cho bảng cân đối kế toán. Dư địa cho vay tăng thêm không đồng nghĩa với việc lợi nhuận của các ngân hàng sẽ vọt lên ngay lập tức. Hiệu quả thực tế vẫn phải chờ vào hạn mức tín dụng (room) được giao, khả năng hấp thụ vốn thực tế của các doanh nghiệp và năng lực quản trị tài sản của từng nhà băng.

Đáng chú ý, NHNN đã quyết định không đưa các chỉ tiêu thắt chặt theo chuẩn Basel III (như tỷ lệ đòn bẩy LEV, tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng NSFR) từ dự thảo trước đó vào Thông tư 08. Đây được xem là bước đi cẩn trọng nhằm tránh tạo thêm áp lực thanh khoản không cần thiết cho hệ thống ngân hàng trong bối cảnh thị trường hiện tại.