Thứ sáu 20/11/2026 14:00
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Tài chính

Lợi nhuận ngân hàng bị siết chặt khi biên lãi ròng đi xuống

14/05/2026 14:42
Biên lãi ròng của hệ thống ngân hàng tiếp tục thu hẹp trong đầu năm 2026, khi chi phí vốn tăng nhanh hơn lãi suất cho vay, buộc các nhà băng phải tìm hướng đi mới để giữ đà tăng trưởng lợi nhuận.
Lãi suất vay mua nhà còn cao, kỳ vọng hạ nhiệt từ quý III năm 2026 Các ngân hàng châu Á – Thái Bình Dương gia tăng dự phòng trước rủi ro tín dụng

Bức tranh ngành ngân hàng trong những tháng đầu năm 2026 đang cho thấy những dấu hiệu kém thuận lợi hơn so với giai đoạn trước, khi biên lãi ròng (NIM) – yếu tố cốt lõi quyết định lợi nhuận – tiếp tục chịu áp lực thu hẹp. Diễn biến này phản ánh rõ sự thay đổi của môi trường tiền tệ, khi chi phí vốn tăng nhanh nhưng khả năng mở rộng lãi suất cho vay lại bị giới hạn.

Theo số liệu thống kê từ VietstockFinance, NIM bình quân của 28 ngân hàng trong quý 1/2026 chỉ đạt 2,87%, giảm so với mức 2,93% của quý trước đó. Đáng chú ý, có tới 20 ngân hàng ghi nhận sự suy giảm NIM, cho thấy áp lực không còn mang tính cục bộ mà đã lan rộng trên toàn hệ thống.

Lợi nhuận ngân hàng bị siết chặt khi biên lãi ròng đi xuống

Dù vậy, vẫn có những ngân hàng duy trì được mức NIM cao như VPBank, HDBank, MB hay Techcombank. Tuy nhiên, mức lợi suất cao này cũng đi kèm với bài toán rủi ro, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều biến số và khả năng trả nợ của khách hàng chịu ảnh hưởng từ chi phí tài chính gia tăng.

Nguyên nhân chính khiến NIM suy giảm đến từ sự chênh lệch giữa tốc độ tăng chi phí huy động và lãi suất cho vay. Trong thời gian qua, để giữ chân dòng tiền gửi, nhiều ngân hàng buộc phải nâng lãi suất huy động, nhất là khi dòng tiền nhàn rỗi có xu hướng dịch chuyển sang các kênh đầu tư khác. Điều này khiến chi phí vốn tăng lên rõ rệt.

Ở chiều ngược lại, lãi suất cho vay lại không thể điều chỉnh tương ứng. Các doanh nghiệp đang đối mặt với áp lực lớn về dòng tiền, chi phí đầu vào và thị trường tiêu thụ, nên việc tăng lãi suất cho vay có thể đẩy rủi ro nợ xấu lên cao hơn. Điều này đặt ngân hàng vào thế khó khi phải cân bằng giữa mục tiêu lợi nhuận và trách nhiệm hỗ trợ nền kinh tế.

Không chỉ thu nhập từ tín dụng chịu ảnh hưởng, các nguồn thu ngoài lãi cũng ghi nhận xu hướng giảm. Những mảng như dịch vụ, bancassurance, ngoại hối hay đầu tư tài chính đều kém sôi động hơn do tâm lý thận trọng của thị trường. Khi doanh nghiệp và người dân hạn chế chi tiêu và đầu tư, nhu cầu sử dụng dịch vụ tài chính cũng giảm theo, kéo theo nguồn thu phí bị thu hẹp.

Trong bối cảnh đó, triển vọng phục hồi NIM trong ngắn hạn được đánh giá là khá hạn chế. Dù có thể xuất hiện những nhịp cải thiện nhẹ khi áp lực huy động giảm bớt, nhưng để quay lại mức tăng trưởng mạnh như trước là điều không dễ dàng. Các yếu tố bên ngoài như lạm phát, giá dầu hay căng thẳng địa chính trị vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, ảnh hưởng đến chi phí vốn và nhu cầu tín dụng.

Lợi nhuận ngân hàng bị siết chặt khi biên lãi ròng đi xuống
Nguồn: FIDT

Một điểm đáng chú ý là độ trễ của chi phí vốn. Khi lãi suất huy động tăng, tác động đến chi phí đầu vào thường kéo dài sang các quý sau, trong khi lợi suất tài sản không thể điều chỉnh ngay lập tức. Điều này khiến NIM tiếp tục chịu áp lực ít nhất trong nửa đầu năm 2026.

Trước thực tế đó, nhiều ngân hàng đã chủ động điều chỉnh chiến lược kinh doanh. Thay vì phụ thuộc quá nhiều vào chênh lệch lãi suất, các nhà băng bắt đầu đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn thu. Một số ngân hàng tập trung phát triển dịch vụ tài chính, gia tăng thu nhập từ phí để bù đắp cho phần suy giảm của NIM.

Bên cạnh đó, việc mở rộng quy mô tín dụng cũng được xem là giải pháp quan trọng. Khi biên lợi nhuận thu hẹp, tăng trưởng về quy mô có thể giúp duy trì tổng lợi nhuận. Tuy nhiên, chiến lược này cũng đi kèm yêu cầu kiểm soát chặt chẽ chất lượng tín dụng, tránh gia tăng rủi ro nợ xấu.

Một hướng đi khác là tối ưu hóa tệp khách hàng. Các ngân hàng có lợi thế về CASA cao, lượng khách hàng giao dịch lớn và cơ cấu cho vay ngắn hạn thường có khả năng bảo vệ NIM tốt hơn. Ngược lại, những ngân hàng có chi phí vốn cao hoặc danh mục cho vay tập trung vào các lĩnh vực rủi ro như bất động sản, tiêu dùng sẽ chịu áp lực lớn hơn.

Thực tế cho thấy sự phân hóa trong ngành đang ngày càng rõ rệt. Nhóm ngân hàng thương mại cổ phần có thể đạt NIM cao hơn, nhưng đi kèm với đó là mức độ rủi ro lớn hơn. Trong khi đó, các ngân hàng quốc doanh dù có NIM thấp hơn nhưng lại có lợi thế về chi phí vốn, chất lượng tài sản và khả năng kiểm soát rủi ro.

Triển vọng cải thiện NIM được kỳ vọng sẽ rõ nét hơn từ nửa cuối năm 2026, khi thanh khoản hệ thống ổn định hơn và lãi suất huy động có dấu hiệu hạ nhiệt. Tuy nhiên, mức độ phục hồi sẽ không đồng đều và phụ thuộc vào năng lực quản trị của từng ngân hàng.

Giới chuyên gia cho rằng, trong giai đoạn hiện nay, việc duy trì tăng trưởng lợi nhuận bền vững không chỉ phụ thuộc vào tín dụng mà còn nằm ở khả năng kiểm soát chi phí vốn, giữ vững chất lượng tài sản và đa dạng hóa nguồn thu. Nếu các yếu tố này không được cải thiện, lợi nhuận ngành ngân hàng có thể đối mặt với áp lực trong những quý tiếp theo.

Nhìn chung, năm 2026 sẽ là giai đoạn thử thách đối với hệ thống ngân hàng, khi bài toán cân bằng giữa lợi suất và rủi ro trở nên rõ nét hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh đó, chiến lược thận trọng, linh hoạt và hướng đến hiệu quả dài hạn sẽ là chìa khóa giúp các ngân hàng duy trì vị thế và vượt qua chu kỳ biến động hiện tại.

Tin bài khác
SHB dẫn đầu ngành Ngân hàng tại bảng xếp hạng Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026

SHB dẫn đầu ngành Ngân hàng tại bảng xếp hạng Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026

Theo kết quả khảo sát Nơi Làm Việc Tốt Nhất Việt Nam 2026 do Anphabe công bố tối 18/11, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) lần đầu tiên vươn lên vị trí số 1 ngành Ngân hàng trong Khối Doanh nghiệp vừa, đồng thời thuộc TOP 30 trong danh sách 100 Nơi Làm Việc Tốt Nhất Việt Nam 2026 cùng nhóm.
Thẻ tín dụng nội địa mở thêm lối tiếp cận vốn cho người lao động

Thẻ tín dụng nội địa mở thêm lối tiếp cận vốn cho người lao động

Thẻ tín dụng nội địa đang được định hướng trở thành công cụ hỗ trợ công nhân, người lao động có thu nhập thấp tiếp cận nguồn tín dụng chính thức. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh việc mở rộng phát hành phải đi đôi với kiểm soát rủi ro, bảo đảm người sử dụng có khả năng hoàn trả.
VIB chủ động đón cơ hội tối ưu thanh khoản từ giải pháp hoán đổi ngoại tệ của Ngân hàng Nhà nước

VIB chủ động đón cơ hội tối ưu thanh khoản từ giải pháp hoán đổi ngoại tệ của Ngân hàng Nhà nước

Gần 50.000 tỷ đồng đã được Ngân hàng Nhà nước cung ứng cho hệ thống ngân hàng thông qua nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ (FX Swap) kỳ hạn 182 ngày. Trong bối cảnh các công cụ điều hành thanh khoản tiếp tục được mở rộng, đại diện Ngân hàng Quốc Tế (VIB) đánh giá đây là diễn biến tích cực đối với khả năng cân đối nguồn vốn, đặc biệt khi các ngân hàng ngày càng mở rộng tiếp cận nguồn vốn quốc tế.
VPBank khai trương điểm giao dịch Đô Thành, mở rộng mạng lưới tại TP. Hồ Chí Minh

VPBank khai trương điểm giao dịch Đô Thành, mở rộng mạng lưới tại TP. Hồ Chí Minh

Sáng 18/11/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) tổ chức lễ khai trương Chi nhánh VPBank Đô Thành, đánh dấu bước tiếp tục mở rộng mạng lưới hoạt động, tăng cường hiện diện tại thị trường trọng điểm phía Nam và đưa các sản phẩm, dịch vụ tài chính ngân hàng đến gần hơn với khách hàng cá nhân, doanh nghiệp.
VIB cho vay mua ô tô lãi suất ưu đãi từ 8,9%/năm, cam kết thả nổi không quá 15% sau thời gian cố định

VIB cho vay mua ô tô lãi suất ưu đãi từ 8,9%/năm, cam kết thả nổi không quá 15% sau thời gian cố định

Mức lãi suất ưu đãi 8,9%/năm cố định trong 6 tháng áp dụng cho tất cả các dòng xe. Đặc biệt, VIB cam kết lãi suất thả nổi không vượt quá 15%/năm sau thời gian cố định, giúp khách hàng tối ưu tài chính và chủ động hơn trong kế hoạch sở hữu ô tô, từ nhu cầu đi lại cá nhân, gia đình đến kinh doanh vận tải.
Ngân hàng trở thành hạ tầng tài chính cho dòng FDI chất lượng cao

Ngân hàng trở thành hạ tầng tài chính cho dòng FDI chất lượng cao

Khi Việt Nam chuyển trọng tâm từ thu hút nhiều vốn sang lựa chọn FDI chất lượng cao, hệ thống ngân hàng đang được đặt vào vị trí mới: không chỉ cấp tín dụng mà còn cung cấp vốn dài hạn, thanh toán, ngoại hối và kết nối dòng tiền giữa doanh nghiệp FDI với nền kinh tế trong nước.
Giao dịch cá nhân tự động trên 10 triệu đồng bằng AI bị xếp vào nhóm rủi ro cao

Giao dịch cá nhân tự động trên 10 triệu đồng bằng AI bị xếp vào nhóm rủi ro cao

Kể từ ngày 15/11/2026, Thông tư 53/2026/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chính thức có hiệu lực, thiết lập hành lang pháp lý chặt chẽ đầu tiên cho việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.
Chuyện lạ trên thị trường ngân hàng: Gửi tiết kiệm đồng VND nhưng lãi suất 0%

Chuyện lạ trên thị trường ngân hàng: Gửi tiết kiệm đồng VND nhưng lãi suất 0%

Ngân hàng SCB công bố biểu lãi suất tiền gửi áp dụng từ ngày 16/11, theo đó ngân hàng này đã đưa lãi suất tiết kiệm về 0%/năm ở hầu hết kỳ hạn.
AI trong ngân hàng bước vào khung quản trị rủi ro mới

AI trong ngân hàng bước vào khung quản trị rủi ro mới

Từ chấm điểm tín dụng đến tự động thanh toán, AI trong ngân hàng đang được đặt dưới một khung quản trị mới, trong đó hệ thống càng tác động trực tiếp đến tiền và quyền lợi khách hàng thì yêu cầu kiểm soát, giải thích và khả năng can thiệp của con người càng chặt chẽ.
Thương hiệu ACB được định giá 1,4 tỷ USD, tăng hơn 5 lần sau 5 năm

Thương hiệu ACB được định giá 1,4 tỷ USD, tăng hơn 5 lần sau 5 năm

Ngân hàng Á Châu (ACB) được Forbes Việt Nam định giá thương hiệu 1,403 tỷ USD năm 2026, tăng hơn 5 lần so với năm 2021, thuộc nhóm ba ngân hàng tư nhân có giá trị thương hiệu cao nhất Việt Nam.
Chủ tịch VINASME đề nghị đánh giá tín dụng doanh nghiệp dựa trên dòng tiền

Chủ tịch VINASME đề nghị đánh giá tín dụng doanh nghiệp dựa trên dòng tiền

Tại hội nghị về tài trợ vốn trên nền tảng số ngày 11/11, ông Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) – nêu quan điểm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách đánh giá tín dụng. Ông kỳ vọng sự phối hợp giữa ngân hàng, Hiệp hội và đơn vị xếp hạng tín nhiệm sẽ đưa vốn đến doanh nghiệp hiệu quả hơn.
Dư nợ kinh doanh bất động sản vượt 1,14 triệu tỷ đồng tại 12 ngân hàng

Dư nợ kinh doanh bất động sản vượt 1,14 triệu tỷ đồng tại 12 ngân hàng

Cuối tháng 9/2026, dư nợ kinh doanh bất động sản tại nhóm 12 ngân hàng tăng gần 22% so với cuối năm 2025. Đằng sau mức tăng chung là khác biệt về quy mô, tỷ trọng và diễn biến cho vay, đặt ra yêu cầu doanh nghiệp đánh giá kỹ nguồn vốn phù hợp với từng dự án.
VPBank Private đồng hành cùng The Horizon of Vienna 2026: Đưa tinh hoa âm nhạc cổ điển thế giới đến gần hơn với công chúng Việt

VPBank Private đồng hành cùng The Horizon of Vienna 2026: Đưa tinh hoa âm nhạc cổ điển thế giới đến gần hơn với công chúng Việt

Tối 7/11/2026, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), chương trình hòa nhạc The Vienna Concert 2026 với chủ đề “The Horizon of Vienna” đã mang đến một đêm nghệ thuật thăng hoa, nơi những giai điệu kinh điển của Vienna gặp gỡ tinh thần sáng tạo đương đại. Những tràng pháo tay vang dài đến phút cuối cho thấy khán giả Thủ đô không chỉ thỏa mãn với đêm diễn, mà còn kỳ vọng được thưởng lãm nhiều chương trình nghệ thuật hàn lâm đẳng cấp trong thời gian tới.
NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

Dự thảo của NHNN đề xuất bãi bỏ Thông tư số 04/2010/TT-NHNN ngày 11/2/2010 quy định về sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng; Thông tư số 30/2018/TT-NHNN ngày 12/12/2018 hướng dẫn xác định vốn nhà nước của các doanh nghiệp cổ phần hóa là tổ chức tín dụng.
Lừa đảo tài chính thời AI, cuộc chiến không chỉ của ngân hàng

Lừa đảo tài chính thời AI, cuộc chiến không chỉ của ngân hàng

Sự phát triển của AI đang khiến các thủ đoạn lừa đảo tài chính ngày càng tinh vi, từ giả mạo hình ảnh, giọng nói đến khai thác lỗ hổng hệ thống và thao túng tâm lý người dùng. Trước nguy cơ này, ngành ngân hàng, cơ quan quản lý và doanh nghiệp công nghệ phải tăng cường phối hợp, chủ động xây dựng lá chắn an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và củng cố niềm tin số.