Tại hội thảo “Tháo gỡ vướng mắc trong giải quyết các vụ án, vụ việc tồn đọng liên quan đến tranh chấp tín dụng, ngân hàng” ngày 8/7/2026, TS. Đào Minh Tú - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VNBA cho biết, Hiệp hội đã ghi nhận gần 220 vụ việc tranh chấp tín dụng - ngân hàng với khách hàng còn tồn đọng trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Các vụ việc này chủ yếu nghẽn ở khâu xử lý tài sản bảo đảm, thủ tục tố tụng và thi hành án, làm ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng luân chuyển vốn của hệ thống.
 |
| TS. Đào Minh Tú - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VNBA đánh giá cao các cơ quan tư pháp thời gian qua đã phối hợp với các tổ chức tín dụng để giải quyết thu hồi nợ (Ảnh: https://thoibaonganhang.vn). |
TS. Đào Minh Tú chỉ rõ, nguyên nhân dẫn đến tình trạng này đến từ việc quy định pháp luật chưa đồng bộ, cách hiểu và áp dụng pháp luật giữa các cơ quan tiến hành tố tụng thiếu thống nhất. Ở chiều ngược lại, một số tổ chức tín dụng cũng có hạn chế trong khâu hoàn thiện hồ sơ pháp lý và quản lý tài sản bảo đảm, khiến quá trình xử lý kéo dài.
Đại diện cho nhóm thực thi, bà Nguyễn Thị Phương - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Pháp chế ngân hàng (VNBA) đã tổng hợp 243 vụ việc khó khăn do các tổ chức tín dụng phản ánh, liên quan đến việc chậm thụ lý, đương sự chống đối thẩm định tài sản, hoặc tranh chấp với bên thứ ba.
Bà Phương nhấn mạnh điểm nghẽn lớn nhất là việc xử lý tài sản bảo đảm, khi nhiều trường hợp hợp đồng thế chấp hợp pháp vẫn bị tuyên vô hiệu, hoặc ngân hàng không được tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi liên quan. Từ thực tế này, Câu lạc bộ Pháp chế ngân hàng kiến nghị cần có thủ tục tố tụng rút gọn và tăng cường kết nối dữ liệu dân cư, đất đai, VNeID để xác minh nhanh tài sản.
Lỗ hổng từ chính phía các nhà băng
Nhìn nhận từ góc độ an toàn vĩ mô, ông Hoàng Trọng Trường - Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Xử lý nợ (VNBA) đưa ra con số cảnh báo: quy mô dư nợ tín dụng cả nước hiện đạt hơn 20 triệu tỷ đồng, chỉ cần nợ xấu tăng thêm 1%, hệ thống phải xử lý thêm khoảng 200.000 tỷ đồng. Do đó, khơi thông quy trình tố tụng là điều kiện bắt buộc để bảo vệ dòng máu kinh tế.
Tuy nhiên, cơ quan xét xử cũng chỉ ra những lỗ hổng từ chính phía các nhà băng. Bà Nguyễn Thị Thùy Dung, Phó Chánh án Tòa án Nhân dân TP. Hồ Chí Minh thông báo, trong 9 tháng gần đây, đơn vị đã giải quyết 16.639 vụ tranh chấp hợp đồng tín dụng và hợp đồng vay tài sản, trong đó chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn (chủ yếu là ngân hàng) đạt khoảng 80%.
Đối với 20% số vụ không được chấp nhận hoặc chỉ được chấp nhận một phần, bà Nguyễn Thị Thùy Dung khẳng định nguyên nhân xuất phát từ những thiếu sót trong hồ sơ pháp lý hoặc quá trình thẩm định tài sản của ngân hàng. Điển hình là tình trạng hợp đồng bảo lãnh vượt phạm vi cam kết, đất cấp cho hộ gia đình nhưng thiếu chữ ký thành viên, hoặc thông tin tài sản thế chấp sai lệch so với hiện trạng thực tế.
Để giải quyết tận gốc, đại diện Tòa án Nhân dân TP. Hồ Chí Minh kiến nghị các cấp thẩm quyền hoàn thiện quy định về bảo đảm tiền vay, thống nhất cách xác định người thứ ba ngay tình và cải cách thủ tục đăng ký giao dịch bảo đảm. Kết luận hội thảo, TS. Đào Minh Tú đề nghị các cơ quan tư pháp và tổ chức tín dụng duy trì cơ chế phối hợp thường xuyên, đồng thời giao các Câu lạc bộ thuộc VNBA rà soát toàn bộ vướng mắc để kiến nghị lên Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan rung ương nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý.
